24.06.2026 | 05:04
ԱԱ-2026. Խորվաթիան տարավ առաջին հաղթանակը. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
Դոնալդ Թրամփը Իրանին 2 օր է տվել՝ Հորմուզի նեղուցը բացելու համար
Քաղաքականություն
22.03.2026 | 10:38
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հերթական ուլտիմատումն է ներկայացրել Իրանին՝ պահանջելով 48 ժամվա ընթացքում ապաշրջափակել Հորմուզի նեղուցը, հակառակ դեպքում սպառնալով ոչնչացնել երկրի էներգետիկ օբյեկտները։
«Եթե Իրանն այս պահից 48 ժամվա ընթացքում ամբողջությամբ և առանց սպառնալիքների չբացի նեղուցը, ԱՄՆ-ը կհարվածի և կվերացնի այդ երկրի տարբեր էլեկտրակայաններ՝ սկսելով ամենախոշորից»,- գրել է Թրամփը իր Truth Social սոցիալական ցանցում։
Իրանի բանակը անմիջապես արձագանքել է Սպիտակ տան ղեկավարի սպառնալիքին։
«Եթե Իրանի նավթային և էներգետիկ ենթակառուցվածքները ենթարկվեն թշնամու հարձակմանը, ապա տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի և ռեժիմի բոլոր էներգետիկ, ՏՏ և աղազերծման օբյեկտները կդառնան թիրախ»,- ասվում է Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի օպերատիվ հրամանատարության հայտարարության մեջ, որը հրապարակվել է իրանական Fars պետական լրատվական գործակալության կողմից մարտի 22-ի գիշերը։
Ուլտիմատումից մոտ մեկ ժամ առաջ Դոնալդ Թրամփը արձագանքել էր The New York Times-ի հեղինակ Դևիդ Սանգերի վերլուծությանը, ըստ որի՝ ԱՄՆ նախագահը դեռ չի հասել Իրանում իր ռազմական բազմաթիվ նպատակներին։
«Ոչ, ես հասել եմ, և մի քանի շաբաթ շուտ, քան նախատեսված էր։ Նրանց ղեկավարությունը ոչնչացված է, նավատորմն ու օդուժը ջախջախված են, նրանք ընդհանրապես պաշտպանություն չունեն և ուզում են գործարք կնքել։ Իսկ ես՝ ոչ»,- գրել է Սպիտակ տան ղեկավարը՝ հավելելով նաև, թե «ԱՄՆ-ը Իրանն ամբողջությամբ ջնջել է երկրի երեսից»։ Թրամփը NYT-ի վերլուծաբանին անվանել է «աննշան», իսկ թերթը՝ «ձախողված»։
ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից Իրանի դեմ պատերազմի սկսվելուց ի վեր Հորմուզի նեղուցը, որով անցնում է համաշխարհային նավթի և հեղուկացված բնական գազի փոխադրումների մոտ 20%-ը, փաստացի շրջափակված է իրանական բանակի կողմից։ Իրանը նաև հարվածներ է հասցնում Պարսից ծոցի տարածաշրջանի մի շարք երկրների նավթային օբյեկտներին և նավթատար տանկերներին, ինչը արդեն հանգեցրել է աշխարհում էներգակիրների գների կտրուկ աճի։ Այս ֆոնին Դոնալդ Թրամփը քննադատել է ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցներին՝ նրանց անվանելով «վախկոտներ» և կոչ անելով ավելի ակտիվ մասնակցել նեղուցի անվտանգության ապահովմանը։
Եթե Հորմուզի նեղուցի շրջափակումը պահպանվի մինչև հունիսի վերջ, ապա համաշխարհային տնտեսական աճը երկրորդ եռամսյակում տարեկան կտրվածքով կնվազի 2,9 տոկոսային կետով, հաշվարկել է Դալասի Դաշնային պահուստային բանկը։ Եթե նեղուցը փակ մնա տարվա ընթացքում 9 ամիս, բարելի գինը տարվա վերջում կարող է հասնել 132 դոլարի, կանխատեսում են վերլուծաբանները։
ԱՄՆ-ը և Իսրայելը փետրվարի 28-ից ավիահարվածներ են հասցնում Իրանին, որոնց հետևանքով, սպանվել են Իրանի գերագույն առաջնորդ այաթոլլա Ալի Խամենեին ու մի շարք բարձրաստիճան պաշտոնյաներ և ուժայիններ։ Իրանն ի պատասխան հարվածում է Պարսից ծոցի տարածաշրջանի հարևան պետություններին՝ կիրառելով հրթիռներ և անօդաչու թռչող սարքեր։ Իսլամական Հանրապետության հայտարարությունների համաձայն՝ այդ հարվածների թիրախը տարածաշրջանում տեղակայված ամերիկյան ռազմական բազաներն են։ Իրանական հարվածների տակ են հայտնվել նաև Պարսից ծոցի մի շարք երկրների նավթապահեստարաններ և նավթատար տանկերներ։
