Քաղաքականություն
23.06.2026 | 16:15
Այսօր Եվրոպական հանձնաժողովը մեկնարկել է Connectivity Agenda Platform-ը («Հաղորդակցության օրակարգի հարթակ») և կնքել համաձայնագրեր միջազգային ֆինանսական հաստատությունների հետ, որոնք, ինչպես կանխատեսվում է, կներգրավեն մինչև 2 միլիարդ եվրո՝ Սևծովյան տարածաշրջանում և Հարավային Կովկասում ռազմավարական կապակցվածության ներդրումների համար։
Հարթակը ներկայացվել է բարձր մակարդակի նախարարական հանդիպման ժամանակ, որը կազմակերպել են ԵՄ ընդլայնման հարցերով հանձնակատար Մարթա Կոսը, միջազգային գործընկերության հարցերով հանձնակատար Ջոզեֆ Սիկելան և կայուն տրանսպորտի հարցերով հանձնակատար Ապոստոլոս Ցիցիկոստասը։
Հանդիպմանը մասնակցել են ԵՄ անդամ պետությունների, ինչպես նաև Հայաստանի, Ղազախստանի, Ղրղզստանի, Մոլդովայի, Տաջիկստանի, Թուրքմենստանի, Թուրքիայի, Ուկրաինայի և Ուզբեկստանի տրանսպորտի նախարարներն ու բարձրաստիճան ներկայացուցիչներ, ինչպես նաև G7-ի և միջազգային ֆինանսական հաստատությունների ներկայացուցիչները՝ «Գլոբալ դարպաս» ռազմավարության շրջանակում միջտարածաշրջանային կապի օրակարգն առաջ մղելու համար։
Նշվում է, որ հարթակը մասնակից երկրներին, միջազգային ֆինանսական հաստատություններին և այլ շահագրգիռ կողմերին կտրամադրի շրջանակ՝ տրանսպորտի, էներգետիկայի, թվային կապի և առևտրի ոլորտներում ներդրումներն ու քաղաքականության գործողությունները համակարգելու համար։ Տարածաշրջանի հետ համագործակցությունն ավելի ամրապնդելու համար մասնակիցները նաև համաձայնել են ամրապնդել Տրանսկասպյան տրանսպորտային միջանցքի գործառնական կատարողականը: Նրանք հրավիրել են հանձնաժողովին՝ գնահատել միջանցքի գործունեությունը և առաջարկել առաջնահերթ գործողություններ՝ դրա մրցունակությունը բարելավելու համար։
Կապի օրակարգի իրականացմանն աջակցելու համար հանձնաժողովը մտադրությունների մասին հայտարարություններ է կնքել միջազգային ֆինանսական հաստատությունների հետ, որոնք նախատեսում են մինչև 2 միլիարդ եվրո ներգրավել Սևծովյան տարածաշրջանում և Հարավային Կովկասում տրանսպորտային ենթակառուցվածքների, սահմանային անցակետերի և առևտրի խթանման ոլորտներում ներդրումներ կատարելու համար: Այս ներդրումները կնպաստեն սահմանային կապերի բարելավմանը և միջանցքի երկայնքով առևտրի խթանմանը:
Միջտարածաշրջանային կապի օրակարգը, որը ներկայացվել է Լյուքսեմբուրգում 2025 թվականի հոկտեմբերին կայացած միջտարածաշրջանային անվտանգության և կապի նախարարական հանդիպման ժամանակ, ԵՄ-ի «Գլոբալ դարպաս» ռազմավարության մի մասն է։ Այն նպատակ ունի ամրապնդել Եվրոպական Միության և Կենտրոնական Ասիայի միջև տրանսպորտային, էներգետիկ և թվային կապերը Հարավային Կովկասի և Սևծովյան տարածաշրջանի միջոցով՝ համակարգելով ռազմավարական ներդրումները և կարգավորող համագործակցությունը։2025 թվականի նոյեմբերին Տաշքենդում կայացած Տրանսկասպյան տրանսպորտային միջանցքի (TCTC) և կապի ներդրողների ֆորումում մասնակիցները ընդգծել էին միջանցքի աճող ռազմավարական նշանակությունը՝ որպես Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի միջև կայուն և արդյունավետ երթուղի։
«Աճող հակամարտությունների ժամանակաշրջանում հիանալի է տեսնել, թե ինչպես են այդքան շատ երկրներ միավորվում համատեղ նախագծի շուրջ։ Մեզ անհրաժեշտ են հուսալի առևտրային ուղիներ, և Տրանսկասպյան տրանսպորտային միջանցքը հենց դա է։ Առևտուրը երթուղով կարող է հնգապատկվել հաջորդ 15 տարիների ընթացքում։ Դա իրականացնելու համար մենք պետք է միավորենք մեր ջանքերը։ Շատ նախագծեր և նախաձեռնություններ արդեն ընթացքի մեջ են։ Հարթակը կկապի դրանք, կլրացնի մնացած ենթակառուցվածքային բացերը և կկապի երթուղին ծայրից ծայր»,- ասել է ԵՄ ընդլայնման հարցերով հանձնակատար Մարթա Կոսը միջոցառման ժամանակ։
Միջազգային գործընկերության հարցերով հանձնակատար Ջոզեֆ Սիկելան հայտարարել է, որ Տրանսկասպյան տրանսպորտային միջանցքը դառնում է Եվրոպայի և Ասիայի միջև կենսականորեն կարևոր կամուրջ։ Այս նոր ներդրումային համաձայնագրերով արդիականացնում ենք ենթակառուցվածքները, բարելավում սահմանային անցակետերը և նպաստում ենք ավելի արագ, ավելի հուսալի և ավելի լավ կապված երթուղու ստեղծմանը, նշել է Սիկելան՝ հավելելով, որ դա միայն տրանսպորտի մասին չէ․ այն մրցունակության, էներգետիկ անվտանգության և քաղաքացիներին ու ընկերություններին այն վստահության ներշնչման մասին է, որ առևտուրն ու շարժունակությունը կարող են շարունակվել նույնիսկ աշխարհաքաղաքական ճնշման ժամանակներում։
«Մրցունակ տնտեսությունները կախված են ուժեղ տրանսպորտային ցանցերից և կապակցվածությունից։ Մինչև 2 միլիարդ եվրո ռազմավարական ներդրումներ ներգրավելով՝ մենք արդիականացնում ենք տրանսպորտային ենթակառուցվածքները, ամրապնդում սահմանային անցակետերը և նպաստում առևտուրին»,- իր հերթին, նշել է ԵՄ տրանսպորտի և տուրիզմի հարցերով հանձնակատար Ապոստոլոս Ցիցիկոստասը։
Նա ընդգծել է, որ սա կբացի տնտեսական հնարավորություններ Եվրոպայի և նրա գործընկերների համար Կենտրոնական Ասիայում, Հարավային Կովկասում և Սևծովյան տարածաշրջանում, կխթանի դիմադրողականությունը և կապահովի շոշափելի օգուտներ ինչպես բիզնեսի, այնպես էլ քաղաքացիների համար։
