Չաշխատող գիտնականին «թոշակ» չեմ տա․ Ռադիկ Մարտիրոսյանը` աշխատող և գլուխ պահող գիտնականների աշխատավարձերի մասին

Այսօր գիտությունների ազգային ակադեմիայում աշխատող գիտնականի միջին աշխատավարձը 100 հազար դրամ է, և ես կարծում եմ, որ այսպես շարունակելով դժվար թե կարողանանք գիտության զարգացում ապահովել։ Այս մասին այսօր «Ինչպե՞ս բարձրացնել գիտության արդյունավետությունը» թեմայով քննարկման ժամանակ ասաց ՀՀ ԳԱԱ նախագահ Ռադիկ Մարտիրոսյանը՝ նշելով, սակայն, որ  գիտնականների աշխատավարձերի բարձրացման ուղղությամբ, կարծես թե, նոր իշխանությունը որոշ քայլեր է ցանկանում կատարել։

Քննարկման մասնակից ՀՀ ԳԱԱ ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտի ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Աշոտ Գևորգյանն էլ, խոսելով ցածր աշխատավարձերի մասին, նկատեց․ «Աշխատավարձերը խիստ ցածր են, իմ աշխատավարձը 86 հազար դրամ է, դա թոշակ է ընդամենը, իսկ դրամաշնորհներ երբեք չեմ ստացել, քանի որ դրանց բաշխման մեխանիզմները վերածվել է կոռուպցիոն ինչ-որ բանի»։

Գիտնականը անդրադարձավ նաև ակադեմիայի գիտնականների աշխատանքի արդյունավետությանը և նկատեց, որ  գիտական պրոդուկտ է  տալիս գիտնականների 10 տոկոսը, ինչը ակնհայտ է դառնում տարեկան վիճակագրություններն ուսումնասիրելիս։

«4500 գիտնական ունենք, որոնցից ակտիվ են 10 տոկոսը՝ 450 հոգի, իսկ եթե ավելի բծախնդիր նայենք, կտեսնենք, որ իրական արժեք ստեղծողները շատ ավելի քիչ են։  Իսկ ինչ վերաբերում է նրան, որ եվրոպական չափորոշիչներ են բերվել ակադեմիա, ապա դրանք պետք է բերել ամբողջ ծավալով՝ այդ թվում և աշխատավարձի չափով, իսկ դրանք մասամբ ներդնելը պարզապես այլասերում է ոլորտը»,- ասաց Գևորգյանը։

Աշոտ Գևորգյանի այս տեսակետի հետ չհամաձայնեց Ռադիկ Մարտիրոսյանը և ընդգծեց, որ ակադեմիայի գիտնականները նվիրված աշխատանք են կատարում, իսկ ոչինչ չանող մարդուն ինչքը «թոշակ» չի տա․ նման բան չկա: «Բոլոր ոլորտներում էլ լինում են ակտիվ աշխատողներ և գլուխ պահողներ, սակայն դրանք մասսայական բնույթ չեն կրում։ Օրինակ՝ նախորդ տարի կատարվել է 82 միջազգային միջոցառում, և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի արդյունքներով Հայաստանը տարածաշրջանի 10 երկրների շարքում 3-րդն է։ Խնդիրն այն է, որ պետությունը չի կարողանում այն չափի գիտությունը ֆինանսավորել, որ մենք կարողանանք արձանագրել այլ որակի կիրառական արդյունքներ»,- ասաց Ռադիկ Մարտիրոսյանը։

ԳԱԱ ակադեմիայի ղեկավարը՝ համաձայնելով, որ անպայման ֆինանսավորման հիմքում պետք է՝ դրվի գիտական կառույցի արդյունավետության հարցը, հիշեցրեց, որ իրենք նման ուսումնասիրություն են կատարել՝ որոշակի  միջազգային չափանիշներով գնահատել են ակադեմիայի 30-ից ավելի կառույցների աշխատանքի արդունավետությունը, որը  ներկայացվել է անկախ փորձագետներին։ «Դրա արդյունքում կլինի և՛ օպտիմալացում,  և՛ գիտական ճյուղերի վերանայում»,- ասաց ԳԱԱ ղեկավարը։