Ալբանիայի AI նախարարը կարող է զրկվել իր դեմքից
Քաղաքականություն
11.02.2026 | 22:50
Ալբանիայում սկանդալ է ծագել աշխարհում առաջին վիրտուալ նախարարի՝ արհեստական բանականության (AI) հիմքով ստեղծված Դիելլայի շուրջ։ DW-ի ռուսական ծառայության փոխանցմամբ՝ դերասանուհի Անիլա Բիշան, որի դեմքն օգտագործվել է AI պաշտոնյայի կերպարը ստեղծելու համար, դատի է տվել Ալբանիայի կառավարությանը, վարչապետ Էդի Ռամային և AI-ը մշակած ընկերությանը։
Բիշայի խոսքով՝ իր կենսաչափական տվյալների օգտագործման պայմանագիրը ավարտվել է 2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։ Բացի այդ, պայմանագիրը նախատեսում էր, որ նրա դեմքը կարող է օգտագործվել միայն ազգային պետական ծառայությունների e-Albania հարթակում։ Դերասանուհին պնդում է, որ իր կերպարի հետագա և չարտոնված օգտագործումը իրեն հասցրել է զգալի և անուղղելի վնաս։
Կառավարության խոսնակ Մանջոլա Խասան հայցը անվանել է «անիմաստություն», սակայն ընդգծել է, որ կառավարությունը պատրաստ է հարցը վերջնականապես լուծել դատարանում։
Դիելլան ներկայացվել էր 2025 թվականի սեպտեմբերին վարչապետ Էդի Ռամայի կողմից։ Վիրտուալ նախարարի հիմնական առաքելությունը պետական գնումների ոլորտում կոռուպցիայի դեմ պայքարն է։
Այս գործը կարող է դառնալ նախադեպային՝ բարձրացնելով կարևոր իրավական և էթիկական հարցեր․ ո՞ւմ է պատկանում իրական մարդու հիմքով ստեղծված թվային կերպարը, և ի՞նչ սահմաններում կարող է պետությունը օգտագործել անձի կենսաչափական տվյալները արհեստական բանականության նախագծերում։