ՀՀ-ում ԱԲ կենտրոնի ստեղծումը լուրջ քայլ է․ աշխարհին կարող ենք գրավել ՏՏ-ում խելացի լուծումներով. Հովիկ Մուսայելյան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Հայաստանում արհեստական բանականության կենտրոնի ստեղծումը, Հայաստանի տեխնոլոգիական էկոհամակարգի մարտահրավերներն ու հնարավորությունները, կրթական համակարգի խնդիրներն ու ոլորտի զարգացման հեռանկարները. այս թեմաների շուրջ Factor TV-ի հետ զրույցում իր տեսակետներն է ներկայացրել «Սինոփսիս Արմենիա» ընկերության տնօրեն Հովիկ Մուսայելյանը։

Գնահատելով «Firebird» ընկերության կողմից Հայաստանում 4 մլրդ դոլարի ներդրումով արհեստական բանականության կենտրոն ստեղծելու նախաձեռնությունը՝ Հովիկ Մուսայելյանն առաջին հերթին կարևորել է ԱՄՆ կառավարության կողմից տրված թույլտվությունը։

«Ես առաջին հերթին կարևորում եմ Միացյալ Նահանգների կառավարության կողմից վերահսկողության արտահանման կոմիտեի քայլի կարևորությունը, որովհետև, ցավոք, Հայաստանը ոչ բարենպաստ խմբում է գտնվում արդիական տեխնոլոգիաների արտահանման առումով, որից տուժում են նույնիսկ վերազգային կազմակերպությունները։ Մենք նույնպես տուժում ենք»,- նշեց Մուսայելյանը՝ այս քայլը համարելով առաջին լուրջ քայլը օգոստոսի 8-ի հայ-ամերիկյան համաձայնագրի ստորագրումից հետո։

Միևնույն ժամանակ, «Սինոփսիս Արմենիա»-ի տնօրենը մտահոգություն հայտնեց, որ նման խոշոր ընկերությունների մուտքը Հայաստան կարող է խնդիր առաջացնել տեղական շուկայի և կադրերի համար, եթե նրանք չմասնակցեն մասնագետների պատրաստման գործընթացին։

«Որպես ամենախոշոր IT ընկերության հայաստանյան բաժանմունքի ղեկավար, ես այնքան էլ  շահագրգռված չեմ, որ այդ multinational ընկերություններն անընդհատ գան, որովհետև, տեսեք, մենք կադրեր ենք պատրաստում, տարբեր համալսարանների ամբիոններ ենք բացել, որակյալ կադրեր ենք պատրաստում, և այդ ընկերությունները գալիս են, որևէ ոչ մի լումա չեն ներդնում այդ կրթական համակարգով կադրեր պատրաստելուն, մեր ներդրումը վերցնում են ու մի քիչ, խնայված գումարից մի չնչին մասը աշխատավարձի վրա են ավելացնում և մեր աշխատողներին տանում են։  Իհարկե, շատ լուրջ խնդիր է մեզ համար», – պարզաբանեց նա։

Ըստ Հովիկ Մուսայելյանի՝ արհեստական բանականությունն այլևս ապագա չէ, այլ ներկա, որն արդեն իսկ թափանցել է մարդկանց առօրյա կյանք։

« Ինքը ժամանակի լուրջ տնտեսում է։ Մարդը դրանով կարող է նաև ճիշտ որոշումներ ընդունել, բայց սոցիալական առումով նաև լուրջ պրոբլեմ է։ Ինքը մեկուսանում է և ChatGPT-ն դառնում է իր հոգեբանը, իր ուսուցիչը, իր ընկերը… Աստված չանի, վաղը մյուս օրը իր կինը կամ ամուսինը, ես չգիտեմ։ Սա սոցիալական լուրջ խնդիր է», – նշեց փորձագետը՝ ընդգծելով նաև AI-ի ազդեցությունն աշխատաշուկայի վրա, որտեղ որոշ մասնագիտություններ պարզապես անհետանում են։

Խոսելով համաշխարհային տեխնոլոգիական քարտեզի վրա Հայաստանի տեղի մասին՝ Մուսայելյանը շեշտեց, որ երկրի մրցակցային առավելությունը պետք է լինի ոչ թե տարածքի կամ բնակչության թվի, այլ «խելացի լուծումների» և մտավոր ներուժի մեջ։

Նա առանձնահատուկ կարևորեց միկրոսխեմաների նախագծման (chip design) ոլորտը, որտեղ Հայաստանն ունի լուրջ մրցակցային առավելություններ և առաջատար դիրքեր աշխարհում՝ բնակչության մեկ շնչին ընկնող ինժեներների թվով։  Ըստ Հովիկ Մուսայելյանի՝ տեխնոլոգիական ոլորտի կայուն զարգացման գրավականը որակյալ կրթական համակարգն է, որտեղ, սակայն, առկա են լրջագույն խնդիրներ։

«Ինձ թվում է, առաջին խնդիրը պետք է կրթական համակարգի բարելավումը լինի, տեխնոլոգիական կրթական համակարգի։ Հիմա, տեսեք, մեր ընկերությունը էդ դժվար բեռն ինքը վերցրել է իր վրա, որովհետև համալսարաններն այնպիսի որակ չեն ապահովում շրջանավարտների, որոնք անմիջապես բուհն ավարտելուց հետո պահանջարկված կլինեն մասնավոր ընկերությունների կողմից։ Ստիպված մասնավոր ընկերությունը, տվյալ դեպքում՝ մենք, էդ ծանր բեռը վերցրել ենք մեզ վրա»,- եզրափակեց նա։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում։

Ռոբերտ Անանյան