Իսրայելի խորհրդարանը նոր խոսնակ ունի․ նրան աջակցում են Նեթանյահուի հակառակորդները
Քաղաքականություն
18.11.2026 | 21:35
Իսրայելի խորհրդարանը նոր խոսնակ է ընտրել։ Գադի Այզենկոտի գլխավորած կուսակցությունները, որը հոկտեմբերին կայացած և անորոշ արդյունքներով ավարտված ընտրություններում Բենիամին Նեթանյահուի գլխավոր մրցակիցն էր, աջակցել են Մատան Կահանայի թեկնածությանը, որը դեմ է Նեթանյահուի քաղաքական օրակարգին։ Սա կարող է դառնալ վարչապետի վիճահարույց քաղաքականությունը հետ շրջելու առաջին քայլը, թեև նրա գլխավոր մրցակիցը դժվարանում է կառավարություն ձևավորել, գրում է Reuters-ը։
Կահանան Այզենկոտի կենտրոնամետ աջակողմյան «Յաշար» կուսակցության անդամ է։ Խորհրդարանի խոսնակի գրասենյակի տվյալներով՝ Կահանայի օգտին քվեարկել է 66 պատգամավոր, իսկ մեկ այլ թեկնածուի օգտին՝ 52-ը։
Կահանան կփոխարինի Նեթանյահուի «Լիքուդ» կուսակցության անդամ Ամիր Օհանային։
«Իսրայելի Քնեսեթն Իսրայել պետության բոլոր քաղաքացիների տունն է, և ես մտադիր եմ լինել բոլորի խոսնակը»,- երդմնակալության ելույթում հայտարարել է Կահանան։
Իսրայելի միապալատ խորհրդարանում՝ 120 տեղ ունեցող Քնեսեթում, խոսնակի պաշտոնը մեծ լիազորություններ է տալիս և զգալի ազդեցություն ունի, այդ թվում՝ այն հարցում, թե որ օրինագծերը կդրվեն քվեարկության։
Կահանան հնարավորություն կունենա առաջ մղելու Այզենկոտի գլխավորած դաշինքի և մյուս կուսակցությունների առաջնահերթ օրինագծերը, որոնք աջակցում են նախկին գեներալի՝ վարչապետ դառնալու ձգտմանը։ Դրանց թվում են 2023 թվականի հոկտեմբերի 7-ին ՀԱՄԱՍ-ի իրականացրած հարձակման վերաբերյալ անկախ հետաքննություն անցկացնելու առաջարկը, որին Նեթանյահուն դեմ է արտահայտվել, վարչապետի պաշտոնավարման ժամկետների սահմանափակումը, ինչպես նաև Նեթանյահուի գլխավորած նախորդ կառավարության ընդունած այն օրենքների չեղարկումը, որոնք, քննադատների կարծիքով, սահմանափակում էին դատական իշխանության լիազորությունները։
Ընտրարշավի ընթացքում Նեթանյահուն հարձակվում էր Իսրայելի արաբական կուսակցությունների վրա՝ հայտարարելով, որ դրանք գոյաբանական սպառնալիք են ներկայացնում Իսրայելի համար։ Կուսակցությունները Նեթանյահուի այդ հայտարարությունները դատապարտել են՝ դրանք որակելով ռասիստական և խտրական։
Այզենկոտի գլխավորած դաշինքի ներկայացուցիչները նշանակվել են նաև խորհրդարանական մի շարք կարևոր հանձնաժողովների նախագահներ։ Այդ հանձնաժողովները կարևոր դեր են խաղում օրենսդրական նախաձեռնությունների առաջմղման գործում։
Հոկտեմբերի 27-ին կայացած խորհրդարանական ընտրություններից հետո, որոնք ավարտվել էին քաղաքական փակուղով՝ Նեթանյահուին զրկելով խորհրդարանական մեծամասնությունից, իսկ նրա գլխավոր մրցակիցներին իշխանության գալու հստակ հնարավորությունից, նոյեմբերի 10-ին խորհրդարանը երդում է տվել՝ առանց նոր կառավարության ձևավորման։
Հավելենք, որ Իսրայելի նախագահ Իցհակ Հերցոգը կառավարություն ձևավորելու հանձնարարությունը տվել է Այզենկոտին, որը գլխավորում է կենտրոնամետ աջակողմյան «Յաշար» կուսակցությունը։ Սակայն նա նույնպես չունի խորհրդարանական մեծամասնություն և, ամենայն հավանականությամբ, ստիպված կլինի փոխզիջումների գնալ նախընտրական խոստումների մի մասի հարցում՝ կառավարություն ձևավորելու համար անհրաժեշտ աջակցություն ապահովելու նպատակով։
Նեթանյահուն կշարունակի պաշտոնավարել որպես ժամանակավոր վարչապետ՝ մինչև նոր կառավարության ձևավորումը։ Նրա աջակողմյան «Լիքուդ» կուսակցության դաշինքը ծայրահեղ աջակողմյան և ծայրահեղ ուղղափառ կուսակցությունների հետ ընտրություններում ավելի լավ արդյունք է գրանցել, քան կանխատեսվում էր, այնուամենայնիվ, կորցրել է մեծամասնությունը։ Այժմ այդ դաշինքն ունի Քնեսեթի 120 տեղերից 53-ը։
Այզենկոտի «Յաշար» կուսակցությունը և տարբեր քաղաքական ուժերից կազմված նրա դաշինքի գործընկերներն ունեն ընդամենը 48 մանդատ։ Սակայն նրանք կարող են դաշնակիցներ գտնել Իսրայելի արաբական փոքրամասնությունը ներկայացնող կուսակցությունների շրջանում, որոնք ունեն 19 մանդատ և կտրականապես դեմ են Նեթանյահուին՝ այդ հարցում համակարծիք լինելով Այզենկոտի հետ։
Եթե որևէ մեկին չհաջողվի կառավարություն ձևավորել, հաջորդ տարի նոր ընտրություններ կանցկացվեն։
Բենիամին Նեթանյահուն փորձել է կասկածի տակ դնել ընտրությունների արդյունքները՝ անհիմն կերպով պնդելով, թե արաբ ընտրողները, որոնք կազմում են երկրի բնակչության մեկ հինգերորդը, ընտրակեղծիքներ են իրականացրել։ Ընտրական մարմինները հայտարարել են, որ ուսումնասիրում են հնարավոր խախտումները, սակայն ընտրությունների արդյունքի վրա ազդած ընտրակեղծիքների որևէ ապացույց չեն հայտնաբերել։
Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի

