Ազգային ժողովի իրավունքի ուժով հնարավոր արձակումը էլ ավելի կխորացնի քաղաքական ճգնաժամը. Արթուր Սաքունց

 Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի ղեկավար, իրավապաշտպան Արթուր Սաքունցը, անդրադառնալով վերջին ներքաղաքական զարգացումներին եւ դրանց հանգուցալուծման՝ Հանրապետական կուսակցության առաջարկած սցենարին,  հանդես է եկել հայտարարությամբ, որում ասված է.

«Պետության հետագա կայունության համար առաջնային նշանակություն ունի դե յուրե իշխանության անցնցում հանձնումը դե ֆակտո իշխանությանը: Այս հարցում այլևս հստակեցված են Ազգային ժողովում ներկայացված կուսակցությունների՝ «Գագիկ Ծառուկյան» կուսակցությունների դաշինքի, ՀՅԴ-ի, «Ելք» դաշինքի  դիրքորոշումները, որոնք հայտարարել են Նիկոլ Փաշինյանի թեկնածությանն աջակցելու մասին:
Ի տարբերություն թվարկած խմբակցությունների, ՀՀԿ խմբակցությունը  չի առաջադրի իր թեկնածուին, սակայն միաժամանակ՝ ՀՀԿ խմբակցության անդամները  չեն հայտարարել Նիկոլ Փաշինյանի թեկնածությանն աջակցելու մասին:
Ստեղծված իրավիճակում անչափ կարևոր է, որ իրապես զուտ ներհայաստանյան քաղաքական խնդիրների լուծման ՝ առաջացած քաղաքական ճգնաժամի հաղթահարման գործընթացում հնարավոր արտաքին միջամտությունը նույնպես բացառվում է:
Սակայն արդյոք կարող ենք վստահաբար պնդել, որ պետության կայուն, բնականոն, ժողովրդավարական զարգացման տեսակետից այլևս առկա են բոլոր երաշխիքները:
Իմ համոզմամբ՝ ոչ: Ինչու՞:
Հղում կկատարեմ երեկ՝ 2018թ. ապրիլի 27-ին մի քանի հասարակական կազմակերպությունների կողմից տարածված հայտարարությանը / http://hcav.am/events/27-04-2018-01/ /, որում ներկայացված են պետության կայուն, ժողովրդավարական զարգացման համար անհրաժեշտ օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ փոփոխությունները՝ ազատ և արդար ընտրությունների անցկացման համար:
Առանց այդ փոփոխությունները կատարելու՝ ընտրությունների կազմակերպումը վերստին կվտանգի ազատ և արդար ընտրությունների անցկացումը և լեգիտիմ, օրինական իշխանության ձևավորումը:
Այսինքն, քիչ է անցումային կառավարության ձևավորումը Նիկոլ Փաշինյանի ղեկավարությամբ, անցումային փուլում ԱԺ-ն պետք է իրականացնի նաև անհրաժեշտ օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ փոփոխությունները: Մասնավորապես՝
• Ընտրական օրենսգրքի ամբողջական համապատասխանեցում Վենետիկի հանձնաժողովի առաջարկություններին, և հատկապես տարածքային ռեյտինգային ցուցակներով ընտրական մեխանիզմի վերացում,
• ԿԸՀ-ի, ՀՌԱՀ-ի հանրության կողմից վստահություն ունեցող նոր կազմի ձևավորում,
• Կառավարության կազմում որպես նախարարություններ ոստիկանության, ազգային անվտանգության ծառայության իրավական կարգավիճակի հաստատում, ՀՔԾ և ՔԿ պետերի փոփոխություն
• Վարչական ռեսուրսների չարաշահման բացառման օրենսդրական հստակ մեխանիզմների ամրագրում քրեական և այլ օրենսգրքերում,
• ԱԺ պատգամավորության  և գործարարությամբ զբաղվելու համատեղության անհնարինության   իրավական հստակ մեխանիզմների ամրագրում՝ բացառելու համար խոշոր գործարարների կողմից Ազգային Ժողով ներթափանցումը և այլն:

Նշված փոփոխությունների կատարման անմիջական պատասխանատվությունը կրում է առավել շատ մանդատ ունեցող Հայաստանի Հանրապետական  կուսակցությունը: Հասկանալի է, որ միայն վարչապետի թեկնածուի առաջադրումից հրաժարվելն ինքնին չի հանդիսանում պետության անվտանգության և կայունության ապահովման երաշխիք, որի մասին պնդում են ՀՀԿ ներկայացուցիչները:
Ավելին, այս ժամանակահատվածում, երբ զանգվածային բնույթ ունեն քաղաքացիական անհնազանդության և բողոքի ցույցերը  հանրապետության ողջ տարածքով մեկ, վարչապետի թեկնածուի առաջադրումից հրաժարվելն ունի միմիայն այս ժամանակահատվածում քաղաքացիական դժգոհության և բողոքից խուսափելու նպատակ:
Իրականում առանց թվարկված փոփոխությունների կատարման, ինչը պետք է իրականացնի ներկայիս  Ազգային Ժողովը, վտանգված կլինեն Ազգային Ժողովի արտահերթ ընտրությունների ազատ և արդար կազմակերպումը, լեգիտիմ օրենսդիր մարմնի ձևավորումը:
ՀՀԿ-ն պետք է իրապես գիտակցի, որ առանց թվարկված փոփոխությունների իրականացման, ներկայիս Ազգային ժողովի՝ իրավունքի ուժով արձակումը չի կարող հանդիսանալ ներկա քաղաքական ճգնաժամի բովանդակային լուծում:
Ավելին, առանց թվարկված փոփոխությունների կատարման՝ ներկա քաղաքական ճգնաժամը կհետաձգվի Ազգային Ժողովի արտահերթ ընտրությունների ժամանակահատված, երբ արդեն նախընտրական ժամակաշրջանն ու քվեարկության օրը, հետընտրական ժամանակահատվածը կուղեկցվեն անպատկերացնելի բախումներով և անասելի բարձր լարվածությամբ, գուցե և մարդկային կորուստներով:
Չգիտակցել այս ամենը, նշանակում է՝ ՀՀԿ-ի կողմից դեռեւս ամբողջությամբ չի ընկալվել  ներկա քաղաքական ճգնաժամի ողջ էությունը, իսկ եթե գիտակցվում է, ապա հրապարակավ հանդես գալով որպես պետության անվտանգությամբ և կայունությամբ մտահոգված կուսակցություն, բայց իրականում էլ ավելի անկայուն և վտանգավոր վիճակի  հասցնել պետությունը, այլ կերպ քան ՀՀ քաղաքացիներից  քաղաքական վրեժխնդրություն անվանել չի կարելի:
ՀՀԿ-ն չպետք է գնա Ազգային ժողովի իրավունքի ուժով արձակման մեխանիզմի իրականացմանը, այլ պետք է իր վերջին պատասխանատվությունը կրի Հայաստանի Հանրապետության և նրա քաղաքացիների նկատմամբ:
ՀՀԿ-ն է այս վիճակի, քաղաքական ճգնաժամի ստեղծման միակ պատասխանատուն, ինքն էլ պետք է իրական, ոչ ձևական քայլեր կատարի այս ճգնաժամի հաղթահարման համար»:

Արթուր Սաքունց,
28 ապրիլի 2018թ.