10.09.2026 | 19:30
Գնդապետի պաշտոնանկություն՝ զինվորի մահից 22 օր անց․ ինչ են ակնկալում 19-ամյա տղայի հարազատները. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
Գրենլանդիայի համաձայնագիրը պահպանում է Դանիայի ինքնիշխանությունը կղզու նկատմամբ. ԱՄՆ-ը ցանկանում է ամրապնդել իր ռազմական ներկայությունը. Axios
Քաղաքականություն
22.01.2026 | 13:24
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից Գրենլանդիայի վերաբերյալ համաձայնագիրը, որի նախապատրաստման մասին Թրամփը հայտարարել է հունվարի 21-ին, ենթադրում է, որ կղզու նկատմամբ Դանիայի ինքնիշխանությունը կպահպանվի։ Այս մասին հաղորդում է Axios-ը՝ հղում անելով երկու աղբյուրների, գրում է Meduza-ն։
Աղբյուրների համաձայն՝ ծրագիրը, որը մշակվել է Թրամփի և ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեի հանդիպման ժամանակ, ներառում է 1951 թվականի Գրենլանդիայի պաշտպանության համաձայնագրի թարմացում. Միացյալ Նահանգները կստանա ընդլայնված իրավունքներ՝ բազաներ կառուցելու և «պաշտպանական գոտիներ» ստեղծելու համար:
Ավելին, նախատեսվում է, որ Միացյալ Նահանգները կկարողանա Գրենլանդիայում տեղակայել «Ոսկե գմբեթ» հակաօդային պաշտպանության համակարգի տարրեր, որի ստեղծման մասին խոսել է Թրամփը։ Axios-ի աղբյուրները նաև նշում են, որ համաձայնագրի ծրագիրը ներառում է կղզու բնական պաշարների համատեղ զարգացման հնարավորություններ Դանիայի հետ։
Նշվում է, որ Ռյուտեի գաղափարները կրկնում են դանիական առաջարկը, որը վաղուց սեղանին է. Դանիան պահպանում է ինքնիշխանությունը, բայց ԱՄՆ-ը ստանում է իր ռազմական ներկայությունը մեծացնելու հնարավորություն։
ԱՄՆ-ը Գրենլանդիայի նկատմամբ պահանջները սկսել է Սպիտակ տուն Թրամփի վերադառնալուց հետո։ Այս հռետորաբանությունը սրվել է 2026 թվականի հունվարին՝ Վենեսուելայի նախագահ Նիկոլաս Մադուրոյի ձերբակալումից հետո։
Թրամփը բացատրում է, որ Միացյալ Նահանգներին Գրենլանդիան անհրաժեշտ է ազգային անվտանգության նկատառումներից ելնելով՝ Ռուսաստանի և Չինաստանի սպառնալիքների պատճառով, նաև պնդում, որ կղզին վերահսկող Դանիան ի վիճակի չէ պաշտպանել այն։ Այս հայտարարություններից հետո ութ եվրոպական երկրներ զորքեր ուղարկեցին Գրենլանդիա, իսկ Թրամփը սպառնաց նրանց մաքսատուրքերով։
Հունվարի 21-ին Թրամփը Դավոսում Համաշխարհային տնտեսական ֆորումում ունեցած ելույթում հայտարարել է, որ ուժ չի կիրառի, բայց Միացյալ Նահանգները դեռևս մտադիր է ձեռք բերել Գրենլանդիան։ Այնուհետև Թրամփը հավելել է, որ չի կիրառի փետրվարի 1-ին նախատեսված մաքսատուրքերը։
Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի
