Ժամանակն է վերաբացել դպրոցները. ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի գործադիր տնօրենի տեսակետը

Լուրեր

17.11.2026 | 21:15
Ընդդիմությունն ունի բոլոր շանսերը՝ թույլ չտալու սահմանադրական հանրաքվե, հուսանք՝ մանդատագողություն չի լինի․ Դավիթ Խաժակյան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
17.11.2026 | 21:08
Ինչ է քննարկվել «Հարավկովկասյան երկաթուղու» կոնցեսիոն կառավարման հարցով հանդիպմանը
17.11.2026 | 20:56
Աննա Հակոբյանն ընդվզման կոչ է անում․ ով է պատասխանատու խցանումների համար. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
17.11.2026 | 20:44
Լրագրողական հետաքննությունը բացահայտել է Deutsche Bank-ի կապերը ռուսաստանցի օլիգարխների, Ջեֆրի Էփշթեյնի և Դոնալդ Թրամփի հետ
17.11.2026 | 20:30
Ունեմ վարկած՝ Արմեն Գրիգորյանը կատարում է Փաշինյանի հանձնարարությունը՝ պատրաստելու շրջադարձն արևմտամետ կուրսից․ Լևոն Զուրաբյան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
17.11.2026 | 20:19
20։10-ի դրությամբ, Նոյեմբերյանի և Բերդի տարածաշրջանների ավտոճանապարհներին մառախուղ է
17.11.2026 | 20:09
Վիրավորանքի համար՝ նվազագույնը 1 մլն, զրպարտության համար՝ 2 մլն դրամ․ ԱՆ-ն առաջարկում է փոխհատուցման նոր շեմեր
17.11.2026 | 20:06
Գերմանիայի ԱԳ նախարարը Բաքվում է․ նրան ընդունել է Ալիևը
17.11.2026 | 19:52
Ազգային հերոսը՝ կոռուպցիայի համար դատապարտված․ ինչու Փիլոյանը չի զրկվել կոչումից. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
17.11.2026 | 19:40
Կրպակները քանդեցին, բարեկարգումը հետաձգվեց․ Շինարարների փողոցի պատկերը՝ 1 ամիս անց. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
17.11.2026 | 19:30
Հայաստանի բնակչությունը գերազանցել է 3,1 միլիոնը․ հիմնական աճը՝ Երևանում և հարակից մարզերում
17.11.2026 | 19:16
Փրկարարները մարել են հանդիսությունների սրահում բռնկված հրդեհը
17.11.2026 | 19:01
Որտեղի՞ց էր այն փողը, որը տալիս էր․ Վահագն Ալեքսանյանը՝ Արսեն Գևորգյանի մասին. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
17.11.2026 | 18:49
Թուրքիայի դատարանն ընդդիմադիր Sözcü TV-ն պետական ​​վերահսկողությանն է փոխանցել․ ոստիկանությունը ձերբակալել է ղեկավարներին
17.11.2026 | 18:28
Թրամփը հայտարարել է, որ Վաշինգտոնի վրա հարձակման դեպքում Իրանը շատ մեծ գին կվճարի
Բոլորը

Երբ կորոնավիրուսային համավարակը սկսեց կայծակնային արագությամբ տարածվել Երկիր մոլորակի վրա, աշխարհը դեռ շատ բան չգիտեր երեխաների վրա հիվանդության ներգործության մասին: Կարո՞ղ են երեխաները հիվանդանալ: Նրանք կարո՞ղ են արդյոք փոխանցել վիրուսը: Դպրոցները որքանո՞վ են անվտանգ:

Այդ ժամանակից ի վեր մենք բավականին շատ բան ենք իմացել: Մենք իմացել ենք, որ երեխաները համավարակի տարածման հիմնական գործոնը չեն:

Միևնույն ժամանակ, մենք գիտենք, որ դպրոց չհաճախելը կարող է ծանրագույն ազդեցություն ունենալ երեխաների վրա. հոգեկան և ֆիզիկական առողջության խաթարումից մինչև, որոշ դեպքերում, անբավարար սնունդ: Այժմ արդեն պարզ է, որ երեխաների իրավիճակը, ինչպես և աշխարհն ընդհանուր առմամբ, կբարելավվի, եթե դպրոցները վերաբացվեն:

Մենք պետք է առաջին հերթին հարց ուղղենք՝ ինչու՞ են բազմաթիվ դպրոցներ ողջ աշխարհում շարունակում փակ մնալ:

Ձեռնարկվել են խիստ միջոցներ՝ կորոնավիրուսի տարածումը զսպելու և աճի կորը դեպի ցած հակելու նպատակով: Շատ դեպքերում դպրոցները եղել են փակվող վայրերից առաջինը, երբեմն անգամ փակվելով ավելի շուտ, քան առևտրային մոլերն, ու ռեստորանները: Ապրիլի դրությամբ 194 երկրներում հայտարարված համապետական լոքդաունի հետևանքով 1,6 միլիարդ երեխա դուրս է մնացել կրթությունից, որը աշխարհի բոլոր սովորողների շուրջ 90%-ն է: Այսօր՝ երկու ամիս անց, թեև բազմաթիվ երկրներ սկսել են մեղմել լոքդաունի պայմանները ոչ կենսական կարևորության ծառայությունների համար, 144 երկրի ավելի քան 1 միլիարդ երեխա դեռևս չի գնում դպրոց: Այս երեխաների տանը մնալու պատճառը ամառային արձակուրդները չեն. նրանք աշակերտներ են, ում կրթությունն ընդհատվել է:

Տասնամյակների փորձն ու հետազոտությունները վկայում են, որ երբ երեխաները տևական ժամանակ դուրս են մնում կրթությունից, ավելանում է նրանց ֆիզիկական, հուզական և սեռական բռնության ենթարկվելու հավանականությունը: Նրանց հոգեկան առողջությունը կարող է վատթարանալ: Նրանք առավել խոցելի են դառնում մանկական աշխատանքի շահագործման առումով, իսկ աղքատության շրջապտույտը հաղթահարելը նրանց համար դառնում է նվազ հավանական: Առավել ծայրահեղ վիճակներում գտնվողների պարագայում դասերը բաց թողնելը, մինչև անգամ մի քանի շաբաթ տևողությամբ, կարող է հանգեցնել ցկյանս հետևանքների:

Աղջիկների, հատկապես տեղահանված կամ աղքատ տնային տնտեսություններում ապրողների պարագայում, ռիսկերն է՛լ ավելի բարձր են: Երբ աղջիկները դուրս են մնում կրթությունից, ավելանում է նրանց սեռական շահագործման և նրանց նկատմամբ սեռական չարաշահումների ռիսկը:

2014-ին Արևմտյան Աֆրիկայում Էբոլայի բռնկման ժամանակ, օրինակ, դեռահասների շրջանում հղիության ցուցանիշը Սիերա Լեոնեում կրկնապատկվել էր, և բազմաթիվ աղջիկներ ի վիճակի չէին շարունակելու իրենց կրթությունը դպրոցների վերաբացումից հետո:

Եվ մենք չենք կարող մոռացության տալ միլիոնավոր երեխաներին, հատկապես գյուղական վայրերում, անապահով ընտանիքներում ապրողներին, հատուկ կարիքներ ունեցողներին, որոնց համար դպրոցը ծառայում է որպես սննդի, սթրեսային վիճակներում աջակցության, առողջապահական և թերապևտիկ ծառայություններ ստանալու հիմնական աղբյուր:

