Կարո՞ղ է ծրագիրը տեսնել քո քվեն. ի՞նչ կա «Զանավեսի» հետևում. ԱՉՔԻ ՏԱԿ. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Վերջին օրերին Facebook-ում, X-ում, արդեն հայտնի դարձած  կեղծ լրատվական էջերում շրջանառվում է պնդում, թե իբր գոյություն ունի «Զանավես» կոչվող գաղտնի համակարգչային ծրագիր, որը կարող է հետևել քաղաքացիների քվեարկությանը քվեախցիկում և նույնիսկ ազդել ընտրությունների արդյունքների վրա։

Այս տեղեկությունը շրջանառվում է հիմնականում Facebook-ի գովազդների, արհեստական բանականությամբ ստեղծված տեսանյութերի միջոցով: Սակայն փաստերի ստուգումը ցույց է տալիս, որ նման ծրագրի գոյության որևէ ապացույց չկա։ Պաշտոնական և տեխնիկական մակարդակում ներկայացվող նկարագրությունները չեն համապատասխանում Հայաստանի ընտրական գործընթացի իրական մեխանիզմներին, որտեղ քվեարկությունը կատարվում է թղթային ձևով, և քվեները չեն փոխանցվում որևէ կենտրոնացված թվային համակարգի։

Հատկանշական է այն, որ պատմության աղբյուր հանդիսացող կայքը չունի խմբագրական կառուցվածք, պատասխանատու անձանց մասին տեղեկատվություն կամ կապի միջոցներ: Որոշ դեպքերում նույնիսկ հանդիպում են հին կամ իրականությանը չհամապատասխանող հղումներ, օրինակ՝ այլևս չգործող սոցիալական ցանց Google+-ը:

Նույն բովանդակությամբ նյութերի տեղափոխումը նաև այլ հարթակներ, այդ թվում՝ X սոցիալական ցանց, որտեղ դրանք ներկայացվում են արդեն ԱԲ-ով գեներացված տեսանյութերի և միջազգային կազմակերպությունների (ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ) լոգոների օգտագործմամբ՝ պնդմանը վստահություն հաղորդելու համար են կիրառվում:

Այս ամենը միասին ցույց է տալիս, որ «Զանավես»-ի մասին պատմությունը ոչ թե փաստերի վրա հիմնված տեղեկություն է, այլ տեղեկատվական մանիպուլյացիայի օրինակ՝ նախատեսված հանրային ընկալումների վրա ազդելու ու վաղի մթնոլորտ ստեղծելու, հատկապես՝ ընտրական ժամանակահատվածում:

Թեմայի մասին Factor TV-ի առավել մանրամասն հրապարակմանը ծանոթացեք այստեղ:

Մանրամասները՝ տեսանյութում:

Անի Թամրազյան