Թեև Հասանովը պնդում է, որ Ստալինը ոչ մի կապ չունի «ադրբեջանցի» էթնոնիմի ստեղծման հետ, բայց փաստն այն է, որ հենց Ստալինի ղեկավարման տարիներին հաստատվեց այդ անվանումը․ «Գեղարդ» հիմնադրամ

Լուրեր

16.03.2026 | 23:18
ԵՄ-ն պատժամիջոցներ է սահմանել չինական և իրանական ընկերությունների նկատմամբ՝ կիբերհարձակումների համար
16.03.2026 | 22:53
Ղրիմում փլուզվել է 15-րդ դարի հայկական եկեղեցին, որտեղ պսակադրվել է Հովհաննես Այվազովսկին. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
16.03.2026 | 22:37
Պեկինը կոչ է արել անհապաղ դադարեցնել ռազմական գործողությունները՝ Չինաստան այցը հետաձգելու մասին Թրամփի հայտարարության ֆոնին
16.03.2026 | 22:24
Քաջարան-Մեղրի ավտոճանապարհը բաց է
16.03.2026 | 22:11
Թրամփը հայտարարել է, որ նավթի գները կտրուկ կնվազեն «Իրանի հետ պատերազմի ավարտից անմիջապես հետո»
16.03.2026 | 22:00
«ՀՀ-ի դեմ դիվերսիա է պլանավորվում, ՖՍԲ-ն պարտադրում է ՌԴ-ում ապրող հայերին՝ ՀՀ գալ և ընտրել ռուսամետներին»․ Հովսեփ Խուրշուդյան. ՏԵՍՆՅՈՒԹ
16.03.2026 | 21:53
Հայաստանի մի շարք հասցեներում էլեկտրաէներգիայի անջատումներ կլինեն
16.03.2026 | 21:40
Microsoft-ը զգուշացնում է․ ԱԲ-ի շնորհիվ կիբերհարձակումներն ավելի վտանգավոր են դառնում
16.03.2026 | 21:27
Ղազախստանում սահմանադրական բարեփոխումները նոր լիցք կհաղորդեն Երևանի և Աստանայի միջպետական ռազմավարական գործընկերությանը. Փաշինյան
16.03.2026 | 21:13
ԵԽ Նախարարների կոմիտեն կոչ է արել Ադրբեջանին՝ վերջ դնել հայերի նկատմամբ ատելությանն օրենսդրական բարեփոխումներով
16.03.2026 | 20:58
Չեմ հանգստանալու, մինչև նրանք չհեռացվեն. Քոչարյանը՝ Փաշինյանի մասին. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
16.03.2026 | 20:50
ՔՊ-ից՝ ՍԴ, Վարդանյանը՝ Թովմասյանի փոխարեն․ ինչ հարցեր են ծագում առաջադրման շուրջ. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
16.03.2026 | 20:41
Ռոբերտ Քոչարյանը «Հայաստան» դաշինքի վարչապետի թեկնածուն է
16.03.2026 | 20:30
Իրանի դեմ պատերազմը կարող է ընդարձակվել, ԱՄՆ-ն ձախողեց ռեժիմը փոխելու ծրագիրը․ Նելլի Մինասյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
16.03.2026 | 20:19
Ադրբեջանում Ֆրանսիայի քաղաքացուն 10 տարվա ազատազրկման են դատապարտել լրտեսության մեղադրանքով
Բոլորը

«Գեղարդ» հիմնադրամը Ադրբեջանի կողմից պատմության հերթական խեղաթյուրումների վերաբերյալ հայտարարություն է տարածել։

Հայտարարությունը՝ ստորև․

« «Գեղարդ» գիտավերլուծական հիմնադրամը բազմաթիվ հրապարակումներով ներկայացրել է Ադրբեջանում պատմության կեղծման բազում օրինակներ։

Օրերս ադրբեջանական լրատվամիջոցներով հրապարակվեց «դիվանագետ, պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր» Հասան Հասանովի հարցազրույցը, որի աշխատանքը իրենից ներկայացնում է պատմության տարբեր դրվագների աղավաղում և կեղծում։

Հասանովը պնդում է, որ «ադրբեջանցի ժողովուրդը, Ստալինից 2300 տարի առաջ, հունահռոմեական աղբյուրներում կոչվել է ատրպատականցի-ադրբեջանցի»։

Հարցազրույցում առկա պնդումները ոչ միայն հակագիտական են ու հակապատմական են, այլև հակասում են տրամաբանության օրենքներին։

Հարկ չկա անգամ հակափաստարկելու, որ մ․թ․ա․ 4-րդ դարում Ատրոպատեսի ստեղծած պետական միավորը ոչ մի առնչություն չի կարող ունենալ ժամանակակից Ադրբեջան պետության հետ։ Միաժամանակ՝ Հասանովն Ատրոպատենեի ստեղծումը երեք դար հետ է տանում՝ ընդհուպ մինչև Ասորեստանի տերության կործանում՝ մ․թ․ա․ 612 թվական։

Իր պնդմանը «կշիռ տալու» համար հեղինակը մեջբերում է առավել ուշ շրջանի հռոմեական ու ասորական աղբյուրներ, որոնցում ոչ մի ակնարկ անգամ չկա՝ Ատրոպատենեն մ․թ․ա․ 7-րդ դարով թվագրելու, առավել ևս՝ ներկայիս Ադրբեջանի հետ կապելու վերաբերյալ։

Այս խնդրի վերաբերյալ կարող եք ծանոթանալ «Գեղարդ» հիմնադրամի հետևյալ նյութերին՝

Պատմագիտական զեղծարարությունները Ադրբեջանի պատմության վերաբերյալ

Միջնադարյան ոչ մի քարտեզում Ադրբեջան անուն գոյություն չունի․ Ռուբեն Գալչյան

Իսկ հարցին, թե ինչու ցարական կառավարման կամ խորհրդային իշխանության սկզբնական շրջանում ներկայիս ադրբեջանցիները ներկայացվել են թաթար էթնոանունով, Հասանովը «հանճարեղ» պատասխան ունի՝ «ադրբեջանցի» անվանումն արգելքի տակ է եղել։

Խորհրդային տարիներին միջնադարյան ադրբեջանցու կերպարի ստեղծման մասին տես՝

«Միջնադարյան ադրբեջանցու» ստեղծման ուղիղ համեմատականը Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին՝ ըստ Ի․ Պետրուշևսկիի աշխատանքների

Բաքու քաղաքի բնակչությունը XIX դարում

Իրականությունն այն է, որ ներկայիս Ադրբեջանի տարածքում ապրող ադրբեջանցիներն այդպես են սկսել կոչվել 1920-1930-ական թվականներին՝ ԽՍՀՄ վարած քաղաքականության արդյունքում։ 1937 թ. Խորհրդային Ադրբեջանի սահմանադրության մեջ հիշատակվեց «ադրբեջանցի ժողովուրդ» եզրույթը, իսկ 1939 թ. Համամիութենական մարդահամարով՝ Ադրբեջանի «տիտղոսակիր ժողովրդի»  ներկայացուցիչները (նաև՝ Խորհրդային Հայաստանի և Խորհրդային Վրաստանի թյուրքախոս մահմեդականները) ստացան «ադրբեջանցի» անվանումը: Չնայած Հասանովը նշում է, որ Ստալինը ոչ մի կապ չունի «ադրբեջանցի» էթնոնիմի ստեղծման հետ, փաստն այն է, որ հենց Ստալինի ղեկավարման տարիներին ներկայիս ադրբեջանցիների համար վերջնականապես հաստատվեց այդ անվանումը»։