Մինչև անգամ նախքան համավարակը, աշխարհն արդեն իսկ գտնվում էր ուսումնական ճգնաժամի մեջ, և Համաշխարհային բանկի տվյալներով, ցածր և միջին եկամտով երկրներում 10-ամյա երեխաների կեսից էլ քիչն էր կարողանում տարրական դպրոցն ավարտելուց հետո կարդալ և հասկանալ պարզունակ պատմվածքներ: Դպրոցների տևական փակումը կարող է հանգեցնել աշակերտների մոտ ուսումնական առաջադիմության անկման, քանի որ, եկեք խոստովանենք, առցանց ուսուցումը փոքրաթիվ արտոնյալներին է հասանելի: Ենթասահարյան Աֆրիկայի երկրների մեծամասնությունում, օրինակ, ինտերնետը հասանելի է բնակչության մեկ քառորդից էլ քիչ հատվածին:

Պարզունակ տեխնոլոգիայի այնպիսի տարբերակները, ինչպիսիք են ռադիոյի և հեռուստատեսային դասընթացները և տպագիր նյութերը, միլիոնավոր աշակերտների թույլ են տվել շարունակել, երբեմն նաև սկսել ուսումը, սակայն ոչինչ չի կարող փոխարինել ուսուցիչների և հասակակիցների հետ առերես շփմանը:

Քանի որ գնալով ավելի ու ավելի մեծ թվով երկրներ են պատրաստվում մեղմել լոքդաունի պայմանները, այդ երկրները պետք է իրենց վերաբացման ծրագրերում գերակայություն համարեն դպրոցները։ Եվ դա հանուն երեխաների, բայց նաև՝ հանուն տնտեսության:

Ծնողները ինչպե՞ս են վերադառնալու աշխատանքի, եթե չկա երեխաներին թողնելու անվտանգ վայր: Երկրների մեծամասնությունում կանայք կազմում են առողջապահական աշխատողների ավելի քան 60%-ը։ Արդյո՞ք նրանց հարկավոր չէ՞ օգնել իրենց երեխաների խնամքի հարցում, քանի դեռ նրանք զբաղված են կյանքեր փրկելով:

Մի բան հստակ է. չափազանց կարևոր է դպրոցների փակման ծայրահեղ վնասակար երևույթը հավասարակշռել կորոնավիրուսի տարածումը վերահսկելու անհրաժեշտության հետ: Այո՛, երեխաները ենթարկվում են վարակման ռիսկի, և այո՛, դա սարսափազդու է ծնողների համար: Այդուհանդերձ, երեխաների գերակշիռ մեծամասնության մոտ ի հայտ են գալիս թույլ ախտանշաններ և նրանք արագ են ապաքինվում:

Դպրոցները փակ պահելու հետ կապված ռիսկերը գերակշռում են համավարակով պայմանավորված առողջական ռիսկերի նկատմամբ:

Կան այդ ամենը անելու ապահով եղանակներ: Դպրոցների գործունեությունը հարկ կլինի համապատասխանեցնել հանրային առողջապահության միջոցառումներին, ինչպես նաև շտկումներ կատարել, երբ նոր տեղեկատվություն է ստացվում ռիսկերի և վարակի փոխանցման վերաբերյալ:

Անշուշտ, շատ աշխատանք պետք է տարվի՝ դպրոցներում առողջության պահպանումը բարելավելու ուղղությամբ, և հատկապես՝ ամենաչքավոր համայնքներում: Օրինակ՝ լվացարանների և ձեռքերը լվալու պարագաների ապահովում, շենքերի ախտահանում և ֆիզիկական հեռավորության պահպանում: Այդուհանդերձ, իրողությունն ակներև է. անվտանգության կանոնակարգերում ներդրումներ կատարելը չափազանց օգտավետ է:

Դպրոցների գործունեությունը այլևս երբեք առաջվանը չի լինի: Մենք ավելի անվտանգ և բարվոք դպրոցների կարիք ունենք: Մեզ հարկավոր են ուսուցման նորարար մոտեցումներ: Անհրաժեշտ է, որ տեխնոլոգիաները ավելի հասանելի լինեն բոլոր երեխաների համար, որպեսզի վերացվի թվային անջրպետը: Սակայն նաև ժամանակն է՝ երեխաներին վերադարձնել դեպի ուսման արահետ: Ժամանակն է՝ վերաբացել դպրոցները: