ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի տեղակալ, Ցեղասպանության կանխարգելման հարցերով հատուկ խորհրդական Ալիս Վաիրիմու Նդերիտուն հայտարարություն է տարածել Արցախում Ադրբեջանի ագրեսիայից և էթնիկ զտումներից հետո ստեղծված իրավիճակի շուրջ։ Նա վերահաստատել է իր մտահոգությունը Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում տիրող իրավիճակի վերաբերյալ, որտեղ «ավելի քան 100,600 փախստական, այդ թվում՝ 30,000 երեխա, մեկ շաբաթվա ընթացքում Հայաստան է ժամանել»։
«Կոչ եմ անում բոլոր ջանքերը գործադրել՝ ապահովելու տարածքում մնացած էթնիկ հայ բնակչության և հեռացածների պաշտպանությունն ու մարդու իրավունքները, այդ թվում՝ վերադառնալու իրավունքը, որը պետք է առաջնահերթություն լինի»,- ասել է հատուկ խորհրդականը։
Նա արձագանքել է Մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարի կոչին, որ ներքին տեղահանվածների և փախստականի իրավիճակում գտնվողների իրավունքները պետք է լիովին պահպանվեն՝ ներառյալ ապահովելով, որ նրանք կարողանան օգտվել անվտանգ և արժանապատիվ վերադառնալու իրենց իրավունքից։
ՄԱԿ-ի պաշտոնյան նաև ողջունել է կառույցին տրված նախնական մուտքի հնարավորությունը՝ տարածաշրջանում հումանիտար իրավիճակը գնահատելու համար: Միևնույն ժամանակ, նա ընդգծել է, որ անհրաժեշտ է ակտիվ ջանքեր գործադրել՝ երաշխավորելու էթնիկ հայ բնակչության անվտանգությունը թե՛ նրանց համար, որոնք այժմ այնտեղ են, թե՛ նրանց համար, որոնք օգտագործում են իրենց վերադարձի իրավունքը։
«Այդ դրական քայլերը պետք է շարունակվեն, այդ թվում՝ թույլատրելով մարդասիրական ամբողջական մուտքը»,- ասել է հատուկ խորհրդականը՝ հավելելով, որ «խրախուսում է Ադրբեջանի կառավարությանը՝ քայլեր ձեռնարկել այս առնչությամբ համապարփակ ծրագիր մշակելու ուղղությամբ, ներառյալ միջոցներ՝ ապահովելու հեռացածների վերադարձի իրավունքը, ինչպես նաև կոնկրետ քայլեր՝ ապահովելու փոքրամասնությունների իրավունքները և պաշտպանությունը»։
Նա նաև ընդգծել է խախտումների մասին պնդումների ամբողջական հետաքննության անհրաժեշտությունը՝ ներառյալ քաղաքացիական զոհերի մասին հաղորդումները։
Հատուկ խորհրդական Վայրիմու Նդերիտուն նաև կրկնել է երկխոսությունն ակտիվացնելու իր կոչը՝ կանխելու հետագա ռազմական էսկալացիան և բռնությունը, ինչպես նաև նպաստելու տարածաշրջանում կայուն խաղաղությանը։
«Տարածաշրջանը չափազանց երկար ժամանակ ականատես է եղել փուլային բռնությունների: Քաղաքացիների վրա ազդեցությունը միշտ ավերիչ է եղել։ Դաժան հանցագործությունների վտանգն առկա է մնում։ Տարածաշրջանի բոլոր մարդիկ արժանի են բռնությունից և վախից զերծ ապագայի: Սա պահանջում է կոնկրետ գործողություններ՝ ապահովելու կայուն խաղաղություն, ինչպես նաև լուծելու և հաղթահարելու խորը սպիները, անվստահությունն ու պառակտումը, որոնք առկա են համայնքների միջև»,- ասել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի տեղակալը։
Էմմա Չոբանյան
