Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերը հանվում են Նախիջևանի Սահմանադրությունից
Քաղաքականություն
02.02.2026 | 13:22
Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Սահմանադրության նախաբանը փոփոխվում է, Սահմանադրությունից հանվում են Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերի անվանումները։ Սա արտացոլված է Ադրբեջանի Հանրապետության «Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Սահմանադրության մեջ փոփոխություններ կատարելու մասին» սահմանադրական օրենքի նախագծում, որը ներկայացվել է Միլլի Մեջլիսի այսօրվա նիստում՝ երկրորդ ընթերցմամբ քննարկման, գրում են ադրբեջանական լրատվամիջոցները։
Նախիջևանի գործող Սահմանադրության նախաբանում նշվում է, որ Նախիջևանի ինքնավարության հիմքերը դրվել են միջազգային պայմանագրերով՝ 1921 թվականի մարտի 16-ի Մոսկվայի և 1921 թվականի հոկտեմբերի 13-ի Կարսի պայմանագրերով, որոնք ներկայում գործում են։ Առաջարկվող նոր տարբերակում նշվում է, որ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունն Ադրբեջանի Հանրապետության անբաժանելի մասն է։
Նախիջևանի ներկայիս Սահմանադրությունը հիմնված է 1991 թվականի օգոստոսի 30-ի «Ադրբեջանի Հանրապետության պետական անկախության վերականգնման մասին» հռչակագրում, 1991 թվականի հոկտեմբերի 18-ի «Ադրբեջանի Հանրապետության պետական անկախության մասին» սահմանադրական ակտում և 1995 թվականի նոյեմբերի 12-ին համաժողովրդական քվեարկությամբ՝ հանրաքվեով ընդունված Ադրբեջանի Հանրապետության Սահմանադրությունում ամրագրված սկզբունքների վրա։
Բացի այդ, սահմանադրական օրենքի նախագիծը նախատեսում է Նախիջևանի Սահմանադրությանն ավելացնել երկու նոր հոդված (հոդված 3-1 և հոդված 28-1), մեկ հոդվածի (հոդված 5) բացառում, ինչպես նաև մի շարք հոդվածներում և նախաբանում փոփոխություններ կատարել։Նախագծի համաձայն, Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունը Ադրբեջանի Հանրապետության անբաժանելի մասն է համարող դրույթը, ինչպես նշված է Ադրբեջանի Սահմանադրության 134-րդ հոդվածի երրորդ մասում, նույնպես կարտացոլվի Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Սահմանադրության նախաբանում։
Առաջարկվող 3-1 հոդվածի համաձայն՝ «Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահի լիազոր ներկայացուցչությունը Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում» վերնագրով, Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում Ադրբեջանի նախագահի լիազոր ներկայացուցչությունը գործադիր մարմին է, որը կատարում է Ադրբեջանի նախագահի կողմից Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության տարածքում սահմանված պարտականությունները։ Այս մարմինը գլխավորում է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում Ադրբեջանի նախագահի լիազոր ներկայացուցիչը, որին նշանակում և ազատում է Ադրբեջանի նախագահը և անմիջականորեն հաշվետու է Հանրապետության նախագահին։
Նախագծում առաջարկվող մեկ այլ փոփոխություն է 28-1 հոդվածը՝ «Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Գերագույն Մեջլիսի լուծարումը» անվամբ։ Այս հոդվածը նախատեսում է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Գերագույն Մեջլիսի լուծարում Ադրբեջանի նախագահի կողմից՝ 31 պատգամավորների խնդրանքով կամ այն դեպքում, երբ Գերագույն Մեջլիսը չի կարողանում կատարել իր պարտականությունները՝ այնպիսի պատճառներով, որոնք չեն կարող վերացվել և նշված են Սահմանադրության համապատասխան հոդվածներում։
Հաղորդվում է, որ քննարկումներից հետո սահմանադրական օրենքի նախագիծը դրվել է քվեարկության և ընդունվել երկրորդ ընթերցմամբ։
Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի