Ադրբեջանի կառավարության բռնաճնշումների արդյունքում տասնյակ լրագրողներ են ձերբակալվել, խոշտանգվել, անկախ ԶԼՄ-ներ են փակվել․ Amnesty International-ի ահազանգը

Amnesty International միջազգային ոչ կառավարական իրավապաշտպան կազմակերպությունը հուլիսի 22-ին՝ Ադրբեջանում մամուլի ազգային օրը, հրապարակել է «Ադրբեջան. խմբագրությունից մինչև բանտ։ Անկախ լրագրողների հետապնդումներ» վերնագրով զեկույց։ Ադրբեջանական լրատվամիջոցների փոխանցմամբ՝ զեկույցում նշվում է, որ վերջին տարիներին Ադրբեջանում տասնյակ լրագրողներ են կալանավորվել կեղծ մեղադրանքներով, և անարդար դատավարությունների ու խոշտանգումների մասին հաղորդագրությունները գնալով աճում են, ինչը լուրջ մտահոգություն է առաջացրել միջազգային կազմակերպությունների շրջանում։

«Անցած տարվա ընթացքում կառավարության կոշտ բռնաճնշումների քաղաքականության արդյունքում տասնյակ լրագրողներ են ձերբակալվել, մինչդեռ անկախ լրատվամիջոցները կա՛մ փակվել են, կա՛մ ստիպված են եղել դադարեցնել գործունեությունը: Այս իրավիճակը լուրջ մտահոգություններ է առաջացրել ինչպես տեղական, այնպես էլ միջազգային մարդու իրավունքների կազմակերպությունների շրջանում»,- նշում է կազմակերպությունը։

Զեկույցում նաև հիշատակվում են AbzasMedia, Toplum TV և Meydan TV ընկերությունների ներկայում բանտարկված աշխատակիցները:

Ասվում է նաև, որ ձերբակալված լրագրողները պահվում են ծանր պայմաններում: Նրանք երկար ժամանակ պահվում են մենախցում, զրկված են իրենց փաստաբանների հետ հանդիպելու հնարավորությունից, իսկ որոշները ենթարկվում են խոշտանգումների: Չնայած Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակ և միջազգային կազմակերպություններ ուղղված բողոքներին, բանտերում պայմանները մնում են անփոփոխ։

«Անկախ լրատվամիջոցների ղեկավարներից և աշխատակիցներից շատերը տառապում են լուրջ առողջական խնդիրներից: Նրանցից մեկը՝ «13-րդ ալիքի» ղեկավար Ազիզ Օրուջովը, տառապում է բարձր արյան ճնշմամբ և սրտի հիվանդություններով: Ալեսկեր Մամեդլիի մոտ ախտորոշվել է վահանաձև գեղձի ուռուցք, սակայն նրան թույլ չեն տվել անցնել լրացուցիչ հետազոտություններ: Հաֆիզ Բաբալին ամիսներ շարունակ սպասում է երակների լայնացման վիրահատության»,- ընդգծվում է զեկույցում։

Կազմակերպությունը պահանջել է անհապաղ և անվերապահորեն ազատ արձակել բոլոր լրագրողներին, որոնք կալանավորվել կամ բանտարկվել են քաղաքական դրդապատճառներով՝ իշխանություններին քննադատելու համար, և չեղյալ հայտարարել նրանց դեմ կայացված դատավճիռներն ու մեղադրանքները։

Զեկույցում նշվում է, որ լրագրողներին և այլ կալանավորվածներին պետք է տրամադրվի համարժեք բժշկական օգնություն մինչև նրանց ազատ արձակումը, և որ դաժան, անմարդկային և նվաստացնող վերաբերմունքը կամ պատիժը պետք է անհապաղ դադարեցվեն։

«Բացի այդ՝ կալանքի տակ խոշտանգումների և վատ վերաբերմունքի բոլոր մեղադրանքները պետք է անհապաղ և օբյեկտիվորեն հետաքննվեն, և այդ խախտումների համար պատասխանատուները պետք է պատասխանատվության ենթարկվեն: Քաղաքացիական հասարակության և անկախ լրատվամիջոցների նկատմամբ ճնշումները, լրագրողների և ակտիվիստների կամայական ձերբակալություններն ու հետապնդումները պետք է դադարեցվեն, և բոլոր սահմանափակումները, որոնք հակասում են միջազգային իրավունքին և չափանիշներին, պետք է վերացվեն: Բանտարկված լրագրողների ընտանիքների և կառավարության քննադատների նկատմամբ ճնշումները, այդ թվում՝ նրանց միջոցների անհիմն սառեցումը, պետք է դադարեցվեն»,- ասվում է զեկույցում։

Amnesty International-ը կոչ է անում Ադրբեջանի իշխանություններին հրապարակավ ցույց տալ իրենց հանձնառությունը մարդու իրավունքների, մասնավորապես՝ խոսքի, միավորումների և խաղաղ հավաքների ազատությունների պաշտպանությանը և հարգմանը: Նաև  պահանջում է չեղյալ հայտարարել «Լրատվամիջոցների մասին» օրենքը:

«Amnesty International»-ը կոչ է անում միջազգային հանրությանը մարդու իրավունքների խախտումների հարցը բարձրացնել Ադրբեջանի կառավարության հետ բոլոր հնարավոր հարթակներում, ինչպես նաև կոչ է անում միջազգային կազմակերպություններին և դիվանագետներին կազմակերպել այցելություններ բանտարկված լրագրողներին և բարձրացնել իրազեկվածությունը քննադատական ձայների և անկախ լրատվամիջոցների վրա ճնշման վերաբերյալ։

Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի