Թուրքիայի խորհրդարանը մերժել է քրդերենով կրթություն առաջարկող օրինագիծը

Թուրքիայի խորհրդարանը մերժել է օրինագիծը, որով առաջարկվում է թույլատրել կրթությունը քրդերենով՝ պատճառաբանմամբ, այն որ հակասում է թուրքերենի՝ որպես երկրի պետական լեզվի սահմանադրական դրույթին, գրում է Stockholm center of freedom-ը։

«Առաջարկը հակասում է սահմանադրական դրույթին, որ Թուրքիան անբաժանելի միավոր է, որի լեզուն թուրքերենն է»,- մերժումն այսպես է պատճառաբանել երկրի խորհրդարանի նախագահի աշխատակազմը։

Օրինագիծը խորհրդարան էր ներկայացվել քրդամետ «Ժողովուրդների իրավահավասարություն և ժողովրդավարություն» կուսակցության (DEM) փոխնախագահ Գյուլիստան Քըլըչ Քոչյիղիթի կողմից փետրվարի 15-ին՝ նպատակ ունենալով ապահովել մայրենի լեզվով կրթության իրավունքի պաշտպանությունը և Թուրքիայի կրթական համակարգում քրդերենը որպես կրթության լեզու ներառելը:

«Այս օրինագծի մերժումը ոչ միայն խաթարում է քրդերենը պաշտպանելու և տարածելու մեր ջանքերը, այլև անտեսում է մշակութային բազմազանությունը, որը գոյություն ունի Թուրքիայում։ Մենք կշարունակենք պայքարել քրդախոսների իրավունքների և քրդերենը որպես կրթության լեզու ճանաչելու համար»,- ասել է պատգամավորը։

Չնայած խորհրդարանի մերժմանը՝ քրդերենի իրավունքի պաշտպանները շարունակում են վճռականորեն մղել օրենսդրական և քաղաքական փոփոխություններ, որոնք թույլ կտան քրդերենի ավելի մեծ օգտագործումը կրթական և պաշտոնական միջավայրում:

Միջազգային դիտորդները և իրավապաշտպան կազմակերպությունները հաճախ են քննադատում Թուրքիային քուրդ բնակչության նկատմամբ քաղաքականության համար՝ կոչ անելով ավելի ներառական և արդար վերաբերմունք ցուցաբերել երկրում բնակվող բոլոր լեզվական և էթնիկ խմբերի նկատմամբ: Թեև քրդերենի օգտագործման որոշ սահմանափակումներ մեղմացվել են, օրինակ՝ լրատվամիջոցներում, սակայն քրդերեն հեռարձակվող լրատվամիջոցները շարունակում են ենթարկվել ոտնձգությունների, ահաբեկման և հետապնդումների:

Դատարանները սովորաբար թույլ չեն տալիս անհատներին քրդերենով հայտարարություններ անել։ Քրդերենը նաև  բացառված է հանրային ծառայություններից, ինչպիսիք են առողջապահությանը կամ անվտանգությանը վերաբերող բազմալեզու բրոշյուրները կամ թեժ գծերը, որոնք հաճախ ներառում են շատ ավելի փոքր թիվ կազմող ներգաղթյալների համայնքների լեզուները, ինչպիսին են, օրինակ, արաբերենը և ռուսերենը:

Էմմա Չոբանյան