Ինչու ձախողված ռազմական հեղաշրջումը միայն ուժեղացրեց Էրդողանին, ու ինչ է փոխվել Թուրքիայում 5 տարվա ընթացքում․ «ՌԻԱ Նովոստիի» անդրադարձը

Լուրեր

22.11.2026 | 16:34
Ռազմական ոստիկանությունը կուժեղացնի պայքարը քրեական ենթամշակույթի և արատավոր բարքերի դեմ
22.11.2026 | 15:59
Արմավիրի մարզի մի շարք բնակավայրերում փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներ․ ՓԾ
22.11.2026 | 15:13
Նոյեմբերի 22-ին Դավթաշենի 4-րդ թաղամասում ջուր չի լինի
22.11.2026 | 14:50
Կրասնոդարի երկրամասում ուկրաինական անօդաչուների հարձակման հետևանքով 5 մարդ է տուժել․ հնարավոր է՝ թիրախավորվել է Ռոսգվարդիայի շենքը
22.11.2026 | 14:29
Նոյեմբերի 22-ին Գորիսի մի շարք հասցեներում ջուր չի լինի
22.11.2026 | 14:13
Հայաստանում օդի ջերմաստիճանը կնվազի 8-10 աստիճանով․ սպասվում են անձրև և ուժեղ քամի
22.11.2026 | 13:32
Ուժեղ քամին վնասել է տանիքներ և արևային վահանակներ․ ահազանգեր՝ երկու մարզից
22.11.2026 | 13:13
Հրապարակվել են նոյեմբերի 29-ի ՏԻՄ ընտրությունների ընտրողների վերջնական ցուցակները
22.11.2026 | 12:59
Հայաստանն ու Իրանը քննարկել են բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում համագործակցության հեռանկարները
22.11.2026 | 12:13
Փաշինյանը հանդիպել է Digitec 2026-ին մասնակցող ՏՏ ընկերությունների ղեկավարների հետ
22.11.2026 | 11:57
Թրամփը լուսանկար է հրապարակել Պուտինի հետ և կրկին նրան իր ընկերն անվանել
22.11.2026 | 11:45
Հայաստանն ու Լիբանանը պետք է շարունակեն ամրապնդել քաղաքական երկխոսությունը․ Փաշինյանի ուղերձը
22.11.2026 | 11:18
Նոյեմբերի 22-ին Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի մի շարք հասցեներում ջուր չի լինի
22.11.2026 | 10:58
Վարդենյաց լեռնանցքում ձյուն է տեղում, հանրապետության մի շարք շրջաններում՝ անձրև
22.11.2026 | 10:42
Նոյեմբերի 22-ին Մեղրի քաղաքի և Արարատ գյուղի մի շարք հասցեներում ջուր չի լինի
Բոլորը

2016 թվականի հուլիսի 16-ի գիշերը թուրք զինվորականները փորձել են իշխանափոխություն իրականացնել։ Սակայն արդեն առավոտյան նախագահի հավատարիմ ուժայինները ճնշել են խռովությունը։ 250 մարդ սպանվել է, 2500-ից ավելին՝ վիրավորվել։ Դրան հաջորդել են զանգվածային մաքրումներ կառավարությունում, հատուկ ծառայություններում, բանակում, դատարաններում, համալսարաններում: Ձախողված հեղաշրջումը ուժեղացրեց Էրդողանի ազդեցությունը, և նա իրականացրեց իր համար անհրաժեշտ բարեփոխումները: Իսկ թե ինչ է փոխվել Թուրքիայում հինգ տարվա ընթացքում, ներկայացրել է «ՌԻԱ Նովոստին»:

Հեղափոխության ձախողված փորձից հետո շատ բան է փոխվել Թուրքիայում։ Էրդողանի օրոք զինվորականների ազդեցությունը քաղաքական կյանքում զգալիորեն նվազել է։ Եվ չնայած ԵՄ-ն ու ԱՄՆ քննադատել են հեղաշրջման փորձը, նրանց վրդովեցրել են զանգվածային մաքրումները, որոնք սկսվել էին ապստամբությունից անմիջապես հետո։

Ցմահ բանտարկության է դատապարտվել 337 մարդ։ Տուժել են նաև քաղաքացիական անձինք. Մարդկանց զանգվածաբար ճանաչել են անվստահելի, փակվել են հարյուրավոր ուսումնական հաստատություններ: Շատերը բերման են ենթարկվել առանց դատաքննության կամ հետաքննության: Ձերբակալվել են հազարավոր քաղծառայողներ, դատավորներ, ուսուցիչներ և լրագրողներ, ովքեր կասկածվում էին գյուլենականների հետ կապ ունենալու մեջ:

Երկիրն ամենամեծ փոփոխություններն է կրել Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադրումից ի վեր. 2017-ի ապրիլին, հանրաքվեի արդյունքում փոփոխվել է սահմանադրությունը: Պետությունը կառավարման խորհրդարանական կազմից անցել է նախագահականի: Սա նշանակում է, որ Էրդողանը գրեթե անսահմանափակ լիազորություններ է ստանում. նա իրավունք ունի ինքնուրույն կառավարություն կազմել և ցրել խորհրդարանը, նա ղեկավարում է բանակը և վետոյի իրավունք է ստանում:

Այժմ հանրապետությունում արտակարգ դրություն հայտարարելը ավելի հեշտ է, իսկ չեղյալ հայտարարելը` ավելի դժվար: Նախագահին հեռացնելը գրեթե անհնար է: Օրենքի համաձայն՝ անձը չպետք է զբաղեցնի երկրի ղեկավարի պաշտոնը ավելի քան երկու հնգամյա ժամկետ։ Բայց Էրդողանը կարող է այդ պաշտոնում մնալ մինչև 2029 թվականը. նրա ղեկավարման նախկին ժամկետը զրոյացվել է:
Փոփոխության հակառակորդները վստահ են, որ Թուրքիան սահում է դեպի իսլամացում և ավտորիտարիզմ: Իսկ բարեփոխումների կողմնակիցները ներկայիս համակարգն ավելի կայուն են տեսնում:

Վերջին հինգ տարվա ընթացքում Թուրքիան շատ բան է փոխել, նշում է արեւելագետ, հրապարակախոս Անդրեյ Օնտիկովը: «Էրդողանը բարելավում է իր խաղը Եվրամիության ներսում առկա հակասությունների, Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի հարաբերություններում, Պարսից ծոցի արաբական երկրների հետ ՝ փորձելով Թուրքիային ավելի անկախ դարձնել», – բացատրում է նա:

Տաթև Ֆռանգյան