Արտոնյալները. ո՞ր պաշտոնյաների և օլիգարխների ընկերություններն են կառավարությունից աջակցություն ստացել

Հայաստանի կառավարությունը կանգնած է բիզնեսի կողքին. ահա այս վստահեցումներով գործադիրը սահմանել է բիզնեսին տրամադրվող արտոնությունների մի քանի տեսակներ և տարիներ շարունակ դրանցից օգտվելու հնարավորություն է ընձեռում այն ընկերություններին, որոնք համապատասխանում են կառավարության որոշումներով սահմանված չափանիշներին:

Սահմանված 4 տեսակի արտոնություններն են՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի սկսնակ տնտեսվարող սուբյեկտներին տրվող հարկային և ներմուծման մաքսատուրքից ազատման արտոնություններ, ներդրում իրականացնող ընկերություններին ապրանքներ կամ սարքավորումներ ներմուծելու դեպքում ավելացված արժեքի հարկի (ԱԱՀ) վճարի ժամկետի երկարաձգման, ինչպես նաև շահութահարկի մասով արտոնություններ:

Չնայած գործադիր մարմնի տարբեր ղեկավարներ մշտապես պնդել են, որ արտոնությունների տրամադրմամբ նպաստում են բիզնես միջավայրի զարգացմանը, այդուհանդերձ փորձագետներն ու տնտեսագետները հաճախ են կասկածի տակ առնում այս պնդումները՝ հակադարձելով, որ Հայաստանում իշխանությունները հովանավորում են յուրայիներին: Ուստի ստացվում է, որ արտոնություններից օգտվելու համար պետք է ունենալ իշխանություն կամ իշխանության ներկայացուցչի աջակցությունը:

Factor.am-ը գրավոր հարցում էր ուղարկել Տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարություն՝ պարզելու համար, թե որ ընկերություններն են վերջին տասը տարվա ընթացքում արտոնություններ ստացել: Նախարարության տրամադրած ցանկում մենք բազմաթիվ ուշագրավ դեպքեր հայտնաբերեցինք, երբ արտոնություններ են տրամադրվել տարբեր պաշտոնյաների մտերիմներին կամ նրանց հետ փոխկապակցված անձանց պատկանող ընկերություններին:

2009 թվականից մինչ օրս Կառավարությունը 300 մլն դրամը գերազանցող ապրանքների ներմուծման դեպքում ավելացված արժեքի հարկի գումարների վճարման ժամկետը երեք տարով հետաձգելու թույլտվություն է տրամադրել ընդհանուր առմամբ 92 անգամ: Ընդ որում՝ որոշ ընկերություններ արտոնություն ստացել են մեկից ավելի անգամ: Ինչ վերաբերում է ներմուծման մաքսատուրքից ազատվելու արտոնությանը, ապա այն սկսել է գործել 2015 թվականից: Մինչ օրս արտոնության այդ տեսակից օգտվել է 42 ընկերություն: Եթե առաջինի դեպքում հարկային արտոնություն ստացած ընկերություններն, այնուամենայնիվ, պարտավոր են երեք տարի անց գումարները վճարել պետբյուջե, ապա ներմուծման մաքսատուրքից ընկերություններն ազատվում են անժամկետ և, ըստ էության, առանց որևէ պարտավորության՝ ընդամենը բավարարելով կառավարության որոշմամբ սահմանված որոշակի պահանջներ:

Մեր ունեցած երկու ցանկերի համեմատությունից պարզվեց՝ կան ընկերություններ, որոնք օգտվում են միաժամանակ երկու տեսակի արտոնությունից: Խոսքը վերաբերում է ԱԱՀ-ի վճարի ժամկետի երկարաձգմանը և ներմուծման մաքսատուրքից ազատվելուն:

Factor.am-ը ներկայացնում է բարձրաստիճան պաշտոնյաների, նրանց ընտանիքի անդամների և մտերիմների հետ փոխկապակցված այն ընկերությունները, որոնք օգտվել են կառավարության սահմանած արտոնություններից:

Մանրամասները՝ տեսանյութում:

Շողիկ Գալստյան