27.09.2026 | 22:23
Համաշխարհային օլիմպիադա. Հայաստանի հավաքականները երրորդն են A խմբում. ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ
Arca-ի նոր փուլը․ անվտանգությունից մինչև ազգային վճարային համակարգի սուվերենություն․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
Տնտեսություն
09.07.2026 | 18:30
Վճարովի բովանդակություն
Հուսալիություն, նորարարություն և թափանցիկություն․ Arca ազգային վճարային համակարգը նոր փուլ է բացում՝ ներկայացնելով իր զարգացման տեսլականն ու ժամանակակից լուծումները։ Հուլիսի 7-ին հրավիրված ասուլիսի ընթացքում ընկերության ներկայացուցիչններն ընդգծեցին, որ նպատակը ոչ միայն անվտանգ և անխափան վճարային միջավայր ապահովելն է, այլև ազգային վճարային համակարգի դերի ամրապնդումը։
«Մենք մեզ համար սահմանել ենք՝ առաջիկա հինգ տարիների ընթացքում պետք է ձգտենք, որ համակարգային հասանելիություն լինի 99,982%, դա տարեկան մոտ 1,6 ժամ անհասանելիություն է ենթադրում։ Լավագույն ցուցանիշն է, որին ձգտում ենք»,- ասաց Arca-ի գործադիր տնօրեն Վարդան Խաչատրյանը։
Նրա խոսքով՝ 2025 թվականին այդ ցուցանիշը կազմել է 99,780 %, իսկ վերջին վեց ամսվա տվյալներով՝ արդեն իսկ 99,991%։ Անցած տարի արձանագրվել է չորս խոշոր միջադեպ, համակարգը 17 ժամ անհասանելի է եղել․ պատճառներն ուսումնասիրվել են, դրանցից քաղված դասերի հիման վրա իրականացվել են կանխարգելիչ միջոցառումներ։
Arca-ն ստեղծվել է 2000 թվականին՝ Կենտրոնական բանկի և առևտրային բանկերի մասնակցությամբ։ Այսօր ընկերության բաժնետոմսերի 55 տոկոսը պատկանում է Կենտրոնական բանկին, իսկ 45 տոկոսը՝ 15 առևտրային բանկերի։ Ընկերության խորհրդի նախագահ Հովհաննես Խաչատրյանն առանձնացրեց վերջին տարիներին Arca-ում իրականացված կառավարման, կադրային և տեխնիկական վերափոխումները։
«Մեզ համար առանցքային նշանակություն ունի, որ Arca-ն հանդիսանում է Հայաստանի վճարային համակարգի սուվերենության, ինքնիշխանության, ինքնաբավության կարևոր օղակներից մեկը»,- ասաց Arca-ի խորհրդի նախագահ Հովհաննես Խաչատրյանը։
Arca համակարգը տարբերվում է նաև աշխատաոճով՝ ընդգծում է Խորհրդի անկախ անդամ Արա Աբրահամյանը։ Ըստ նրա՝ թվային դարաշրջանում փոխվել է խորհրդի և խորհրդի անդամների դերը։
«Մենք համատեղում ենք հանձնաժողովների ներսում դասական աշխատանքը, ոչ ֆորմալ թեմատիկ քննարկումները, մասնագիտական խորքային վերլուծությունները, և երբ հարցերը վերաբերում են ժամանակակից տեխնոլոգիաներին, օրինակ՝ սթեյբլքոյններին, արհեստական բանականության կամ մեքենայական ուսուցման կիրառմանը, նոր պրոդուկտների զարգացմանը»,- նշեց Աբրահամյանը։
Arca-ն զարգացնում է ակնթարթային փոխանցումների «Arca Pay» համակարգը, միասնական QR վճարումները և նախատեսում է ընդլայնել քարտային ծառայությունները։ Համակարգին արդեն միացել է 12 բանկ և մեկ վճարահաշվարկային կազմակերպություն։ Համակարգի միջոցով փոխանցումները կատարվում են 24/7 ռեժիմով, իսկ հունիսի վերջի տվյալներով՝ փոխանցումների ծավալը հասել է շուրջ 3,7 միլիարդ դրամի։
«Cashback-ի ժամանակ բազմաթիվ հարցեր էինք ստանում, իսկ ե՞րբ հնարավոր կլինի Arca քարտը կցել Google-ին կամ Apple Pay-ին։ Մեր կանխատեսումներով՝ տարեվերջին կամ հաջորդ տարվա առաջին կեսին արդեն Google Pay-ում հնարավոր կլինի կցել և օգտագործել Arca քարտերը, իսկ Apple Pay-ը կլինի 2027 թվականի երկրորդ կիսամյակին»,- ասաց զարգացման տնօրեն Ռուբեն Սաղոյանը։
Arca-ն առաջիկայում նաև նախատեսում է ընդլայնել միջազգային համագործակցությունը․ աշխատանքներ են տարվում Հնդկաստանի, Վրաստանի, Արաբական Միացյալ Էմիրությունների, Ուզբեկստանի և Ղրղզստանի ազգային վճարային համակարգերի հետ։
Կառավարության հետ համատեղ իրականացվող 2 տոկոս հետվճարի ծրագրով արդեն շուրջ 2 միլիարդ դրամ է վերադարձվել քարտապաններին, վերջին հինգ ամսվա տվյալով՝ թողարկվել է շուրջ 290 հազար նոր Arca քարտ, իսկ ընդհանուր շրջանառության մեջ առկա է շուրջ 1 միլիոն Arca քարտ։ Շուկայի մասնաբաժնի առումով ընկերության ցուցանիշը հասել է մոտավորապես 24-25 տոկոսի։
Ընկերությունից հայտնում են՝ 2025 թվականին քարտային գործարքների ծավալը կազմել է 18,23 տրիլիոն դրամ, իսկ գործարքների քանակը՝ ավելի քան 1 միլիարդ։
Մանրամասները՝ տեսանյութում։
Անի Թամրազյան
