ԱՄՆ բանակը հայտարարել է իրանական «Ջամարան» դասի էսկադրային ականակրի խորտակման մասին
Քաղաքականություն
01.03.2026 | 21:04
ԱՄՆ զինված ուժերը հարված են հասցրել իրանական «Ջամարան» դասի էսկադրային ականակրին (էսմինեց) «Էպիկական կատաղություն» (Operation Epic Fury) գործողության մեկնարկին։ Այս մասին հայտնել է ԱՄՆ ԶՈՒ կենտրոնական հրամանատարությունը (CENTCOM)։ Ըստ գերատեսչության տվյալների՝ նավը խորտակվում է Օմանի ծոցում՝ Իրանի հարավ-արևելքում գտնվող Չաբահար նավահանգստի կառամատույցի մոտ։ CENTCOM-ը նաև անձնակազմին նավը լքելու հրաման է փոխանցել։
Հրամանատարությունը մեջբերել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի խոսքերը, ով իրանցի զինվորականներին, Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) մարտիկներին և ոստիկանությանը կոչ է արել «վայր դնել զենքը»։ Իրանական կողմը դեռևս չի հաստատել նավի կորուստը։ CENTCOM-ը չի հստակեցրել՝ արդյոք էսկադրային ականակիրը պատկանում էր Իրանի կանոնավոր ռազմածովային ուժերին, թե՞ ԻՀՊԿ ռազմածովային ուժերին։
«Ջամարան» դասի (հայտնի է նաև որպես «Մուջ») էսկադրային ականակիրները իրանական արդյունաբերության կողմից կառուցված ամենախոշոր մարտական նավերն են։ Սերիայի առաջին նավը շահագործման է հանձնվել 2010 թվականին։ Այս դասի նավերի ջրատարողությունը կազմում է մոտ 1500 տոննա, անձնակազմը՝ մինչև 140 մարդ։ Դրանք հագեցած են հականավային հրթիռներով, զենիթային համալիրներով, տորպեդային ապարատներով և ուղղաթիռի հրապարակով։ Ըստ արևմտյան գնահատականների՝ «Ջամարանի» կառուցվածքը հիմնված է 1960-70-ականների բրիտանական «Ալվանդ» դասի ֆրեգատների հետադարձ ինժեներիայի վրա, որոնցից չորսը կառուցվել էին շահական Իրանի համար (դրանցից երեքը մինչ օրս շարքում են)։
Էսկադրային ականակրին հասցված հարվածը դարձել է փետրվարի 28-ի առավոտյան սկսված ամերիկա-իսրայելական համատեղ ռազմական գործողության մի մասը։ Իսրայելն իր գործողության մասն անվանել է «Առյուծի մռնչյուն», իսկ Պենտագոնը՝ «Էպիկական կատաղություն»։ Հարվածներ են հասցվել Իրանի տարածքում գտնվող հարյուրավոր թիրախների, այդ թվում՝ ՀՕՊ օբյեկտների, հրթիռային կայանքների և ԻՀՊԿ հրամանատարական կետերի։ Հարվածների հետևանքով սպանվել է Իրանի հոգևոր առաջնորդ այաթոլլա Ալի Խամենեին, ինչը հաստատել են իրանական պետական լրատվամիջոցները։
Ի պատասխան՝ Իրանը հրթիռային և անօդաչու թռչող սարքերի հարվածներ է հասցրել Իսրայելին և Պարսից ծոցի երկրներում՝ Կատարում, Քուվեյթում, ԱՄԷ-ում և Բահրեյնում գտնվող ամերիկյան բազաներին։ CENTCOM-ը հաստատել է երեք ամերիկացի զինծառայողի զոհվելու և ևս հինգի վիրավորվելու փաստը։ Հրամանատարությունը նաև հերքում է ԻՀՊԿ-ի հայտարարություններն այն մասին, թե բալիստիկ հրթիռներով խոցվել է USS Abraham Lincoln ավիակիրը՝ դրանք անվանելով սուտ։