Կյանքից հեռացել է Միխայիլ Գորբաչովը

Մոսկվայի Կենտրոնական կլինիկական հիվանդանոցում ծանր և երկարատև հիվանդությունից հետո մահացել է  Միխայիլ Գորբաչովը։ Այս մասին հայտնում է «ՌԻԱ Նովոստին»։ ԽՍՀՄ առաջին և միակ նախագահը 92 տարեկան էր։ Գորբաչովը վճռորոշ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարավերջի գլոբալ փոփոխությունների վրա։

Գորբաչովը ծնվել է 1931 թվականին Ստավրոպոլում։ Նրա առաջընթացը սովորական կոմերիտականից մինչև կոմկուսի առաջին դեմք բավականին բուռն է եղել․ արդեն 1985 թվականի մարտին կուսակցության բարձրագույն ղեկավարությունը նրան ընտրել է ԽՄԿԿ Կենտկոմի գլխավոր քարտուղար։  54-ամյա Գորբաչովի առջև խնդիր էր դրած ոտքի կանգնեցնել գերտերությանը, որը գնալով ավելի խորն էր սուզվում լճացման մեջ, առաջին հերթին՝ տնտեսական առումով: «Դասակարգային թշնամուն»՝ ԱՄՆ-ին հակազդելու համար Գորբաչովը անսովոր ոգևորությամբ սկսեց բարեփոխումներ իրականացնել՝ փորձելով փոխել խորհրդային բյուրոկրատական ու կոռումպացված կառույցները։ Ներքին բարեփոխումների հաջողությունն ապահովելու համար Գորբաչովը ձեռնամուխ եղավ ԱՄՆ-ի և սառը պատերազմում նրա արևմտյան դաշնակիցների նկատմամբ խաղաղության հետևողական քաղաքականություն վարելուն: Հռաչկված «Վերակառուցումը» անկանխատեսելի հետևանքներ ունեցավ աշխարհի ողջ պատմության համար։ Երբ 1990 թվականին Գորբաչովը ընտրվեց ԽՍՀՄ առաջին նախագահ, «Խորհրդային կայսրությունը» փաստացի դադարել էր գոյություն ունենալ։ Հենց 1990-ին նա արժանացավ Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի։ Նա իր լիազորությունները վայր դրեց 1991 թվականի դեկտեմբերի 25-ին։ Հաջորդ օրը Խորհրդային Միությունը դադարեց գոյություն ունենալ։

Գորբաչովի քաղաքականությունը վճռորոշ նշանակություն է ունեցել նաև Արցախյան շարժման համատեքստում։ Հենց «Վերակառուցման» քաղաքականությունն էր, որ հնարավոր դարձրեվ ԽՍՀՄ առանձին հանրապետություններում անկախացման և ազգային-ազատագրական շարժումների սկզբնավորումը։ ԼՂԻՄ-ի հայ ազգաբնակչությունը, օգտվելով ստեղծված բարենպաստ պայմաններից, հերթական անգամ, 1988 թվականի փետրվարին բարձրացրեց ԼՂԻՄ-ը Հայաստանին վերամիավորելու հարցը։ Շարժման սկզբնական փուլում մեծ հույսեր կապելով Գորբաչովի հետ՝ համաժողովրդական ցույցերն անցնում էին «Միացում» և «Լենին-Պարտիա-Գորբաչով» կարգախոսներով։ 1988 թվականի փետրվարի 21-ին ԽՄԿԿ կենտկոմը որոշում ընդունեց «Լեռնային Ղարաբաղի և նրա շուրջ իրադարձությունների մասին», ԼՂԻՄ մարզխորհրդի փետրվարի 20-ին ընդունած որոշումը հայտարարելով հակասահմանադրական։ Միաժամանակ Հայաստանում և ԼՂԻՄ-ում հանրահավաքները դադարեցնելու նպատակով Գորբաչովը դիմեց հանրապետության ճանաչված մտավորականների օգնությանը։

Փետրվարի 26-ին տեղի ունեցավ Սիլվա Կապուտիկյանի և Զորի Բալայանի հանդիպումը ԽՍՀՄ ղեկավարի հետ։ Այդ հանդիպմանը վերջինս նշել էր, որ ԼՂ-ի հիմնահարցի նման 19 խնդիր կա երկրում, ուստի պետք է ըմբռնումով մոտենալ իրավիճակին, ընդգծել, որ հիմնահարցը պետք է լուծվի քաղաքական միջոցներով, ԼՂԻՄ-ի հայերի օրինական պահանջները պետք է բավարարվեն, սակայն առանց տարածքային վերաձևման, քանի որ դա կարող է շղթայական ռեակցիա առաջացնել երկրում։  Նույն օրը Հայաստանում և Ադրբեջանում հրապարակվեց Գորբաչովի ուղերձը, որով հանդարտության կոչ էր արվում Հայաստանի և Ադրբեջանի ժողովուրդներին, սակայն հաջորդ օրը սկսվեց Սումգայիթի հայերի կոտորածը։ Երկրի բարձրագույն ղեկավարությունը Գորբաչովի գլխավորությամբ այդպես էլ համարժեք գնահատական չտվեց ջարդերին։