Թուրքիան ուժեղացնում է լրագրողների նկատմամբ ճնշումները. տասնյակ լրագրողներ են բանտարկվել․ զեկույց

Թուրքիայում անցյալ տարվա հոկտեմբերից դեկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում 102 դատավարությունների ժամանակ դատարան են ներկայացել մոտ 200 լրագրողներ, միաժամանակ, նույն ժամանակահատվածում բանտերում գտնվող լրագրողների թիվը 26-ից հասել է 34-ի։ Այս մասին է վկայում «Expression Interrupted» նախագծի եռամսյակային զեկույցը, որը փաստում է երկրում մեդիա ոլորտի մասնագետների առջև ծառացած բարդ իրավական իրավիճակը, գրում է Turkish Minute-ը։

Ըստ զեկույցի՝ այս ընթացքում առաջին ատյանի դատարանների վարույթում քննված 102 գործերից 27-ն ավարտվել է, 11-ը՝ լրագրողների դատավճռով։ 11 գործով 18 լրագրող դատապարտվել է ընդհանուր 24 տարի 11 ամիս 16 օր ազատազրկման, ինչպես նաև 19,860 թուրքական լիրա (551 դոլար) տուգանքի։

2024 թվականի վերջին երեք ամիսների ընթացքում հետաքննություն է սկսվել 44 լրագրողի նկատմամբ։ Բացի այդ, 25 նոր մեղադրական եզրակացություն է կազմվել 21 լրագրողի և հինգ լրատվամիջոցի նկատմամբ, իսկ նույն ժամանակահատվածում կալանավորվել է 58 լրագրող և լրատվամիջոց։ Լրագրողների դեմ ամենատարածված մեղադրանքները կապված են ահաբեկչության հետ, ներառյալ ահաբեկչական քարոզչություն տարածելը և ահաբեկչական կազմակերպությանն անդամակցելը, համապատասխանաբար, 24 և 20 դեպքերում:

Նշվում է, որ լրագրողների կողմից հաճախակի հանդիպող այլ մեղադրանքներից են՝ 18 դեպքում՝ պետական պաշտոնյային վիրավորելը, 13-ում՝ Թուրքիայի նախագահին վիրավորելը։

2024 թվականի վերջին եռամսյակում գրանցվել է առնվազն 20 միջադեպ՝ կապված լրագրողների և ԶԼՄ-ների կազմակերպությունների վրա հարձակումների, խոչընդոտների, ոստիկանության բռնի միջամտության, սպառնալիքների կամ թիրախավորման հետ:

Հաշվետու ժամանակահատվածում շարունակվել են լրագրողների և լրատվամիջոցների իրավունքների ոտնահարման վերաբերյալ դատավարությունները, որոնցից 5-ով կայացվել են դատավճիռներ։ Այս գործերից երկուսի դեպքում երեք ամբաստանյալներից երկուսն արդարացվել են, իսկ մեկը պայմանական պատիժ է ստացել 4800 լիրա (133 դոլար) տուգանքով։

Զեկույցում ասվում է, որ որոշումները ուժեղացրել են լրագրողների դեմ հանցագործությունների անպատժելիության զգացումը:

Զեկույցում անդրադարձ է կատարվել նաև մամուլի ազատության սահմանափակումներին։ Նշանակալից դեպքերի թվում են Açık Radyo-ի հեռարձակումների դադարեցումը Ռադիոյի և հեռուստատեսության բարձրագույն խորհրդի (RTÜK) կողմից նրա լիցենզիայի չեղարկումից հետո, քրդամետ Mezopotamya լրատվական գործակալության կայքի արգելափակումը. սոցիալական լրատվամիջոցների առնվազն 119 օգտահաշիվների սահմանափակումը, ներառյալ լրագրողների և լրատվական կայքերի հաշիվները։

RTÜK-ը շարունակել է ֆինանսական ճնշում գործադրել լրատվամիջոցների վրա 2024 թվականի վերջին երեք ամիսներին՝ 31 միլիոն TL տուգանքներ սահմանելով հիմնականում իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությանը քննադատող հեռարձակողների նկատմամբ։

Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի