«Բանտ» ու «լավ» բառերը՝ հոմանիշներ․ ինչ են պատմում ազատազրկված կանայք. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

«Երեխաներիս ասում էի՝ Հայաստանը դրախտային երկիր է։ Հիմա նրանք հարցնում են՝ հը՞, մամ, ինչպե՞ս է դրախտում»,- պատմում է 11 ամիս կալանքի տակ գտնվող կինը՝ ազատազրկված կանանց պատմությունների ժողովածուում։ Գիրքը 13 կանանց կյանքի ամենածանր և բարդ շրջանի, հույզերի, ապրումների, ընտանիքից ու երեխաներից բաժանման ցավոտ խնդիրների մասին է։

Ժողովածուի խմբագիր Նարե Հովհաննիսյանն ընդգծում է՝ այս պատմությունները ոչ միայն ինքնարտահայտվելու հնարավորություն են տվել բանտում գտնվող կանանց, այլև նպաստել են երկար ժամանակ անտեսված խնդիրները տեսանելի դարձնելուն։

«Այստեղ գալուս հաջորդ օրը հսկիչներից մեկը բացում է դիտանցքը և հարցնում՝ զբոսանքի գնո՞ւմ եք։ Ես պատասխանում եմ՝ այո։ Մտածում եմ՝ կգնամ ման գալու քաղաքով մեկ։ Ուրախությանս չափ ու սահման չկա։ Եվ ի՜նչ․․․ հսկիչների ուղեկցությամբ ատիճաններով իջնում եմ դուրս, շենքին կպած մի փոքրիկ տարածք, որը ոչնչով չէր տարբերվում բանտի խցից։ Դա էր զբոսանքի վայրը․․․»,- այսպես կոչված, զբոսանքի մասին գրքում պատմում է կին կալանավոր Լ․Զ-ն և միևնույն ժամանակ անկեղծանում՝ ամոթով եմ մոտենում կերակուր ստանալու անցքին․ մի պահ ինձ մուրացկան եմ զգում, սնունդ մուրացող խղճուկ արարած։

Անազատության մեջ գտնվող կանանց շրջանում գերակշռում են ինքնամեղադրանքի և ամոթի զգացողությունները, հասարակության կողմից խարանը և պիտակավորումը, ինչի հետևանքով նրանք խուսափում են խոսել իրենց անցած ուղու մասին, ասվում է գրքի խմբագրական մասում։

Արդարադատության փոխնախարար Գևորգ Քոչարյանն էլ ընդգծում է՝ ոչ միայն պատժողական, այլև վերասոցիալականացման քաղաքականություն է վարում գերատեսչությունը։

«Մարդիկ մտածում են՝ բանտում շատ վատ ա։ Իհարկե, շատ վատ ա, որ փակի տակ ես, 4 պատի մեջ ես։ Բայց բանտը շատ բաներ ա փոխել իմ կյանքում դեպի լավը։ Հիմա բոլորը կզարմանան։ Չէ՞ որ «բանտ» ու «լավ» բառերն իրար հետ ոչ մի կապ չունեն։ Բայց արի ու տես, որ իմ կյանքում դարձել են հոմանիշներ»,- ասում է կին կալանավոր Շ․Մ-ն և կոչ անում ազատության մեջ գտնվող մարդկանց երբեք չտրվել որևէ կախվածության՝ ազատությունը շատ թանկ բան է, ոչ մի գնով չարժե կորցնել, ոչ մի բան չի կարող ազատությունից ավելի թանկ լինել․․․

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

Ռոզա Վարդանյան