Գազի գնի բարձրացումը հարիր չի լինի ԵՏՄ-ի գործընկերային ոգուն․ վարչապետի խորհրդական Արտակ Մանուկյան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

  Factor.am-ի հարցազրույցը  վարչապետի խորհրդական Արտակ Մանուկյանի հետ

– Պարոն Մանուկյան, որքա՞ն է հնարավոր սահմանին գազի գնի բարձրացումը, հատկապես որ պայմանագրի ժամկետը լրանում է, և նոր պայմանագրի շուրջ հայ-ռուսական կողմերի միջև բանակցություններ են ընթանում։

– Իհարկե, ամեն ինչ բանակցությունների արդյունքում կորոշվի, բայց դա դժվար հավատալի է։ Եվրասիական բոլոր փաստաթղթերում խոսվում է միասնական սակագների մասին։ Բելառուսին գազը վաճառվում է 133 դոլարով, մինչդեռ ՌԴ-ում գազը շատ ավելի էժան է, էլ չենք խոսում, որ Հայաստանին էլ մի փոքր ավելի թանկ է վաճառվում։ Եվ թանկացումը հարիր չի լինի գործընկերային, միասնական տնտեսական տարածք և միասնական խաղի կանոններ սահմանելու ոգուն։ Երկրորդ գործոնն այն է, որ Հայաստանը հեղափոխությունից հետո բավականաչափ բարձրացրել է իր բանակցային ուժը։ Լեգիտիմ լինելով՝ դու շատ ավելի մեծ հնարավորություններ ունես քո երկրի տնտեսական և քաղաքական շահերը պաշտպանելու համար։

– Լեգիտիմություն ունենալու արդյունքում բանակցային դիրքերի ամրապնդումը, ինչպես դուք եք նշում, հնարավո՞ր է հանգեցնի սահմանին գազի գնի նվազեցմանը, ինչի ակնկալիքը կա։

– Դա հաղթաթուղթ է բանակցային սեղանին, որը մշտապես կարող է ազդել գազի գնի նվազման վրա։ Նաև բազմիցս է նշվել, որ հաշվետվություններում ներկայացված գազի 7,5-8 տոկոսանոց կորուստների մակարդակը ևս բավականաչափ բարձր է։ Սրանք գործոններ են, որոնք պետք է ուսումնասիրվեն։

– ԵՏՄ-ի հետ ՀՀ առևտրաշրջանառությունը անկման միտում ունի, փոխարենը աճի միտում կա ԵՄ-ի հետ ապրանքաշրջանառության մեջ։ Ընդ որում՝ այս երկու կառույցների հետ առևտրաշրջանառությունը գրեթե հավասար է այն դեպքում, երբ ՀՀ-ն ԵՄ-ի հետ չունի ինտեգրման այն բարձր մակարդակը, ինչն ունի ԵՏՄ-ի հետ։ Այդպիսով արդարացվա՞ծ էր ԵՏՄ-ին անդամակցությունը։

– Ռուսաստանի հետ առևտրաշրջանառության աճը կա, և ԵՏՄ-ն մեզ համար ՌԴ-ն է, մյուս երկրների մասնաբաժինը գրեթե զրոյին մոտ է։ Բայց ձեր դիտարկմանը հավելեմ, որ հանքահումքային ապրանքները հիմնականում ԵՄ շուկաներին է բաժին հասնում։ Նաև հասկանալի է, որ մրցունակության բարձրացման արդյունքում որակական այլ սեգմենտի վրա փոփոխություն պետք է լինի՝ մասնավորապես ԵՄ շուկան ավելի մատչելի լինի։ Հայաստանն ավելի քիչ խոցելի երկիր կլինի, եթե ավելի դիվերսիֆիկացված ապրանքներ մատուցի։ Ներդրումների ակնկալիքներն են մշտապես ասոցացվել ռուսական կապիտալի հետ։

– ՀՀ-ում ՌԴ-ն պատահական ոլորտներում ներդրումներ չի արել, ներդրել է հիմնականում կապի և էներգետիկայի ոլորտներում, որոնք եկամտաբեր են։ Եվ հարց է, ավելի շատ ներդրե՞լ է, թե տարել է։

– Հասկանալի է, այդուհանդերձ պետք է ասել, որ այդ բնագավառներն ավելի հակված են անարդյունավետությանը՝ բնական մենաշնորհներ են, այստեղ մեծ ախորժակներ կան։ Դրանք նաև որոշակիորեն քաղաքական ազդեցությունը մեծացնելուն միտված ներդրումներ են։

Արմինե Ավետյան