Վենեսուելայի օրինակով՝ այս իրավիճակը չի կարող բերել դատապարտման և աջակցության միջև ընտրության՝ անկախ Թեհրանում ռեժիմի ղեկավարությունից. ԵԽ գլխավոր քարտուղար
Քաղաքականություն
03.03.2026 | 22:48
Եվրոպայի խորհրդի գլխավոր քարտուղար Ալեն Բերսեն հայտարարություն է տարածել Մերձավոր Արևելքում հակամարտության սրման վերաբերյալ։ Նա նշել է, որ Մերձավոր Արևելքը Եվրոպայի խորհրդի անմիջական արևելյան սահմաններում գնում է դեպի լայնածավալ հակամարտության։ Հրթիռային հարվածների ֆոնին միջազգային իրավունքը վերածվում է զենքի։ Իրանի և ամբողջ տարածաշրջանի քաղաքացիական անձինք կրում են ուժի հիմնական հարվածը, նշել է Բերսեն։
«Այս սրացումը, զուգորդված վերջին մի շարք ճգնաժամերի հետ, ընդգծում է Եվրոպայի խորհրդի քառասունվեց անդամ պետությունների միջև ընդհանուր եվրոպական իրավական մեխանիզմ ստեղծելու անհրաժեշտությունը, որը կարող է գնահատել խախտումները, ուժի կիրառումը և պատժամիջոցները, միաժամանակ ապահովելով հետևողական և համակարգված որոշումների կայացում առանց կաթվածահար լինելու»,- ասվում է հայտարարության մեջ։
Նշվում է, որ այն, ինչ մի ժամանակ քննարկման առարկա էր, այժմ դարձել է ռազմավարական անհրաժեշտության հարց։
«Ինչպես տեսանք Վենեսուելայի ճգնաժամի օրինակով՝ այս իրավիճակը չի կարող բերել դատապարտման և աջակցության միջև ընտրության՝ անկախ Թեհրանում ռեժիմի ղեկավարությունից և բնույթից։ Մենք գտնվում ենք միջազգային իրավակարգի քայքայման փուլում, որտեղ ամենաուժեղների ազդակներն ու ուժը ձգտում են կարգավորել պետությունների միջև հարաբերությունները։ Այս աշխարհում օրենքի գերակայություն չկա, միայն ուժ և կրկնակի ստանդարտներ։ Ոչ ոք չի կարող թաքնվել այն պատրվակով, որ այս կարգը երբեք չի խախտվել, կամ որ հզորները չեն պարտադրել իրենց կամքը, երբ դա իրենց հարմար է եղել։ Սակայն այն, ինչ մենք տեսել ենք Ուկրաինայում, Գազայում, Վենեսուելայում և, մեկ այլ ձևով, Գրենլանդիայում, այս կարգի լիակատար փլուզման ուղղությամբ սահք է։Շատ հաճախ համաեվրոպական անվտանգությունը հենվում է հատուկ ձևաչափերի վրա, որոնք չունեն ընդհանուր իրավական հիմք, մշտական որոշումներ կայացնող մարմին և շարունակականությունն ապահովող կառուցվածքներ: Այս մասնատումն այլևս կայուն չէվ»,- նշել է Բերսեն։
Ըստ նրա՝ Եվրոպան, որպես ամբողջություն, պետք է քայլեր ձեռնարկի Պարսից ծոցում հակամարտության լարվածության թուլացման համար՝ միաժամանակ պաշտպանելով տարածաշրջանում իր քաղաքացիների անվտանգությունը։ ԵՄ-ն պետք է պնդի միջազգային իրավունքի, այդ թվում՝ ՄԱԿ-ի կանոնադրության հարգման վրա։
«Ես միանում եմ բոլոր կողմերին ուղղված կոչերին՝ անհապաղ դադարեցնել ռազմական գործողությունները։Ես Մերձավոր Արևելքում հակամարտության սրման հարցը կներառեմ Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի հաջորդ նիստի օրակարգում՝ Եվրոպայի համակարգված կերպով և ընդհանուր իրավական շրջանակներում արձագանքելու կարողության վերաբերյալ կոլեկտիվ քննարկում սկսելու համար»,- ասել է Ալեն Բերսեն։
Նրա խոսքով՝ ժամանակն էական նշանակություն ունի։ Եթե չկառուցվի ավելի լայն կոլեկտիվ եվրոպական անվտանգության համակարգ՝ հիմնված մշտական և իրավաբանորեն պարտադիր կառուցվածքի վրա, այն պարզապես կարձագանքի ուրիշների կողմից ստեղծված ճգնաժամերին։ Միակ այլընտրանքը օրենքին համապատասխան անվտանգությունն ու իշխանությունը վերականգնելն է։
«Իրանում, Իսրայելում և Պարսից ծոցում ծավալվող հակամարտությունը փորձություն է այն բանի համար, թե արդյոք Եվրոպան մտադիր է ձևավորել ձևավորվող կարգը, թե՞ պարզապես հետևել դրա մասնատմանը։Անգործությունը խոհեմություն չէ։ Այն պատասխանատվությունից հրաժարում է»,- հայտարարել է ԵԽ գլխավոր քարտուղարը։
Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի