Փեզեշքիանը հայտարարել է, որ Խամենեիի վրա ցանկացած հարձակում կհամարվի պատերազմի հայտարարում

Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը զգուշացրել է, որ երկրի գերագույն հոգևոր առաջնորդ Ալի Խամանեիի վրա հարձակումը կլինի պատերազմի հայտարարում․ ակնհայտ պատասխան ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հայտարարությանը, որ ժամանակն է Իրանում նոր ղեկավարություն փնտրել, գրում է France 24-ը։

Ըստ հրապարակման՝ հունվարի 8-ին սկսված ինտերնետ կապի անջատման քողի տակ անվտանգության ուժերի կողմից իրականացված բողոքի ցույցերի ճնշումից հետո, որոնք մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող կազմակերպությունները անվանեցին «կոտորած», ցույցերը մարեցին։

Կիրակի երեկոյան Monitor Netblocks-ը հաղորդել է, որ «երթևեկության մակարդակը նվազել է Իրանում Google-ի որոշ ծառայությունների և հաղորդագրությունների հավելվածների կարճատև, խիստ ֆիլտրացված վերականգնումից հետո»։ Իրանի պաշտոնյաները հայտարարել են, որ ցույցերը խաղաղ են եղել՝ նախքան «անկարգությունների» վերածվելը, դրանց համար մեղադրելով Միացյալ Նահանգներին և Իսրայելին։

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը սպառնացել էր Թեհրանի դեմ նոր ռազմական գործողություններ ձեռնարկել, եթե ցուցարարներ զոհվեն։ Մինչ Վաշինգտոնը, կարծես, հետ է քաշվել, Թրամփը շաբաթ Politico-ին տված հարցազրույցում քննադատել է երկրի գերագույն հոգևոր առաջնորդ այաթոլլա Ալի Խամենեիին՝ ասելով, որ «ժամանակն է Իրանում նոր ղեկավարություն փնտրել»։

«Նա հիվանդ մարդ է, որը պետք է ճիշտ ղեկավարի իր երկիրը և դադարի մարդկանց սպանել»,- ասել է Թրամփը։

Ի պատասխան՝ Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը կիրակի X-ում զգուշացրել է. «Մեր երկրի մեծ առաջնորդի վրա հարձակումը համարժեք է Իրանի ժողովրդի դեմ լայնածավալ պատերազմի»։

Մինչ այդ, իրանցի պաշտոնյաները հայտարարել են, որ փողոցներում հանգստությունը վերականգնվել է։ AFP-ի թղթակիցների փոխանցմամբ՝ Թեհրանի կենտրոնում նկատվել են անվտանգության ուժեր՝ զրահապատ մեքենաներով և մոտոցիկլետներով։ Կիրակի դպրոցները վերաբացվել են մեկ շաբաթ փակ մնալուց հետո։

Մասուդ Փեզեշքիանն էլ կառավարության նիստում հայտարարել է, որ «խորհուրդ է տվել Ազգային անվտանգության գերագույն խորհրդի քարտուղարին՝ հնարավորինս շուտ վերացնել ինտերնետային սահմանափակումները»։ Որոշ օգտատերեր հայտնել են WhatsApp-ի հասսանելիության մասին, նախորդ երեքշաբթիից վերսկսվել էին նաև միջազգային զանգերը, իսկ շաբաթ օրը՝ կարճ հաղորդագրությունների հնարավորությունը։

Fars լրատվական գործակալությունը հաղորդել է, որ Իրանի երկրորդ խոշորագույն բջջային օպերատոր Irancell-ի գործադիր տնօրենն աշխատանքից ազատվել է՝ ինտերնետն անջատելու մասին կառավարության որոշումը չկատարելու համար։

Amnesty International-ը հայտարարել է, որ վերջին օրերին ստուգել է տասնյակ տեսանյութեր և հաշիվներ, որոնք ցույց են տալիս անվտանգության ուժերի կողմից «ցուցարարների կոտորածը»։ Նորվեգիայում գործող Iran Human Rights կազմակերպությունը հայտարարել է, որ ստուգել է անվտանգության ուժերի կողմից սպանված 3428 ցուցարարի մահվան լուրը՝ հաստատելով դեպքերն Իրանի առողջապահական և բժշկական համակարգի աղբյուրների, ականատեսների և անկախ աղբյուրների միջոցով։ Այնուամենայնիվ, կազմակերպությունը զգուշացնում է, որ իրական թիվը, հավանաբար, շատ ավելի բարձր է:

Այլ գնահատականների համաձայն էլ՝ զոհերի թիվը գերազանցում է 5000-ը, հնարավոր է՝ հասնի մինչև 20,000-ի, չնայած ինտերնետի անջատումը լրջորեն խոչընդոտել է անկախ ստուգմանը, նշում է IHR-ը։

Արտերկրում գործող ընդդիմադիր Iran International-ը, հղում անելով կառավարության և անվտանգության բարձրաստիճան աղբյուրներին, հայտարարել է, որ բողոքի ցույցերի ժամանակ զոհվել է առնվազն 12,000 մարդ։ Իրանի դատական ​​համակարգը հերքել է սա։

Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի