Արևմուտքը չի կարող աչք փակել, երբ Ադրբեջանը փորձում է հայերին կոտորել․ Chicago Tribune

Լուրեր

20.11.2026 | 18:39
Եթե ՌԴ-ն գազը թանկացնի, իրավիճակը կկառավարենք․ պիտի որոշենք՝ կայսերական ամբիցիաներին տրվո՞ւմ ենք․ Արսեն Թորոսյան
20.11.2026 | 18:30
«Իմ առաջարկից հետո մի շարք ՀԿ-ներ Ձեր հրաժարականն էին պահանջում»․ Ֆարմանյանը՝ փոխնախարարին․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
20.11.2026 | 18:29
Շվեդիան վիզա չի տրամադրի ռուս մարզիկներին
20.11.2026 | 18:19
Բանակից ազատելու դեպքերն ուսումնասիրեք 2018-ից հետո. Էդգար Ղազարյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
20.11.2026 | 18:15
Թույլ չենք տալու Հայաստանը տանել-մտցնել այլ պետության կազմ․ Ռուբինյանը՝ ընդդիմությանը․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
20.11.2026 | 18:10
Սամվել Կարապետյանը՝ Փաշինյանի առաջարկի մասին // Սամվել Մկրտչյանը՝ ՌԴ-ում ՀՀ նոր դեսպան․ ԼՈՒՐԵՐ
20.11.2026 | 18:07
Ինքնիշխանությունը կիսատ քարտեզը կրծքին փակցնելը չէ. Մարիաննա Ղահրամանյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
20.11.2026 | 18:01
Նոյեմբերի 29-ի ՏԻՄ ընտրությունների 66 տեղամասային կենտրոնում սանհանգույց չկա, 29-ի դեպքում տվյալները բացակայում են․ ՀՔԱՎ
20.11.2026 | 17:53
Պուտինի, Թրամփի և Սի Ցզինպինի ընդունած «խաղաղության հռչակագրում» Ուկրաինային վերաբերող կետ է եղել, որն ԱՄՆ-ի խնդրանքով հանվել է․ Ստուբ
20.11.2026 | 17:50
Եթե այս օրենքն էլ ընդունվի, ամեն տարի առնվազն մոտ 100 քաղաքացի ազատվելու է ծառայությունից. Մանուկյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
20.11.2026 | 17:45
Դատարանը մերժել է Վարդան Ղուկասյանից 400 քմ հողատարածքը պետությանը վերադարձնելու Դատախազության հայցը
20.11.2026 | 17:37
Լեհաստանի իշխանությունները հայտնել են երկրի տարածքում ռուսական երկու հրթիռի և մեկ ԱԹՍ-ի ընկնելու մասին
20.11.2026 | 17:30
«Ստնտուկ»-ի որոնումների ռեկորդ՝ Google-ում․ որտեղից ծնվեց հայերենում գոյություն չունեցող բառը․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
20.11.2026 | 17:22
MLS-ի ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստները
20.11.2026 | 17:10
Այսօրվանից մինչև փետրվարի 1-ը Սևանա լճում արգելվում է ձկնորսությունը․ պարեկները ուժեղացված հսկողություն կիրականացնեն
Բոլորը

Chicago Tribune-ի սյունակագիր, իրավաբան և պրոֆեսոր Կարնիկ Քըրքոնյանը հերթական հոդվածում անդրադարձել է Լաչինի միջանցքի փակմանն ու Ադրբեջանի հայատյաց քաղաքականությանը։ Հոդվածի թարգմանությունը ներկայացնում ենք ստորև։

«Մինչ աշխարհը կենտրոնացած է Ուկրաինայի վրա,  Հարավային Կովկասում դաժան բռնապետությունը փորձարկում է աշխարհի վճռականությունը. դեկտեմբերի 12-ից ադրբեջանցիները փակել են Լաչինի միջանցք անունով հայտնի միակ ճանապարհը, որը կապում է Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար անկլավն արտաքին աշխարհին: Սա թեստ է։ Դրա ձախողումը կհանգեցնի սպանդի, որից ամաչելու է մարդկությունը։

Այս պահին անկլավում, որը հայտնի է նաև որպես Արցախ, 120 000 պաշարված հայեր զրկված են սննդից և դեղորայքից։ Դպրոցները, մանկապարտեզներն ու հիվանդանոցները ձմռան ամենաթեժ պահին օրերով մնացին առանց գազի ու ջեռուցման։
Մեկ հիվանդ արդեն մահացել է շրջափակման հետևանքով առաջացած բարդությունների պատճառով, իսկ ծանր վիճակում գտնվող մեկ հայ երեխայի հնարավոր չի հասցնել Հայաստանի մայրաքաղաք Երևան՝ փրկության բուժում ստանալու համար։ Շրջափակումը, որը առաջացրել է Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսի անսովոր անհանգստության հայտարարությունն ու դատապարտվել է ՄԱԿ-ի, Եվրամիության, ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի և Կանադայի կողմից, նպատակ ունի զանգվածային փախուստ հարուցել քրիստոնեական քաղաքակրթության հնագույն կենտրոնից:
Իրականում, 2020 թվականի պատերազմում Լեռնային Ղարաբաղի որոշ հատվածներ գրավելուց ի վեր, Ադրբեջանը բազմիցս փորձարկել է աշխարհի պատրաստակամությունը՝ նայելու իրադարձությունների հակառակ կողմը, քանի որ հարվածում է Արցախում հայերին և Հայաստանին, որը նոր է կանգնել ժողովրդավարության ճանապարհին:

