Քաղաքականություն
21.05.2025 | 14:04Հայաստանի Հանրապետության դիրքորոշումը տարիներ շարունակ եղել է չկիսված որևէ միջազգային գործընկերոջ կողմից։ Այդ թվում նաև հարկ եմ համարում այս պահին հիշեցնել, որ Ռուսաստանի Դաշնությունը բարձրագույն մակարդակով ընդգծել է Լեռնային Ղարաբաղի պատկանելությունն Ադրբեջանին։ Հայաստանի Հանրապետությունը չի վիճարկում այս մոտեցումը։ Հայաստանի Հանրապետությունը, կրկին ուզում եմ առիթից օգտվել և ասել, ճանաչում է Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունն Ալմա-Աթայի հռչակագրի հիման վրա և, բնականաբար, ակնկալում է և ստացել է հավաստիացում Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի Հանրապետության տարածքային ամբողջականության ճանաչման վերաբերյալ կրկին Ալմա-Աթայի հռչակագրի հիման վրա։ Այս մասին ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովի հետ ասուլիսի ժամանակ ասել է ՀՀ ԱԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը։
«Ես թերևս չեմ կարող անմասն մնալ այս չափազանց կարևոր խոսակցությանը։ Ի դեպ, այս հարցը և այս թեման շատ սերտորեն կապված է, և ես կասեի` մաս է նախորդ հարցի։ Սա հենց այն դեպքերից է, երբ մենք` երկու երկրներս, ունենալով բազմաթիվ հարցերում փոխըմբռնում և միասնական ընկալում և մեկնաբանություն, միաժամանակ ունենք նաև հարցեր, որտեղ տարբեր են իրադարձությունների մեկնաբանությունները, և սա հենց այդպիսի հարց է։ Ջերմուկի ուղղությամբ հարձակումն անկյունաքարային է եղել նաև հետագա զարգացումների և դիրքորոշումների համար, այդ թվում նաև՝ ՀԱՊԿ-ում անդամակցության սառեցման համատեքստում։ Հետևաբար, ես էլ կուզեի կրկին առիթից օգտվել և ներկայացնել Հայաստանի ընկալումները և Հայաստանի դիրքորոշումը։
Ես շատ լավ հիշում եմ իրադարձությունները։ Ես ինքս մաս եմ եղել այդ իրադարձությունների։ Մենք հիշում ենք, երբ 2022 թվականի օգոստոսին ռուսական կողմը միջնորդական առաջարկություն ներկայացրեց Հայաստանին և Ադրբեջանին` հերթական անգամ վստահաբար բարի մտադրություններից ելնելով: Հայաստանյան կողմն իր համաձայնությունը հայտնեց այդ առաջարկություններին, ադրբեջանական կողմը չտվեց դրական դիրքորոշում։ Սա օգոստոս ամիսն էր, օգոստոսի վերջը, երբ մենք հասկացանք, որ չկա միասնական դրական դիրքորոշում, և ապա արդեն սեպտեմբերին առաջի կեսին մենք տեսանք ադրբեջանական զինված ուժերի հարձակումը Ջերմուկի ուղղությամբ և Հայաստանի Հանրապետության տարածքային ամբողջականության խախտումը, Հայաստանի Հանրապետության միջազգայինորեն ճանաչված սահմանների խախտումը։ Իհարկե, մենք այս մասին տեղյակ պահեցինք մեր դաշնակիցներին և առաջին հերթին՝ Ռուսաստանի Դաշնությանն ուղիղ՝ որպես երկկողմ դաշնակից, ինչպես նաև ՀԱՊԿ-ի շրջանակներում մեր ռազմական դաշնակիցներին։
Գործողությունները, որոնք դրանց հետևեցին, ինչպես արդեն առիթ ունեցել եմ ասելու, գոհացուցիչ չէին Հայաստանի Հանրապետության համար, և արդեն հաջորդ ամիս` հոկտեմբերին, տեղի ունեցավ քառակողմ հանդիպում Պրահայում, որտեղ կողմերը վերահաստատեցին դեռևս 1991 թվականի դեկտեմբերից գործող ընդհանուր ընկալումը՝ ստորագրված ընկալումն այն մասին, որ Հայաստանը և Ադրբեջանը ճանաչում են միմյանց տարածքային ամբողջականությունն Ալմա-Աթայի հռչակագրի հիման վրա։ Ես ուզում եմ կրկին հիշեցնել Ալմա-Աթայի հռչակագրին միանալով՝ երկրները, մասնավորապես Հայաստանը և Ադրբեջանը, ճանաչել են միմյանց սահմանները և տարածքային ամբողջականությունը Խորհրդային Միության փլուզման պահին գործող սահմանների շրջանակներում»,- ասել է Միրզոյանը։
