Քաղաքականություն
25.08.2026 | 14:39
ԱՄՆ-ն Սիրիային հանել է «ահաբեկչությունը հովանավորող պետությունների» ցանկից, որը Սիրիայի նախագահ Ահմեդ ալ-Շարաան որակել է որպես «պատմական»՝ ասելով, որ դա կօգնի երկրի վերականգնմանը 14 տարվա քաղաքացիական պատերազմից հետո, գրում է Al Jazeera-ն։
Երկուշաբթի որոշումն ուժի մեջ է մտել Կոնգրեսի կողմից 45-օրյա վերանայման ժամանակահատվածից հետո, որը սկսվել է այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հուլիսի 8-ին պաշտոնապես տեղեկացրել էր Կոնգրեսին տասնամյակներ առաջ ընդունված որոշումը չեղյալ հայտարարելու իր մտադրության մասին։
ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն նշել է, որ այդ քայլը «ձեռնարկվել է՝ ի նշան ալ-Շարաայի կողմից իրականացված դրական քայլերի և ստանձնած հետագա պարտավորությունների», որոնք ուղղված են Սիրիան «միջազգային ահաբեկչության գործողություններից լիովին հեռացնելուն»։
Ալ-Շարաան X-ում հայտարարությամբ ողջունել է որոշումը։ Նա շնորհակալություն է հայտնել Թրամփին և նշել, որ Սիրիան «փակում է իր ցավոտ անցյալի էջը՝ զարգացման, վերականգնման և կառուցման ուղի դուրս գալու համար»։
Սիրիան այդ ցանկում ընդգրկված էր 1979 թվականից, երբ Վաշինգտոնը նախկին նախագահ Հաֆեզ ալ-Ասադի կառավարությանը մեղադրել էր զինված խմբավորումներին աջակցելու մեջ։ Այդ կարգավիճակը պահպանվել էր նաև նրա որդու՝ Բաշար ալ-Ասադի երկարամյա կառավարման ամբողջ ընթացքում, որը 2024 թվականի դեկտեմբերին տապալվել էր ալ-Շարաայի գլխավորած ապստամբների կողմից։
Այդ կարգավիճակը սահմանափակումներ է նախատեսում ԱՄՆ-ի կողմից տրամադրվող արտաքին օգնության, պաշտպանական նշանակության ապրանքների արտահանման և վաճառքի, որոշակի երկակի նշանակության ապրանքների (որոնք կարող են կիրառվել ինչպես քաղաքացիական, այնպես էլ ռազմական նպատակներով) և ֆինանսական գործարքների նկատմամբ։ Այն շարունակում էր լուրջ խոչընդոտ մնալ բանկերի և ներդրողների համար նույնիսկ այն բանից հետո, երբ Վաշինգտոնը վերացրել էր Սիրիայի նկատմամբ կիրառվող ավելի լայն պատժամիջոցների ծրագիրը։
Չեղարկվում է նաև «Ալ-Նուսրայի ճակատ» խմբավորման՝ որպես համաշխարհային «ահաբեկչական» կազմակերպության կարգավիճակը։ Այդ խմբավորումը նախկինում ղեկավարում էր ալ-Շարաան և հայտնի էր նաև որպես «Հայաթ Թահրիր աշ-Շամ» (HTS)։ Ժամանակին HTS-ը «Ալ-Քաիդայի» պաշտոնական ճյուղն էր Սիրիայում։
«Այսօրվա քայլը կնպաստի Սիրիայում լրացուցիչ ներդրումների ներգրավմանը՝ քաղաքական և տնտեսական կայունությունը խթանելու նպատակով»,- հայտարարել է ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենթը՝ հավելելով, որ այն «համահունչ է նախագահ Թրամփի՝ Սիրիայի նկատմամբ պատժամիջոցների մեղմացում ապահովելու խոստմանը»։
Սիրիայի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ի գործողությունները «կարևոր տեղաշարժ են, որը նոր գլուխ է բացում Սիրիայի հետ միջազգային հարաբերություններում»։ Նշվում է, որ այս քայլը «կնպաստի տնտեսական վերականգնման ջանքերի աջակցմանը և Սիրիայում ու տարածաշրջանում վերակառուցման և կայունության ամրապնդման համար հարմար պայմանների ստեղծմանը»։
Սիրիայի ֆինանսների նախարար Մոհամմեդ Բարնիեն Վաշինգտոնի քայլը որակել է որպես «սիրիական դիվանագիտության մեծ և պատմական հաջողություն»։ Նա ասել է, որ այն «բացում է մեծ և երկար սպասված դուռ՝ Սիրիայի ինտեգրման ամրապնդման, ներդրումների և ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներգրավման, ինչպես նաև զարգացման հնարավորությունների աջակցման համար»։ Սիրիայում ԱՄՆ դեսպան Թոմ Բարաքը նույնպես ողջունել է այս քայլը։ Նա այդ կարգավիճակի վերացումն անվանել է «վճռական քայլ Սիրիայի՝ մեկուսացումից դեպի գործընկերություն և ահաբեկչության աղբյուրից դեպի դրա դեմ գլոբալ պայքարին նվիրված գործընկեր դառնալու ուշագրավ ճանապարհին»։
Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի
