06.03.2026 | 18:20
Իրանը հայտարարել է, որ «որոշ երկրներ միջնորդական ջանքեր են սկսել»
Վենսն ու Փաշինյանը ստորագրեցին միջուկային էներգիայի խաղաղ օգտագործման շուրջ համատեղ հայտարարություն. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
Քաղաքականություն
09.02.2026 | 19:28
Բաղրամյան 26-ում ստորագրվել է միջուկային էներգիայի խաղաղ նպատակներով օգտագործման ոլորտում Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կառավարության միջև համագործակցության մասին համաձայնագրի բանակցությունների ավարտի վերաբերյալ համատեղ հայտարարությունը։
«123 համաձայնագիր» անվանումը գալիս է ԱՄՆ-ի Ատոմային էներգիայի մասին օրենքի 123-րդ հոդվածից։ Այդ հոդվածի հիման վրա ԱՄՆ-ը կարող է այլ պետությունների հետ կնքել համաձայնագրեր՝ խաղաղ նպատակներով միջուկային համագործակցության համար։
Համաձայնագրերը սահմանում են պայմաններ, որոնց ներքո կողմերը կարող են համագործակցել՝ օրինակ՝
-միջուկային վառելիքի մատակարարում,
-միջուկային տեխնոլոգիաների փոխանցում,
-ատոմակայանների կառուցում կամ շահագործում,
-գիտական ու տեխնիկական համագործակցություն միջուկային ոլորտում։
Համաձայնագիրը խիստ պարտավորություններ է դնում, որ․
միջուկային նյութերը չօգտագործվեն ռազմական նպատակներով,
գործի դրվեն ՄԱԳԱՏԷ-ի (IAEA) վերահսկողության մեխանիզմները,
չլինի ուրանի հարստացում կամ պլուտոնիումի վերամշակում առանց հատուկ թույլտվության։
ԱՄՆ-ը նման համաձայնագրեր ունի տասնյակ երկրների հետ (Ճապոնիա, Հարավային Կորեա, ԱՄԷ, Հնդկաստան և այլն)։ Յուրաքանչյուր նոր «123 համաձայնագիր» պետք է հաստատվի ԱՄՆ Կոնգրեսի կողմից։
