ՀՀ կառավարությունը իրավական ակտերի հրապարակման միասնական կայքում մի նախագիծ է հրապարակել, որով առաջարկվում է փոփոխություն անել կառավարության 2010 թվականի ապրիլի 8-ի N 439-Ն որոշման մեջ և «Հայոց պատմություն» առարկան վերանվանել «Հայաստանի պատմություն»։
Հանրակրթության պետական չափորոշչի 33-րդ կետի 6-րդ ենթակետով սահմանված է, որ «Հայրենագիտություն» և «Հասարակություն, հասարակական գիտություններ» բնագավառների շրջանակում հանրակրթական ընդհանուր պետական ծրագրի 5-6-րդ դասարաններում ներկայացվում են Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմությունը, մշակույթը և կրոնը, աշխարհագրությունը, հասարակական կյանքի ոլորտները, իսկ ՀՊՉ 35-րդ կետում՝ որպես պարտադիր առարկա, ներկայացված է «Հայոց պատմություն» առարկան։ Նախագծի հիմնավորման մեջ նշվում է, որ «Հայոց պատմություն» առարկայի անվանումը փոխելով «Հայաստանի պատմություն» անվամբ` վերանում է ՀՊՉ-ի 33-րդ և 35-րդ կետերի սահմանումներում առկա անհամապատասխանությունը։
«Արդյունքում ավելի հստակ է դառնում առարկայի անվանումը, որի շրջանակներում ուսումնասիրվելու են հայկական պետականության և հայ ժողովրդի պատմության տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած իրադարձությունները»,- նշվում է նախագծում։
Ուշագրավն այն է, որ հիմնավորման մեջ օրինակներ կան այլ երկրների պատմություններից և փոփոխությունն իրականացվել է հենց այդ երկրների փորձն ուսումնասիրելու արդյունքում․ «Հարկ է նշել, որ տարբեր երկրներում տվյալ երկրի պատմության ուսուցանմանը նվիրված առարկան կոչվում է այդ երկրի պատմություն, օրինակ՝ Ֆրանսիայում դպրոցներում ուսուցանում են Ֆրանսիայի պատմություն, ոչ թե ֆրանսիացների, Լեհաստանում՝ Լեհաստանի պատմություն և այդպես շարունակ։ Առարկան անվանելով տվյալ երկրի պատմություն՝ ցուցաբերվում է ինստիտուցիոնալ մոտեցում տվյալ առարկայի միջոցով պետության և պետականության գաղափարների ամրապնդմանը, պատմությունը ներկայացվում է այդ երկրի՝ իբրև հավաքական և կազմակերպված հանրության հանդես գալու պատմություն»։
Նախագծի հիմնավորման մեջ նշվում է նաև, որ առարկայի անվան փոփոխությամբ սովորողների մոտ ձևավորվում է սեփական երկրի շահերի իմացության և դրանց պաշտպանության անհրաժեշտ դիրքորոշումն ու արժեքները։
«Մինչդեռ հայոց պատմություն անվանումը, որն ըստ էության հղում է առաջին հերթին մարդկանց պատմությանը, հնարավոր է դարձնում այդ պատմությունը նաև առանց պետության և պետականության՝ այսպիսով չնպաստելով հանրակրթության պետական չափորոշչով սահմանված առանցքային կարողունակությունների ձևավորմանը»,- ասվում է նախագծում։
Կառավարությունը լիահույս է, որ առարկայի անվան փոփոխությունը կհամապատասխանի առարկայական չափորոշչում և ծրագրում առկա պատմության շրջանակին, որում ուսումնասիրվելու են հայկական պետականության և հայ ժողովրդի պատմության տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած իրադարձությունները:
Ուշագրավն այն է, որ «Հայոց պատմությունը» «Հայաստանի պատմություն» վերանվանելու մասին խոսել էր նաև վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Վերջինս ինքն իրեն «մեղադրել» էր, որ «Հայոց պատմության» և «Հայաստանի պատմության» միջև առկա նրբությունը չէր նկատել․ այդտեղ, ըստ Փաշինյանի, խորքային և բովանդակային լուրջ տարբերություն կա։ Փաշինյանի խոսքով՝ «Հայաստանի պատմությունը» ենթադրում է պետականության պատմություն՝ պետականության բացակայության դրվագներով։
Արփի Հակոբյան
