Թուրքիայի կողմից քրդերից խլված տարածքները կարող են դառնալ Հյուսիսային Սիրիայի ինքնահռչակ հանրապետություն․ փորձագետ

Ռուսաստանի ներխուժումն Ուկրաինա շրջել է աշխարհառազմավարական ալիքը հօգուտ Թուրքիայի, քանի որ նա փորձում է նոր հարձակում սկսել Սիրիայի հյուսիսում՝ երկրի հարավային սահմանի երկայնքով «անվտանգության գոտի» ստեղծելու համար, գրում է France 24-ը, որին վկայակոչում է «Ահվալ» գործակալությունը։

Չնայած Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հռչակած նպատակը քրդական ուժերի ոչնչացումն է, որը նա համարում է անվտանգության սպառնալիք, իրականում Անկարան կենտրոնացած է Սիրիայի հյուսիսում քրդերի ներկայության ուղղությամբ։ Թուրքիան քրդական ուժերին դիտարկում է որպես Քուրդիստանի աշխատավորական կուսակցության (PKK) շարունակություն, որը սպառնալիք է։

Լրատվամիջոցը գրում է, որ Անկարայի նպատակն է քրդերի գլխավորած և ԱՄՆ-ի աջակցությամբ գործող «Սիրիայի դեմոկրատական ուժերի» (SDF) մարտիկներին հեռացնել թուրք-սիրիական սահմանի այն շրջաններից, որոնք Անկարան ցանկանում է վերահսկել որպես 30 կիլոմետրանոց «անվտանգ գոտու» մի մաս, և որտեղ կարող են տեղափոխվել սիրիացի փախստականները: Թուրքիայում 3,7 միլիոն սիրիացի փախստական է ապաստանել, որոնց նկատմամբ բավական հակասական վերաբերմունք կա։

Լիոն-2 համալսարանի պրոֆեսոր, Վաշինգտոնի ինստիտուտի գիտաշխատող Ֆաբրիս Բալանշը լրատվամիջոցին ասել է, որ  Սիրիայում հակամարտությունը սկսելուց ի վեր Անկարան լիակատար հակազդեցություն է սիրիա-քրդական ինքնավար ներկայությանը։

«Նպատակը չի փոխվել՝ փոխարինել քրդերին հակամարտությունից տեղահանված արաբ բնակչությամբ և Անկարայի շահերին հավատարիմ տեղացի թուրքամետ զինյալներով՝ Սիրիայի հյուսիսում արաբական գոտի ստեղծելու համար, մի տեսակ հակաքրդական անվտանգության գոտի»,- ասել է Բալանշը:

Նա նշել է, որ քրդերից խլված տարածքները կարող են դառնալ «Հյուսիսային Սիրիայի ինքնահռչակ հանրապետություն, ինչպես Հյուսիսային Կիպրոսի թուրքական հանրապետությունը»։

Ըստ փորձագետի՝ ռազմական հարձակման վերջին սպառնալիքը գալիս է այն ժամանակ, երբ միջազգային ուշադրությունը կենտրոնացած է Ուկրաինայի պատերազմի վրա՝ Անկարային տալով «աշխարհաքաղաքական հնարավորություն, որը Էրդողանը չի ցանկանում բաց թողնել»։

«Ինչ-որ կերպ նա հարցնում է Արևմուտքին, թե ո՞րն է նրանց առաջնահերթությունը՝ տապալել Կրեմլի ծրագրերը Եվրոպայում, թե՞ աջակցել PKK-ին: Այդպես ներկայացնելով՝ նրա հաշվարկը պարտվողական չէ»,- ասել է նա։

Ըստ Բալանշի՝ Թուրքիայի նախագահը ձգտում է հասնել իր նպատակներին Սիրիայի հյուսիսում՝ չնայած ԱՄՆ-ի նախազգուշացումներին։ Անցյալ ամիս Վաշինգտոնը նախազգուշացրեց Թուրքիային Սիրիայի հյուսիսում նոր ռազմական գործողություն սկսելու մասին։

Լրատվամիջոցը գրում է, որ չնայած Ջո Բայդենի վարչակազմը կարող է պատժամիջոցներ սահմանել Թուրքիայի դեմ, Անկարան ունի առանցքային խաղաքարտեր, ներառյալ՝ վետոյի իրավունքը ՆԱՏՕ-ին Շվեդիայի և Ֆինլանդիայի անդամակցելու հայտերի հարցում։ Ըստ Բալանշի՝ քանի դեռ Ուկրաինայում մոլեգնում է պատերազմը, Էրդողանը վճռական է՝ ապահովելու այն, ինչն անվանում է Թուրքիայի անվտանգություն՝ ոչնչացնելով Սիրիայում քրդերի կողմից վերահսկվող տարածքները։

Էմմա Չոբանյան