Ինչու Փաշինյանն ու Ալիևը չհանդիպեցին Լոնդոնում․ Երևանն ու Բաքուն միմյանց են մեղադրում․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Լոնդոնում մեկնարկել է Եվրոպական քաղաքական համայնքի չորրորդ գագաթնաժողովը։ Հայաստանի վարչապետն ու Ադրբեջանի նախագահը նույնպես մասնակցում են այդ գագաթնաժողովին։ Հավաքի մեկնարկից առաջ Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևը հայտարարել է, թե հայկական կողմը մերժել է Հայաստանի ու Ադրբեջանի առաջնորդների հանդիպում անցկացնելու՝ Լոնդոնի առաջարկը։ 

«Հանդիպման սկզբում պետք է մասնակցեր Մեծ Բրիտանիայի վարչապետը, իսկ հետո նախատեսվում էր շարունակել հանդիպումը Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարների միջև։ Հայաստանի մերժումը համարում ենք երկխոսությունից և խաղաղության օրակարգի առաջմղման մտադրությունից հեռանալու դրսևորում»,- ասել է Հաջիևը:

Հիքմեթ Հաջիևի այս հայտարարությունից որոշ ժամանակ անց միայն Հայաստանի արտգործանախարարության մամուլի խոսնակ Անի Բադալյանը հայտնեց, որ ադրբեջանական կողմն է մերժել Միացյալ Թագավորությունում ընթացող Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովի շրջանակում երկկողմ հանդիպման՝ Հայաստանի առաջարկը։

«Հայկական կողմի առաջարկն ուժի մեջ է։ Հայկական կողմը նաև վերահաստատում է իր առաջարկը` ինտենսիվացնել բարձր և բարձրագույն մակարդակով բանակցությունները և մեկ ամսվա ընթացքում հասնել խաղաղության պայմանագրի ստորագրմանը»,- գրել է Անի Բադալյանը:

Քաղաքական մեկնաբան Հակոբ Բադալյանն ասում է՝ ադրբեջանական կողմի աշխատելաոճին ծանոթ լինելով՝ առաջինը հայկական կողմը պիտի հայտներ, որ Ադրբեջանն է մերժել հանդիպման առաջարկը։ Բադալյանը սա պաշտոնական Երևանի բացթողումն է համարում։

Քաղաքական վերլուծաբան Արմեն Հովհաննիսյանի խոսքով էլ՝ Ալիևն ուզում է Փաշինյանի հետ հանդիպել ադրբեջանական կողմի համար շահավետ պայմաններով։ Ըստ վերլուծաբանի՝ Բաքվի համար կարևոր է հանդիպման վայրը, հարթակն ու միջնորդը։ Այն, որ հայկական կողմը մերժել է ադրբեջանական կողմի հանդիպման առաջարկն այդ ձևաչափով, Հովհաննիսյանը դրական քայլ է համարում:

Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովը ստեղծել է Եվրոպական խորհուրդը 2022 թվականին՝ Ուկրաինայի դեմ ռուսական ռազմական ագրեսիայից հետո։ Գագաթնաժողովը ծառայում է որպես կարևոր ֆորում եվրոպական միասնությունը խթանելու և ընդհանուր մարտահրավերներին դիմակայելու համար: Այդ գագաթնաժողովի շրջանակում երկու անգամ տեղի է ունեցել Փաշինյան-Ալիև հանդիպում։ Առաջինը 2022-ի հոկտեմբերին Պրահայում էր, երբ կողմերը հայտարարեցին, որ ճանաչում են միմյանց տարածքային ամբողջականությունը՝ 1991 թվականի Ալմա-Աթայի հռչակագրի հիման վրա, երկրորդը՝ 2023-ի հունիսին, երբ Փաշինյանն ու Ալիևը հանդիպեցին Քիշնևում։ 

Գրանադայում անցած տարվա հոկտեմբերին նախատեսված հանդիպմանն Ալիևը չմասնակցեց։ Հնգակողմ հանդիպման փոխարեն քառակողմ հանդիպում կայացավ՝ Փաշինյանի, Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի, Գերմանիայի կանցլեր Օլաֆ Շոլցի և Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելի մասնակցությամբ:

Ի դեպ, Բլենհեյմ պալատ ժամանելիս լրագրողների հարցին, թե ինչպե՞ս են ընթանում խաղաղության համաձայնագրի շուրջ բանակցությունները, Հայաստանի վարչապետը չի պատասխանել, իսկ Ադրբեջանի նախագահը բթամատն է վեր պարզել։

Մանրամասները՝ տեսանյութում:

Արփի Հակոբյան