Քաղաքականություն
01.04.2020 | 20:24
Factor.am-ի հարցազրույցը Գլոբալիզացիայի և տարածաշրջանային համագործակցության կենտրոնի ղեկավար, քաղաքագետ Ստեփան Գրիգորյանի հետ
– Պարո՛ն Գրիգորյան, նախ անդրադառնանք Արցախի նախագահի և Ազգային ժողովի ընտրություններին: Ձեր գնահատմամբ՝ ինչպե՞ս այն անցավ:
– Մեր կազմակերպությունը դիտորդական առաքելություն չի իրականացրել, ամբողջությամբ, մանրամասներով չեմ կարող ասել: Բայց, ընդհանուր առմամբ, իմ կարծիքը բավական դրական է՝ այն առումով, որ մրցակցային էին այս ընտրություններն Արցախում. միայն նախագահի 14 թեկնածու էր առաջադրվել: Մենք լսեցինք տարբեր թեկնածուների, ես կասեի՝ բավական ազատ էին թեկնածուները, կուսակցությունները: Եվ դա դրական է, նշանակում է՝ Արցախում մեծ քաղաքական պրոցեսներ են, ինչը շատ կարևոր է: Որքան հասկացա՝ Արցախի խորհրդարան կանցնեն 5 կուսակցություններ, ինչը նշանակում է՝ բազմակարծությունը կապահովվի՝ ի տարբերություն Հայաստանի խորհրդարանի: Նախընտրական շրջանում շատ էին դիսկուսիաները, բանավեճերը, գաղափարական մասն ակնհայտ կար՝ ի տարբերություն 2018 թվականի դեկտեմբերի հայաստանյան ընտրությունների, երբ մարդիկ լիդերի ընտրեցին, այլ ոչ թե գաղափարներ: Այո՛, ընտրություններն արդար էին և ժողովրդավարական, բայց մարդիկ ընտրում էին առաջնորդի, ոչ թե կուսակցություն կամ գաղափարախոսություն: Բացի այդ՝ նախագահի ընտրությունների երկրորդ փուլ է լինելու, ինչը նույնպես դրական է, այսինքն՝ մրցակցություն կար, այնպես չէր, որ բոլորը գիտեին՝ ում են ընտրում կամ թելադրող գործոններ կային:
– «Իրազեկ քաղաքացիների միավորման» դիտորդներն այսօր Արցախում հրավիրված ասուլիսում նշում էին, որ թեկնածուներից Արայիկ Հարությունյանի աջակիցները մարդկանց կազմակերպված կերպով ընտրատեղամասեր են տեղափոխել: Երեկ էլ օրվա ընթացքում բարձրաձայնվող ընտրախախտումների գերակշիռ մասի հետ դարձյալ կապվում էր Արայիկ Հարությունյանի անունը: Ձեր կարծիքով՝ սա ինչ-որ կերպ կարո՞ղ է ստվերել այս ընտրությունների արդյունքները կամ դեր ունենալ նախագահի ընտրությունների երկրորդ փուլում:
– Շատ կարևոր է նման երևույթների ծավալը: Օրինակ՝ ֆիքսվել են մի քանի դեպքեր, երբ մարդիկ նկարել են քվեարկված քվեաթերթիկները: Եթե եղել է երեք կամ տասնհինգ դեպք, ակնհայտ է, որ դա չի կարող ազդել ընտրությունների արդյունքների վրա, իսկ եթե դեպքերը մեծ թվով են, անպայման պետք է ուսումնասիրվեն:
– Արդեն հրապարակվել է Եվրամիության, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հայտարարությունը՝ կապված Արցախի ընտրությունների հետ: Միջազգային այս կառույցները նշում են, որ չեն ճանաչում դրանց արդյունքները: Ինչպե՞ս վերաբերվել այս գնահատականներին:
– Շատ հասկանալի է նման արձագանքը, առաջին անգամ չէ սա: Միշտ նման հայտարարություններ հնչել են, որ այդ ընտրությունները չեն կարող կանխորոշել Արցախի կարգավիճակը, կա ֆորմատ, որի շրջանակում փորձում են լուծում գտնել արցախյան հարցին: Այստեղ նորություն չկա: Պարզապես ես կառաջարկեի ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին, որ իրենց մոնիթորինգային խմբին հետ ուղարկեն շփման գիծ, դա ավելի օգտակար կլիներ, քան նման հայտարարությունները:
– Հայ-ադրբեջանական սահմանին՝ Նոյեմբերյանի շրջանում, Բաքուն դիվերսիայի փորձ է ձեռնարկել. 2 զինծառայող թեթև վիրավորում է ստացել, վիրավորվել է նաև քաղաքացիական անձ՝ դպրոցահասակ երեխա: Ինչպե՞ս սա գնահատել, սադրանք Արցախի ընտրությունների ֆոնի՞ն:
– Ադրբեջանը լկտիանում է և ուզում է կորոնավիրուսի հետ կապված իրավիճակն օգտագործել: Վերջին շրջանում Արցախի շուրջ մի քանի իրադարձություններ եղան, օրինակ՝ Մինսկի խմբի դիտորդական առաքելության դուրսբերումը հակամարտության տարածաշրջանից, ԱՄՆ-ի որոշումը՝ չաջակցել Արցախին ականազերծման ծրագրով, Չավուշօղլուի հանդիպումը Մինսկի խմբի համանախագահող երկրների դեսպանների հետ… այս տենդենցները միանշանակ ոգևորում են Ադրբեջանին և, այո՛, մենք պետք է պատրաստ լինենք, որ Ադրբեջանը կարող է նույնիսկ գնալ ավելի ակտիվ ուժային գործողությունների: Այդ վտանգն այսօր ուժեղանում է, և մենք պետք է հաշվի առնենք դա: Ադրբեջանում համարում են, որ միջազգային հանրությունը մեր նկատմամբ այդքան էլ դրական չէ, և դա կարող է բերել նրան, որ կարող է՝ ինչ-որ քայլերի գնան:
– Ինչպե՞ս եք գնահատում այս միջադեպին ՀԱՊԿ-ի լղոզված արձագանքը:
– ՀԱՊԿ-ն այս հարցում պասիվ է այն պատճառով, որ Ռուսաստանի քաղաքականությունը միտված է ոչ թե ՀԱՊԿ-ի կամ ԵՏՄ-ի անդամներին աջակցելուն, այլ նրանց ստրկացնելուն:
Թամարա Հակոբյան
