Երբ և ինչ պայմանների իրականացման դեպքում կբացվի Հայաստան-Թուրքիա սահմանը. Անկարայում Ադրբեջանի դեսպանի հայտարարությունը
Քաղաքականություն
19.05.2026 | 12:32Անկարայում Ադրբեջանի դեսպան Ռաշադ Մամեդովը հայտարարել է, որ Թուրքիայի և Հայաստանի միջև սահմանը կբացվի հունիսի 7-ին կայանալիք Հայաստանի ընտրություններից հետո՝ սահմանադրական փոփոխություններից հետո։ Թուրքական Cumhuriyet-ին հետ զրույցում Մամեդովն անդրադարձել է հարցին, թե Թուրքիան ցանկանում է բացել սահմանները Հայաստանի հետ, բայց Ադրբեջանը հրաժարվում է, գրում է BBC-ի թուրքական ծառայությունը։
Դեսպանը նշել է, որ իրենք մշտական կապի մեջ են Թուրքիայի հետ, և որ Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների կարգավորման գործընթացին զուգահեռ՝ շարունակում է նաև Հայաստան-Թուրքիա հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը։
Նա հավելել է՝ ակնկալում են, որ հունիսի 7-ին ՀՀ-ում խորհրդարանական ընտրություններից հետո սահմանադրական փոփոխության միջոցով «Հայաստանի Սահմանադրությունը կվերացնի Ադրբեջանի նկատմամբ տարածքային պահանջները»։ Դրանից հետո, ըստ Մամեդովի ներկայացրած ծրագրի, կստորագրվի ԱՄՆ-ում նախաստորագրված Ադրբեջան-Հայաստան խաղաղության համաձայնագիրը։ Այս գործընթացի ավարտին էլ, ադրբեջանցի դիվանագետի խոսքով, կբացվեն նաև Հայաստան-Թուրքիա և Հայաստան-Ադրբեջան սահմանները։
Հայաստանի և Թուրքիայի միջև կա երկու սահմանային անցակետ․ Ալիջանը՝ Իգդիրում և Աքյաքան՝ Կարսում։
Ըստ BBC-ի՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության համաձայնագիրը նախատեսվում է ստորագրել Հայաստանի Սահմանադրությունում փոփոխություններ կատարելուց հետո, որը, իբր, ներառում է Ադրբեջանի նկատմամբ տարածքային պահանջներ։
Թուրքիայի րտգործնախարար Հաքան Ֆիդանն անցյալ տարվա նոյեմբերին հայտարարել էր, որ Անկարան պատրաստ է «կարգավորել հարաբերությունները Հայաստանի հետ, երբ Ադրբեջանն ու Հայաստանը ստորագրեն վերջնական խաղաղության համաձայնագիրը»։
Վերջերս՝ մայիսի 13-ին, Թուրքիայի ԱԳՆ-ն հայտարարել էր, որ ավարտվել են Թուրքիայի և Հայաստանի միջև ուղիղ առևտուր սկսելու բյուրոկրատական նախապատրաստական աշխատանքները։ Համապատասխանաբար, նոր կանոնակարգը թույլ կտա Թուրքիայից Հայաստան ուղիղ արտահանումներ։
Թուրքիան Հայաստանի հետ սահմանը փակել է 1993 թվականին։ BBC-ի հրապարակման համաձայն՝ 2021 թվականի վերջից երկու երկրները զգուշորեն քայլեր են ձեռնարկում մերձեցման ուղղությամբ։ Գործընթացը նոր փուլ է մտել ապրիլի 28-ին Կարսում կայացած Թուրքիա-Հայաստան համատեղ աշխատանքային խմբի նիստով։ Կողմերը քայլեր են ձեռնարկում Կարս-Գյումրի երկաթուղու վերականգնման և վերագործարկման ուղղությամբ, որը չի գործում 1993 թվականից։
Կարս-Գյումրի երկաթուղին համարվում է կարևոր օղակ, մասնավորապես, Հայաստանի՝ դեպի Արևմուտք մուտքի և Վրաստանով ու Կենտրոնական Ասիայով անցնող երթուղիները կապելու համար։
Երկաթգծի վերագործարկումը, ինչպես կանխատեսվում է, կվերականգնի Կարսիի, Գյումրիի և Թբիլիսիի միջև երկաթուղային կապը՝ զգալի տնտեսական օգուտներ բերելով տարածաշրջանին։
Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի