ՍՏԵՂԾԱԳՈՐԾԱՐԱՆ. Դիլաքյան եղբայրների «Գտնված երազը»՝ առանց կարմիր վզկապի

Արդեն 40 տարուց ավել է՝ «Գտնված երազը» մանուկների ու մեծերի ամենասիրելի մուլտֆիլմերի ցանկում է։ Քչերը գիտեն, որ այն արարման բավականին բարդ ուղի է անցել: Խորհրդային գրաքննության պայմաններում ստեղծվում էին այնպիսի ֆիլմեր, որոնք համապատասխանում էին խորհրդային օրակարգին, գաղափարախոսությանը: Եվ ահա 1976 թվականին նկարահանվում է մի մուլտֆիլմ, որը պարունակում էր ինչ-որ առեղծվածային, կախարդական տարրեր մի այնպիսի ժամանակաշրջանում, երբ խրախուսվում էին միայն իրատեսական մոտեցումները:

«Գտնված երազի» մուլտիպլիկատոր Իգոր Պատրիկն այսպես է արտահայտվել մուլտֆիլմի մասին. «Երբ մուլտը հայտնվեց էկրաններին, թեկուզ նկարը շատ որակյալ չէր, բայց դա ոչ ոքի չմտահոգեց, որովհետև մուլտն անմիջապես սիրվեց հանրության կողմից: Մրցանակներ չստացավ, բայց ժողովրդի սերն էլ լիուլի բավական էր»:

Իսկ ինչպե՞ս ծնվեց նկարների միջով քայլող և իր ճանապարհին նոր աշխարհներ բացահայտող աղջկա մասին մուլտֆիլմը: Այս մասին ոչ ոք ավելի լավ չէր պատմի, քան մուլտֆիլմի ստեղծողները` սցենարի հեղինակ, ռեժիսոր, բեմադրող նկարիչ եղբայրները՝ Հովիկ և Գագիկ Դիլաքյանները, որոնք փաստում են` ստեղծագործել են միմյանց լրացնելով և շարունակելով, իհարկե, քրոջ` Մարինա Դիլաքյանի օգնությամբ:

Մուլտֆիլմ ստեղծելը, սակայն, մի բան է, մատուցելը` մեկ այլ բան: Մի ժամանակահատվածում, երբ ակտուալ էին «Պույ-պույ մկնիկները», կար մտավախություն` ո՞վ էր հասկանալու «Գտնված երազի» մեսիջները: Բայց մուլտֆիլմի հեղինակներն այնքան էին հավատում իրենց գործին, որ կարողացան ջարդել անգամ խորհրդային գրաքննության կարծր սառույցը: Գրքաննության պայմաններում մուլտֆիլմի ստեղծողները չէին կարող ուղիղ կերպով ներկայացնել գլխավոր ուղերձը: Ուստի յուրաքանչյուր դիտող մուլտֆիլմի մասին ունի իր պատկերացումները: Ամեն ոք յուրովի է գտնում իր երազը:

Հովիկ և Գագիկ Դիլաքյանները Factor.am-ին պատմել են իրենց հաղթահարած դժվարությունների, մուլտֆիլմի ստեղծման հարցում Մհեր Մկրտչյանի, Ռուբեն Հախվերդյանի ունեցած դերի, եզակի կոմպրոմիսների գնալու մասին։

Աննա Բաբաջանյան