Հայաստանը հայց է ներկայացրել Ադրբեջանի դեմ՝ ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարան

Հայաստանը Ադրբեջանի դեմ հայց է ներկայացրել ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարան՝ ռասայական խտրականության բոլոր ձևերի բացառման միջազգային կոնվենցիայի (CERD) խախտումների առնչությամբ։ Այս մասին հինգշաբթի օրը հայտնել է ՄԱԿ-ի գլխավոր դատական մարմինը:

Դիմումում ՀՀ-ն նշում է, որ «տասնամյակներ շարունակ Ադրբեջանը հայերին ռասայական խտրականության է ենթարկել, զանգվածային սպանությունների, խոշտանգումների և այլ բռնությունների», և որ դա «պետության կողմից հայատյացության քաղաքականության հետևանք է»:

Հայաստանը պնդում է, որ «այս գործելակերպը մեկ անգամ ևս առաջին պլան է մղվել 2020 թվականի սեպտեմբերին ՝ Արցախի Հանրապետության և Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի ագրեսիայից հետո», և որ «[այդ] զինված հակամարտության ընթացքում Ադրբեջանը թույլ է տվել CERD- ի կոպիտ խախտումներ»:

Պաշտոնական Երևանն իր հայցում ընդգծում է, որ նույնիսկ ռազմական գործողությունների ավարտից և 2020 թվականի նոյեմբերի 10-ին հրադադարի ուժի մեջ մտնելուց հետո Ադրբեջանը շարունակել է հայ գերիների, պատանդների և ձերբակալված այլ անձանց սպանությունները, խոշտանգումներն ու մյուս նվաստացումները: Հայցվորն Ադրբեջանին մեղադրում է, մասնավորապես, վերոհիշյալ Կոնվենցիայի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 7-րդ հոդվածները խախտելու համար և նշում, որ Բաքվի այդ խախտումներին վերջ դնելու  Երևանի հետագա բոլոր ջանքերն ապարդյուն են եղել:

Որպես Դատարանի իրավասության հիմք, ՀՀ-ն վկայակոչում է Դատարանի կանոնադրության 36 -րդ հոդվածի 1 -ին կետը և CERD- ի 22 -րդ հոդվածը, որի կողմերն են երկու պետությունները: Դիմումը պարունակում է նաև դիմում ՝ ժամանակավոր միջոցների կիրառման համար, որը ներկայացվել է Դատարանի կանոնադրության 41 -րդ հոդվածի և Դատարանի կանոնակարգի 73 -րդ, 74 -րդ և 75 -րդ հոդվածների համաձայն:

Նշվում է, որ դիմումատուի նպատակն է պաշտպանել և պահպանել Հայաստանի և հայերի իրավունքները հետագա ոտնահարումներից, ինչպես նաև կանխել այս վեճի սրումը կամ ընդլայնումը՝ մինչև վճռված հարցերի էության որոշումը: Հետևաբար՝ Հայաստանը Հաագայի դատարանից պահանջում է «պատասխանատվության ենթարկել Ադրբեջանին ռասայական խտրականության բոլոր ձևերի բացառման միջազգային կոնվենցիայի խախտումների համար, կանխարգելել հետագա վնասը և հատուցել արդեն պատճառված վնասը:

Համաձայն  միջազգային դատարանի կանոնակարգի՝ նախնական միջոցների կիրառման պահանջն առաջնայնություն ունի մյուս բոլոր միջոցների նկատմամբ:

Տաթև Ֆռանգյան