Հանցագործություն է՝ օտար պաշտոնյան կոչ է անում ՀՀ-ում ապստամբել, փոխել իշխանություն․ Դավիթ Հովհաննիսյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Հոկտեմբերի 31-ին Սոչիում սպասվում է Նիկոլ Փաշինյանի, Իլհամ Ալիևի և Վլադիմիր Պուտինի հանդիպումը։ ՌԴ-ն տևական դադարից հետո կրկին ակտիվանում է ՀՀ-Ադրբեջան գորրծընթացում։ Նախորդ ամիսներին հանդիպումները կայանում էին ԱՄՆ-ում և Բրյուսելում՝ Արևմուտքի միջնորդությամբ։

Արդյո՞ք արևելագետ Դավիթ Հովհաննիսյանը ռիսկ տեսնում է, որ ՌԴ-ում փորձ արվի ՀՀ իշխանություններին ճնշելով՝ ստանալ միջանցք կամ սահմանազատում՝ ՌԴ-ի ենթակայությամբ, և Արցախի հարցի վերջնական փակում, և դիմադրելու ի՞նչ ռեսուրս, դիվանագիտական պաշար ունի ՀՀ-ն։ Արտակարգ և լիազոր դեսպանը կանխատեսելի է համարում այդպիսի հանդիպումը ՌԴ-ի հովանու ներքո։

«Բնականաբար, մրցակցությունն ավելի ու ավելի լարված է դառնում։ Ենթակառուցվածքների մասով հասկանալի է, որովհետև վերահսկողության խնդիր կա։ Բայց ամենակարևորն այն է, որ աշխարհում մեր այս փոքրիկ անկյունը դատարկվել է գերիշխող ազդեցությունից։ Եվ ո՞վ է լցնելու այդ դատարկությունը, ո՞վ ունի այդքան ռեսուրս ու հնարավորություն և, ամենակարևորը, ո՞ւմ շահերից է դա բխում։ Մեր ռեգիոնում ակնհայտ աշխատել են փոքր պետություններ, որոնք շահագրգռված են եղել։ Բայց մինչև վերջերս ՌԴ-ի գերակա շահը մնացածին ստիպում էր պասիվ դերակատարություն ունենալ։ Սա պարզ է և հասկանալի, բոլորը գիտեն։ Սակայն 44-օրյա պատերազմը ցույց տվեց, որ կա բալանսի խախտում, և լուրջ խախտում»,- ասաց նա։

Դավիթ Հովհաննիսյանը համարում է, որ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը մեծ սխալ է թույլ տվել՝ ենթադրելով, որ Թուրքիայի համար Արևմուտքի դեմ կազմակերպված և համակարգված դիմադրությունն ավելի կարևոր կլինի, քան ՆԱՏՕ-ին Թուրքիայի անդամակցությունը։

«Իմ տեսանկյունից՝ դա սխալ է։ Ռեսուրսի նվազումը ՌԴ-ին ստիպում է այդ դաշտում դաշնակիցներ փնտրել՝ իր կայսերական բնազդին հետևելով։ «Այս ծառն իմն է, այս սարն իմն է» դաշտում համագործակցության հնարավորություններ է փնտրում։ Պոտենցիալի և ռեսուրսի նվազման պայմաններում միակ հնարավորությունն այդ ռեսուրսի ավելացման ՌԴ-ի ղեկավարությունը տեսավ քայքայված սովետմիության բեկորների վրա Միութենական պետության գաղափարի սպասարկումը։ Դա Պուտինի՝ ռուսական կայսրության վերածնման և վերականգնման՝ դեռ 2007 թվականից ընդգծված մղումն է։ Բայց ռուս-ուկրաինական պատերազմը փոխեց ամեն ինչ։ Որևէ տրամաբանող և սառը մտածող փորձագետ չէր կարող ենթադրել, որ Պուտինը կգնա այս քայլին, և չկար որևէ մեկի կանխատեսումը, որ կարող է պատերազմ լինել։ Այս պայմաններում կամաց-կամաց այստեղից դուրս է գալիս Ռուսաստանը, և այս դատարկությունը պետք է լցնել։ Ակնհայտ է, որ առաջին ուժն ԱՄՆ-ն է, որի հիմնական մղումը վարչակարգերի փոփոխման պայմաններում մնացել է նույնը, որ ամեն ինչ թափանցիկ պետք է լինի, որ սահմանները պիտի հեշտ անցանելի լինեն, ինչը Բուշը կոչում էր նոր աշխարհակարգ։ Բայց դեմոկրատները չեն կիսել ԱՄՆ-ի պահպանողականների այս նոր թևի գաղափարը, որ իրենց գաղափարախոսությունը լավագույնն է աշխարհում»,- ասաց Դավիթ Հովհաննիսյանը։

ԱՄՆ նոր նախագահը՝ Ջո Բայդենը, այդ երկրի արտաքին քաղաքականությունը փորձում է կառուցել ժողովրդավարության և ավտորիտարիզմի հակադրության վրա՝ կենտրոնում դնելով ժողովրդավարական կարգերի պաշտպանությունը։ Դավիթ Հովհաննիսյանն ասում է՝ ամենից կարևորն այն է, որ Ջո Բայդենն ակնհայտորեն չի ձգտում պարտադրել իր ապրելակերպը և աշխարհայացքը։

«Աֆղանստանից դուրս գալով՝ Բայդենը շատ խելոք քայլ արեց, գորդյան այդ հանգույցը մի բեռ էր, որից պետք էր ազատվել, և նա ազատվեց՝ չնայած իմիջային կորուստներին։ Դա խիզախ քայլ էր։ Բայց ամենակարևոր խնդիրը գլոբալ ենթակառուցվածքների համակարգ ձևավորելն է և, իհարկե, ամենակարևորն այս խնդրի մեջ այն էր, որ ԱՄՆ-ի վերահսկողության տակ լինի այդ ենթակառուցվածքների կառավարման համակարգը, ինչը պահանջում է, որ ԱՄՆ-ն ներկայացվածություն ունենա այդ բոլոր կետերում։ Այս խաղին՝ կոմունիկացիաների ստեղծման և վերահսկման, բնականաբար, Չինաստանը մասնակցում է, որովհետև իր ծրագիրն է՝ «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ»։ Այս ուղղությունների վրա, հասկանալի է, ով կարողացավ այս դատարկությունները լցնել, նա էլ կշահի։ Ենթակառուցվածքների համար կոշտ մրցակցություն է»,- կարծիք հայտնեց Հովհաննիսյանը։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում։

Ռոբերտ Անանյան