Քաղաքականություն
25.09.2023 | 12:50
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն այսօր այցելելու է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետություն Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հրավերով։ Թուրքական կողմի տարածած հաղորդագրության համաձայն՝ Էրդողանն ու Ալիևը մասնակցելու են նաև Իգդիր-Նախիջևան գազատարի հիմնարկեքին։
Իդգիր-Նախիջևան գազատարի կառուցման ծրագրերի մասին խոսվել է տարիներ շարունակ․ հիմնական նպատակը Թուրքիայի տարածքով Նախիջևանին գազ մատակարարելն է և իրանական գազային կախումից ազատելը։
Դեռ 2020 թ-ի դեկտեմբերին Թուրքիայի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարները հուշագիր էին ստորագրել Իգդիր-Նախիջևան գազատարի կառուցման վերաբերյալ, որն իրականացնում են Ադրբեջանի պետական նավթային՝ SOCAR ու թուրքական պետական գազային BOTAŞ ընկերությունները։ Թուրքիայի տարածքում գազատարի երկարությունը կազմելու է մոտ 85 կմ։ Ըստ տարբեր տեղեկությունների՝ գազամուղի թողունակությունը 2 մլրդ մ³ է, որը 4 անգամ գերազանցում է Նախիջևանի պահանջարկը։
Նախիջևանը այս պահին իրանական գազ է ստանում 2004 թ․ Բաքվի ու Թեհրանի միջև կնքված փոխանակման համաձայնագրով, ըստ որի՝ Ադրբեջանը գազ է մատակարարում Իրանի Աստարա քաղաք, որը իրանական գազամատակարարման ցանցին միացած չէ։ Դրա դիմաց Իրանը գազ է մատակարարում Նախիջևանին ամբողջ ծավալի 85 տոկոսի չափով, իսկ 15 տոկոսը տարանցման վճարն է։
Բացի այդ՝ Թուրքիան ևս իր հերթին գազ է ստանում Իրանից։ Իգդիր-Նախիջևան գազատարը Թուրքիան հերթին ցանկանում է օգտագործել Իրանի հետ բանակցություններում՝ տարբեր հարցերում իր համար ձեռնտու լուծումներ ստանալու համար։
Էմմա Չոբանյան
