«Դժվարին պայքար իրավունքների համար»․ ազատությունն աշխարհում նվազում է արդեն 19-րդ տարին անընդմեջ․ Freedom House-ի զեկույցը

Freedom House միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունը հրապարակել է «Ազատությունն աշխարհում 2025» տարեկան զեկույցը: Այս զեկույցում գնահատվում է աշխարհում քաղաքական իրավունքների և քաղաքացիական ազատությունների վիճակը:

Ընդհանուր առմամբ, Freedom House-ի վարկանիշը ներառում է 195 երկիր և 13 տարածք, որոնց ազատությունը գնահատվում է 25 ցուցանիշով (յուրաքանչյուրին տրվում է մինչև չորս միավոր)։ Անցյալ տարի քաղաքական և քաղաքացիական ազատությունների հետ կապված ամենավատ իրավիճակը եղել է Ռուսաստանի կողմից օկուպացված ուկրաինական տարածքներում: Ազատությունն այնտեղ, ըստ Freedom House-ի, նույնիսկ անցել է բացասական ցուցանիշը:

Ամենաազատ երկիրը Ֆինլանդիան է, որը հարյուրից հարյուր միավոր է ստացել։ Նորվեգիան, Շվեդիան և Նոր Զելանդիան ընդամենը մեկ միավորով են զիջում առաջատարին:

Ընդհանուր առմամբ, ըստ Freedom House-ի՝ ազատությունն աշխարհում նվազում է արդեն 19-րդ տարին անընդմեջ: Վերջին մեկ տարվա ընթացքում իրավիճակը վատթարացել է 60 երկրներում և բարելավվել 34 երկրներում։ Մարդկության 20%-ն այժմ ապրում է ազատ, իսկ 40%-ը՝ մասամբ ազատ և անազատ երկրներում։

Զեկույցում նշվում է, որ տարիներ շարունակվող զինված հակամարտությունները, ներառյալ՝ քաղաքացիական պատերազմները, պետությունների միջև բախումները և ոչ պետական զինված խմբավորումների մասնակցությամբ կռիվները, վնասակար ազդեցություն են ունեցել անվտանգության և ազատության վրա և կազմել են 2024 թվականի երկրորդ հիմնական թեման:

Կրեմլի պատերազմն Ուկրաինայի դեմ շարունակվել է, և առաջին անգամ դրսևորվել է հազարավոր զորքերի տեղակայմամբ, որոնք ուղարկվել էին Հյուսիսային Կորեայի ռեժիմի կողմից՝ օգնելու ռուս զինվորականներին: Ռուսաստանի կողմից օկուպացված Ուկրաինայի տարածքներում ուկրաինական ինքնությունը վերացնելու Մոսկվայի ջանքերն ակտիվացել են: Այս արշավի շրջանակում, ինչպես նշում է իրավապաշտպան կազմակերպությունը, բնակիչներին ստիպում են ընդունել ռուսական անձնագրեր, իսկ ուկրաինացի երեխաներին փորձում են «ռուսացնել», նույնիսկ պատրաստում են նրանց ռուսական զինվորական ծառայության համար:

Վերլուծաբաններն արձանագրել են Ռուսաստանում նախագահական ընտրությունների ընտրական գործընթացի բոլոր հնարավոր խախտումները՝ ընտրական կանոնների փոփոխություն, իրական մրցակցության բացակայություն, վարչական ճնշում, կեղծիքներ, բռնություն թեկնածուների և/կամ ընտրական հանձնաժողովի աշխատակիցների նկատմամբ, բողոքի ակցիաների ճնշում, հարձակումներ ընտրատեղամասերի վրա։ Ռուսաստանից բացի՝ ընտրախախտումների հնարավոր բոլոր տարբերակները գրանցվել են միայն Պակիստանում ու Վենեսուելայում։

Թարգմանութոյւնը՝ Տաթև Ֆռանգյանի