Ապօրինի ձերբակալությունը, որը հանգեցրել է ինքնասպանության, հանցագործություն է

Մայիսի 16-ին Factor TV-ն գրել էր այն մասին, որ Նուբարաշենի հոգեկան առողջության պահպանման կենտրոնում գտնվող քաղաքացին ինքնասպան է եղել։ Նա ձերբակալվել էր «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության նախընտրական պաստառը պատռելու համար։ Այս արարքի համար օրենքով ոչ թե քրեական, այլ վարչական պատասխանատվություն է սահմանված, մինչդեռ  իրավապահները նրան ձերբակալել են հանցագործության մեջ անմիջականորեն սահմանված կասկածի հիման վրա, այսինքն՝ քրեադատավարական ընթացակարգով ու ներկայացել Քննչական կոմիտե։

Կոմիտեում վարույթը նախաձեռնվել է Քրեական օրենսգրքի 211-րդ հոդվածով, այսինքն՝ նախընտրական քարոզչությանը խոչընդոտելը,  և վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացված քաղաքացին շարունակել է մնալ ձերբակալված՝ փաստացի  ենթադրյալ վարչական իրավախախտում կատարելու համար։ Ձերբակալվածների պահման վայր տեղափոխված Արմեն Հովհաննիսյանի առողջական վիճակը, ըստ Ոստիկանության պարզաբանման, ի սկզբանե վատացել է, և նա բժշկի ցուցումով տեղափոխվել է «Հոգեկան առողջության պահպանման» կենտրոն, որտեղ ինքնասպան է եղել։

Նախընտրական պաստառ վնասելու արարքի համար պատիժը «Վարչական իրավախախտումների մասին» օրենքի 40․11 հոդվածով է սահմանվում․ սա այնպիսի արարք է, որի համար նախատեսված է առավելագույնը 100 հզ դրամ տուգանք, այսինքն՝ այս արարքն ինքնին չի կարող հանգեցնել քրեական պատասխանատության։ Վերը նշվածից բխում է, որ քաղաքացի Արմեն Հովհաննիսյանը, եթե անգամ կատարել էր իրեն վերագրվող արարքը, չէր կարող քրեական վարույթի շրջանակներում ձերբակալվել, սակայն ձերբակալվել է, ապա՝  ինքնասպանություն գործել։

Քննչական կոմիտեում նրա ինքնասպանության գործով վարույթ նախաձեռնվել է, իսկ թե ինչ քննություն է իրականացվում Հովհաննիսյանին ձերբակալած իրավապահների գործողություններին գնահատական տալու ուղղությամբ՝ դեռևս պարզ չէ։

Նշենք, որ Քրեական օրենսգրքով անձին ապօրինի ձերբակալելը քրեական պատասխանատվություն է առաջացնում։ Առավել ծանր արարք է համարվում անձին ապօրինի ձերբակալելը, որը հանգեցրել է ինքնասպանության։ Մասնավորապես՝ քրեական օրենսրքի  478-րդ հոդվածով սահմանվում է․

1. Իրավասու անձի կողմից ապօրինի ձերբակալելը, կալանավորելը կամ ազատման ենթակա ձերբակալված կամ կալանավորված անձին ապօրինի ազատ չարձակելը` պատժվում է որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` երեքից յոթ տարի ժամկետով, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով:

Հոդվածի 2-րդ մասով սահմանվում է․ 

2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որն անզգուշությամբ հանգեցրել է ինքնասպանության, հոգեկան խանգարման կամ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնասի` պատժվում է ազատազրկմամբ` չորսից ութ տարի ժամկետով:

Այսինքն՝ եթե իրավապահներն ապօրինի են ձերբակալել Արմեն Հովհաննիսյանին կամ ապօրինի նրան շարունակել են պահել ձերբակալվածի կարգավիճակում, և այս իրավիճակն անզգուշությամբ հանգեցրել է ինքնասպանության, ապա նրանք քրեական պատասխանատվության են ենթակա Քրեական օրենսգրքի 478-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։

Իսկ ի՞նչ քննություն են իրականացնում իրավապահները՝ այս հանգամանքները պարզելու ուղղությամբ։ Դատախազությունից հարցին պատասխանելու համար գրավոր հարցում են պահանջում։

Արաքս Մամուլյան