Քաղաքականություն
03.03.2026 | 15:43
Եվրոպայի խորհրդի նորաստեղծ լրագրության պաշտպանության և լրագրողների անվտանգության հարթակի (Platform to promote the protection of journalism and safety of journalists) գործընկեր կազմակերպությունների տարեկան զեկույցի համաձայն՝ 2025 թվականին Եվրոպայում մամուլի ազատությունը շարունակել է գտնվել մշտական ճնշման տակ՝ իրավական սպառնալիքների, ֆիզիկական հարձակումների և ահաբեկումների, լրատվամիջոցների զավթման փորձերի և միջազգային ճնշումների պատճառով։
«Շրջադարձային կետում. մամուլի ազատություն 2025» վերնագրով զեկույցում նշվում է, որ Ռուսաստանի պատերազմը Ուկրաինայի դեմ մնում է լրագրողների համար ամենալուրջ սպառնալիքը. չորս լրատվամիջոցների աշխատակիցներ զոհվել են, մյուսները՝ վիրավորվել, իսկ շատերը շարունակում են մնալ կալանքի տակ օկուպացված տարածքներում կամ անհետ կորած են։
Ամբողջ Եվրոպայում լրագրողները հաճախակի ֆիզիկական հարձակումների են ենթարկվել ոստիկանության, քաղաքական գործիչների և ցուցարարների կողմից բողոքի ցույցերի ժամանակ։ Նման հարձակումներ գրանցվել են զեկույցում ընդգրկված երկրների մեկ քառորդում, ամենաբարձր ցուցանիշներն են՝ Վրաստանում, Սերբիայում և Թուրքիայում։
2025 թվականին հարթակի գործընկերները հրապարակել են լրատվամիջոցների ազատությանը սպառնացող լուրջ սպառնալիքների 344 ահազանգ, ինչը զգալի աճ է (+29%)՝ 2024 թվականի համեմատ, երբ գրանցվել էր 266 ահազանգ։ Ամենաշատ ահազանգերը ստացած երկրներն են Ռուսաստանը (50), Թուրքիան (49), Վրաստանը (35), Սերբիան (35) և Ուկրաինան (27), որոնք հիմնականում կապված են Ռուսաստանի կողմից օկուպացված տարածքների հետ կամ վերագրվում են ռուսական ուժերին։
Զեկույցը զգուշացնում է ազատազրկման պատժի համակարգված օգտագործման դեմ՝ որպես լրատվամիջոցների վերահսկողության գործիք։ 2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ, Եվրոպայում կալանքի տակ է 148 լրագրող, այդ թվում՝ 36-ը Ադրբեջանում, 32-ը՝ Ռուսաստանում, 27-ը՝ Բելառուսում, 26-ը Ռուսաստանի կողմից պահվում են Ուկրաինայի օկուպացված տարածքներում, 24-ը՝ Թուրքիայում, 2-ը՝ Հայաստանում և 1-ը՝ Վրաստանում:
Հարթակի գործընկերները կոչ են անում Եվրոպական խորհրդին, Եվրոպական հանձնաժողովին և Եվրոպայի խորհրդի 46 անդամ պետություններին կիրառել մամուլի ազատության չափանիշները:
Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի
