Արհեստական ձեռքեր․ հայ ինժեներները փորձում են լուծել վերջույթները կորցրածների խնդիրը. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Լուրեր

16.11.2026 | 14:34
Վրաստանը Հայաստանին է հանձնել սպանության և սպանության փորձի համար հետախուզվող անձի
16.11.2026 | 14:24
Ջենսեն Հուանգը քննարկում է Nvidia վերադառնալու հնարավորությունը․ FT
16.11.2026 | 14:16
Երեխան պետք է գնա դպրոց մի տեղ, որտեղ ոտքով կարող է հասնել․ Տիգրան Ավինյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
16.11.2026 | 14:08
Բռնցքամարտիկ Արթուր Բազեյանը հանդես է եկել Եվրոպայի հավաքականի կազմում
16.11.2026 | 14:03
«Անթաքույց բռնությունն ու վիրավորանքը չեն կարող արդարացվել»․ ՀՌՀ-ն քննադատել է Հանրայինի «Մեծ բանավեճ» հաղորդման հեռարձակումը
16.11.2026 | 14:00
Տնկվել է 2600 ծառ․ Տորք Անգեղի այգու շինարարությունը շարունակվում է․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
16.11.2026 | 13:56
ՀՀ սահմանը հատած ադրբեջանցի զինծառայողի գործն ուղարկվել է դատարան
16.11.2026 | 13:51
Մուրացկանի դեմքով անընդհատ չպիտի կանգնենք. Ավինյանը՝ կառավարությունից ֆինանսավորում ստանալու մասին․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
16.11.2026 | 13:40
ՌԴ նախագահի աշխատակազմը պատգամավորներին կոչ է արել պատրաստվել Ուկրաինայի դեմ պատերազմում «հաղթանակին»
16.11.2026 | 13:31
Ալեքսանդր Միշիև. «Անիրական զգացողություն է խաղալ ազգային հավաքականում». ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
16.11.2026 | 13:22
Նարատիվ է տարածվում, թե Երևանի իշխանությունը մարդկանց սորտավորում է․ Սուրեն Գրիգորյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
16.11.2026 | 13:18
Հայաստանի ձյուդոյի ֆեդերացիայի նախագահը վերընտրվել է
16.11.2026 | 13:14
ՆԳՆ-ի և Ճանապարհային ոստիկանության անունից կեղծ հաղորդագրություններ են տարածվում․ քաղաքացիներից փորձում են գումար հափշտակել
16.11.2026 | 13:05
Առաջին 20 տեսանյութերն ուղարկվել են ՆԳՆ. փոխքաղաքապետը՝ արգելված վայրերում կայանումների մասին․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
16.11.2026 | 13:01
Արթուր Վաղարշյանն ընտրվել է ՍԴ փոխնախագահ
Բոլորը

30-ամյա Արտյոմի երկու ձեռքերը՝ արմունկից ներքև, անդամահատվել են դեռ 18 տարի առաջ, այդ օրվանից կյանքը շարունակվում է պրոթեզներով։ Դարպասապահ Արտյոմը վնասվածքից հետո չթողեց ֆուտբոլը․ այսօր էլ որպես մարզիչ է աշխատում, նաև կանանց ֆուտբոլի զարգացման նպատակով երիտասարդ տաղանդների հավաքման ծրագրում է ներառված։  

Արտյոմն ասում է՝ իր բախտն այնքանով է բերել, որ փոքր տարիքում ծնողները պրոթեզավորել են, ինչի շնորհիվ կարողացել է հեշտությամբ ադապտացվել։ 

Հայաստանում պետպատվերի շրջանակում 4-5 տարին մեկ հատկացվում է պրոթեզ, սակայն դրանք բարձրորակ չեն, շուտ են շարքից դուրս գալիս՝ ասում է Արտյոմը։ Հնարավորինս հեշտ ու արագ ինտեգրվելու, նոր պայմաններին հարմարվելու համար ֆունկցիոնալ պրոթեզներ են պետք, որոնք արտերկրում բավականին թանկ արժեն՝ 25․000-ից մինչև 150․000 դոլար, բայց դրանք էլ օգտագործման ժամկետ ունեն, միջինում՝ 3-5 տարի։ Ստացվում է՝ ֆունկցիոնալ պրոթեզ ունենալու համար նաև մեծ ֆինանսական կարողություններ են պետք։ 

Պատերազմից հետո կառավարությունը ձեռք բերեց իսլանդական արհեստական վերջույթներ, որոնցից յուրաքանչյուրի արժեքը 50 հազար դոլար էր։ Դրսում առաջարկվող պրոթեզներից մի քանի անգամ էժան, բայց որակով չզիջող պրոթեզներ են խոստանում հայ երիտասարդներից կազմված «ԱրմԲիոնիկս» ընկերությունում, որտեղ վերականգնողական լուծումներ են առաջարկում վերին վերջույթի խնդիրներ ունեցող անձանց։  

Սա Հայաստանում պրոթեզների արտադրության առաջին փորձն է։ Դեռևս 2017 թվականին ուսանող ընկերներով  հետազոտական նախագիծ սկսեցին, տարբեր նախագծերի մասնակցեցին, իսկ 2020-ի պատերազմից հետո նոր թափով սկսեցին աշխատել։ Սկսել են 2-3 հոգանոց խմբով, այսօր աշխատում են 10-11 հոգով, միացել են նաև Սփյուռքից եկած հայրենակիցները, ովքեր ցանկանում էին ինչ-որ կերպ օգտակար լինել պատերազմի դաշտում վերին վերջույթները կորցրած տղաներին։

Այստեղ են զրոյից նախագծում, մոդելավորում, 3D տպիչով տպում ու հավաքում պրոթեզները։ Ստեղծում են ինչպես մեխանիկական, այնպես էլ միոէլեկտրիկ պրոթեզներ, որոնք կառավարվում են մկաններից ստացված ազդակների շնորհիվ։ Վերջինը դեռ փորձարկման ու կատարելագործման փուլում է, բայց արդեն վստահ ասում են, որ հաջողել են։

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

Սաթենիկ Հայրապետյան