Սակրալ գիտելիքների, հոգևորին առնչվելու և Կոմիտասի իմպրեսիոնիզմի մասին․ ապաքաղաքական զրույց Վահան Արծրունու հետ. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Factor TV-ի A-politic հաղորդաշարի հյուրն է կոմպոզիտոր, երգիչ, մշակութային և հասարակական գործիչ Վահան Արծրունին: Նրա կարծիքով՝ հոգևոր կամ «սակրալ» երաժշտության շարքին կարելի է դասել ցանկացած ստեղծագործություն, որը կապ է ստեղծում մարդու և հոգևոր «վերին ատյանների» միջև: Հետևաբար, ամենևին պարտադիր չէ, որ երաժշտական երկը հիմնված լինի հոգևոր տեքստերի վրա. հնդկական ռագան, օրինակ, զուտ գործիքային երաժշտություն է, բայց, անշուշտ, իր իմաստով և բովանդակությամբ հոգևոր է:

Անդրադառնալով Կոմիտասի բանաստեղծություններին՝ երաժիշտը տեսակետ է հայտնում, որ դրանք իրենց ոճով մոտ են իմպրեսիոնիզմին: Այդ բանաստեղծությունների հիման վրա երգաշարն Արծրունին ստեղծում էր 16 տարեկանից և, նրա խոսքով, Կոմիտասի պոեզիայի մեկնությունն իր համար օրգանական պահանջ էր:

Հաղորդման հյուրը հիշեցնում է, որ Կոմիտասի վերջին հրապարակված հոդվածը նվիրված էր երաժշտության բժշկական ազդեցությանը, և այդ թեման խոսակցությունը տանում է հանճարների ունիվերսալ օժտվածությունը քննարկելու ուղղությամբ:

Ըստ արվեստագետի՝ միջնադարում սակրալ գիտելիքները, այդ թվում՝ երաժշտական, թե՛ Հայաստանում, և թե՛ ամբողջ աշխարհում փոխանցվում էին սահմանափակ շրջանակների և հատուկ պատրաստվածություն ունեցող մարդկանց: Այդ մարդիկ, իհարկե, փորձում էին հնարավորինս կիրառել գիտելիքներն իրենց շրջանակներից դուրս, բայց երբեք չեն ձգտել շահել լայն զանգվածների սիրտը: Այդ առումով, ըստ Վահան Արծրունու, «զանգվածայնացման» և «էլիտարացման» միտումները մշտապես զուգորդվել են: Առավել ցայտուն կերպով դա երևում է այսօր:

Մանրամասները՝ տեսանյութում:

Արամ Աբրահամյան