Բազմիցս ադրբեջանական ուժերը կատարել են ապշեցուցիչ դաժանության գործողություններ, և ուշագրավ է, որ նրանք քիչ ջանքեր են գործադրել դա թաքցնելու համար: Ընդհակառակը, Ադրբեջանում այնքան արմատացած է հայատյացությունը, որ շատ դեպքերում դաժան արարքներով պարծենում են սոցցանցերում:

Տեսանյութերից մեկում պատկերված է ադրբեջանական գերության մեջ գտնվող սարսափելի վայրագության ենթարկված և այլանդակված հայուհու դի: Մյուսում պատկերված է տարեց արցախցու գլխատումը։ Մեկ այլ տեսանյութում էլ ցույց են տալիս հայ ռազմագերիների մահապատիժը։

Բաքվի քաղաքականության ներկա փուլը սկսվում է 1980-ականների վերջից, երբ կոտորեց հայերին Սումգայիթում, Կիրովաբադում և այլ քաղաքներում՝ ի պատասխան Արցախում խաղաղ ժողովրդավարական ցույցերի՝ Հայաստանի հետ միավորվելու կոչերով: Այդ ժամանակվանից ի վեր Ադրբեջանի իշխանություններն այնքան դաժան ատելություն են սերմանել հայերի նկատմամբ, որ Արդարադատության միջազգային դատարանը հրատապ միջոցներ է ձեռնարկել՝ Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվին ուղղորդելով «ձեռնարկել բոլոր անհրաժեշտ միջոցները էթնիկ հայերին ուղղված ռասայական ատելության և խտրականության հրահրումն ու խթանումը կանխելու համար, այդ թվում՝ պաշտոնյաների և հասարակական հաստատությունների կողմից»:

Ադրբեջանի անպատժելիությունը որքան անհեթեթ է, այնքան էլ գրոտեսկային։ Ադրբեջանում թողարկվել է նամականիշ, որտեղ պատկերված է, թե ինչպես է HAZMAT կոստյումով բնաջնջողը «ոչնչացնում» Արցախը. Այդ երկրի իշխանություններն իրենց մայրաքաղաքում կառուցեցին ռազմական ավարների պուրակ՝ իրենց երեխաներին ցուցադրելով զոհված հայ զինվորների սաղավարտները և սարսափելի մանեկենները, իսկ այդ երկրի նախագահը հայերին նույնիսկ անվանում է «շներ»: Իսկ հիմա՝ 120.000 մարդու շրջափակում և մեկուսացնում է։

Շրջափակումն իրականացնող ակնհայտ կեղծ «բնապահպանների» թվում են ադրբեջանցի զինվորականներ, ինչպիսին է Թելման Գասիմովը, որը հպարտորեն ցուցադրում է Բուդապեշտում հայ ուսանողի կացնահարած ադրբեջանցի զինվորական Ռամիլ Սաֆարովի հետ իր լուսանկարը: Սպանության համար դատապարտված Սաֆարովին արտահանձնեցին Բաքու, որտեղ պատիժը կրելու փոխարեն նրան հերոսի կոչումով դիմավորեց Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը։

Ահա թե ինչու Genocide Watch-ը արցախահայության առջև ծառացած ցեղասպանության սպառնալիքի մակարդակը բարձրացրել է 10-ի,  իսկ Ցեղասպանագետների միջազգային ասոցիացիան գտնում է, որ «(Լեռնային Ղարաբաղում) զգալի «ցեղասպանության ռիսկի գործոններ գոյություն ունեն հայ բնակչության նկատմամբ»: Իրականում, մեկ տասնյակից ավելի իրավապաշտպան կազմակերպություններ և ակտիվիստներ հանդես են եկել ցեղասպանության վերաբերյալ համատեղ նախազգուշացումով՝ Բաքվի կողմից Արցախի պաշարումից մեկ շաբաթ անց։

Սա է նաև պատճառը, որ հայերի համար ինքնավար անկլավը ադրբեջանական որևէ վերահսկողության տակ դնելու գաղափարն անընդունելի է: Ահա թե ինչու հայերը չեն հավատում «համակեցության» մասին Ադրբեջանի հրապարակայնորեն մշակված խոստումներին, և, անկեղծ ասած, Արևմուտքը նույնպես չպետք է հավատա: Ադրբեջանի վերահսկողությունը Լեռնային Ղարաբաղի վրա կնշանակի միայն մեկ բան՝ բռնություն հայ բնակչության նկատմամբ։

Աշխարհի լռության մի մասը հայերի դեմ Ադրբեջանի գործողությունների առնչությամբ կապված է որոշ եվրոպացիների՝ ռուսական պատժամիջոցներից խուսափելու հույսերի հետ՝ գնելով ռուսական բնական գազը, որն այժմ հարմար կերպով փոխադրվում է Ադրբեջանի տարածքով: Դա կեղտոտ գործարք է, որը պետք է խայտառակի դրանում ներգրավված յուրաքանչյուրին:

Շրջափակումը, որը թևակոխում է իր 17-րդ օրը, կարող է թվալ հեռավոր վեճ ինչ-որ հեռավոր լեռնային ճանապարհի շուրջ: Բայց դա շատ ավելի կարևոր հարց է. դա առանցքային շրջադարձ է և փորձություն Արևմուտքի համար:

Արցախում և Հայաստանում աղետ է սպասվում։ Եթե Ալիևին թույլ տան շարունակել շրջափակումը, մարդկային ծանր տառապանքները կսկսվեն, և ստոր ավտորիտարիզմի դռները լայն կբացվեն: Աշխարհի ժողովրդավարական երկրները պետք է իրենց ձայնը լսելի դարձնեն՝ հանուն հենց իրենց, քանի որ այժմ գտնվում են հուսահատ ծանր վիճակում»։

Տաթև Ֆռանգյան