Դատարանն ընդունեց Քոչարյանի և մյուսների գործով նոր մեղադրանքի որոշումները. Արմեն Գևորգյանն ու Սեյրան Օհանյանը պնդում են՝ խախտվել է իրենց անձեռնմխելիության իրավունքը

Հակակոռուպցիոն դատարանի նախագահ Սարգիս Պետրոսյանն այսօրվա դատական նիստին որոշեց ընդունել Հայաստանի Հանրապետության երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի և մյուսների գործով նոր մեղադրանքի որոշումները:

Այսինքն՝ թույլատրեց, որպեսզի հանրային մեղադրողը փոփոխի Ռոբերտ Քոչարյանի, Սեյրան Օհանյանի, Յուրի Խաչատուրովի և Արմեն Գևորգյանի մեղադրանքը:

Նշենք, որ Արմեն Գևորգյանն ու Սեյրան Օհանյանն Ազգային ժողովի պատգամավոր են և ունեն անձեռնմխելիության սահմանադրական երաշխիքներ: Սա նշանակում է, որ նրանց նկատմամբ չի կարող հետապնդում հարուցվել առանց Ազգային ժողովի համաձայնության: Նրանք հարց բարձրացրին՝ արդյոք նոր մեղադրանքի որոշումներ ընդունելը նշանակում է, որ իրենց նոր մեղադրանք է ներկայացվել: Դատավոր Սարգիս Պետրոսյանը նշեց որ յուրաքանչյուր դեպքում, երբ փոխվում էր մեղադրանքը, անձին նոր մեղադրանք է ներկայացվում, սակայն այս գործով մեղադրյալների նկատմամբ քրեական հետապնդումը հարուցվել է 2018 թվականին:

Սեյրան Օհանյանն ու Արմեն Գևորգյանը, սակայն, պնդեցին, որ իրենց անձեռնմխելիության իրավունքը խախտվել է:

Հիշեցնենք, որ վերը նշված 4 նախկին բարձրաստիճան պաշտոնյաները 2018 թվականից մեղադրվում էին 2008-ի իրադարձությունների ժամանակ սահմանադրական կարգը տապալելու կամ դրան օժանդակելու համար։ 2021 թվականին, սակայն, Սահմանադրական դատարանը որոշեց, որ նրանց վերագրվող 300․1 հոդվածը հակասահմանադրական է։ Դրանից հետո 4 ամբաստանյալների պաշտպանները միջնորդեցին իրենց պաշտպանյալների նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել հանցակազմի բացակայության հիմքով՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նրանց վերագրվող հոդվածը ճանաչվել է հակասահմանադրական։

Դատավոր Աննա Դանիբեկյանը կարճեց գործի վարույթը՝ չնայած Դատախազության պնդումներին, որ ամբաստանյալներին մեղսագրվող արարքը կարող է վերաորակվել։ Դատավոր Աննա Դանիբեկյանի այս որոշման դեմ Դատախազությունը վերաքննիչ բողոք ներկայացրեց, սակայն Վերաքննիչ դատարանը անփոփոխ թողեց կարճման որոշումը։ Դրանից հետո այն ժամանակ գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանը վճռաբեկ բողոք ներկայացրեց։ Վճռաբեկ դատարանը դիմեց Սահմանադրական դատարան: Ըստ Վճռաբեկ դատարանի՝ ՍԴ ներկայացրած դիմումի՝ մեղադրողի կողմից անձին մեղսագրվող արարքի իրավաբանական որակումը փոխելու հնարավորության բացակայությունը և դատարանի կողմից քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում կայացնելու բացարձակ պահանջն այն պարագայում, երբ հատուկ հանցակազմ սահմանող քրեաիրավական նորմը, որով որակված է անձի արարքը, ճանաչվում է ՀՀ Սահմանադրությանը հակասող և անվավեր, սակայն այդ արարքն առերևույթ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված մեկ այլ հանցակազմի հատկանիշներին, հանգեցնում է տուժողի դատական պաշտպանության և արդար դատաքննության սահմանադրական իրավունքների խախտման։

Սահմանադրական դատարանը 2024 թվականի հուլիսին որոշմամբ արձանագրեց, որ մեղադրողը կարող է մինչև դատարանի խորհրդակցական սենյակ հեռանալը փոխել ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը (նրան մեղսագրվող արարքի իրավական որակումը)՝ ամբաստանյալի արարքում քրեական օրենքով նախատեսված այլ արարքի հատկանիշների առկայության պարագայում՝ անկախ դատական քննության ընթացքում ապացույցների հետազոտումից: Այս որոշումից հետո արդեն Վճռաբեկ դատարանը 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին լուծեց նախկին գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանի կողմից ներկայացված բողոքի ընթացքը և որոշեց բեկանել Ռոբերտ Քոչարյանի, Յուրի Խաչատուրովի, Սեյրան Օհանյանի և Արմեն Գևորգյանի գործը կարճելու դատական ակտը, գործն ուղարկել Հակակոռուպցիոն առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության։

Գործի նոր քննությունը Հակակոռուպցիոն դատարանում շարունակվում է մեկ տարուց ավելի:

Այս ընթացքում պաշտպանական կողմը պնդել է, որ գործով անցնող 4 բարձրաստիճան պաշտոնյաները մեղադրյալի կարգավիճակ չունեն, նրանք, փաստացի, արդարացվել են Մարտի 1-ի գործով։ Հանրային մեղադրողներն էլ միջնորդել են դատարանին թույլատրել փոփոխել նրանց վերագրվող արարքները, և ավելի քան մեկ տարի քննությունից հետո դատարանը, փաստորեն, այսօր ընդունեց մեղադրանքը փոփոխելու որոշումները, համաձայն որի՝ մեղադրյալներին վերագրվում էր պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու կամ անցնելու արարք:

Այսպիսով՝ մեկ տարուց ավելի գործի քննությունից հետո դատարանը, ամենայն հավանականությամբ, պետք է անցնի նախնական դատալսումների փուլում քննության ենթակա հարցերին, այսինքն՝ այն հարցերին, որոնք քննությունը այլ դատավարությունների դեպքում սկսվում են հենց առաջին նիստի օրը:

Արաքս Մամուլյան