Թուրքիան իշխանափոխություն է ծրագրել Ադրբեջանում․ պարտության մեղքը բարդվելու է Ալիևի վրա․ Մելիքյան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Factor.am-ի հարցազրույցը ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան, Արցախի Հանրապետության նախկին արտգործնախարար Արման Մելիքյանի հետ

– Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանը հայտնել է, որ ծանր մարտերը շարունակվում են, ՊԲ-ն ցավոտ հարվածներ է հասցնում թշնամու զորքերին։ Ըստ Հարությունյանի՝ ամբողջ աշխարհն արդեն գիտի Թուրքիայի ու Ադրբեջանի նպատակը՝ ներխուժել Արցախի Հանրապետության տարածք՝ այն ամբողջությամբ օկուպացնելու և հայ ժողովրդին ֆիզիկապես բնաջնջելու։ Պարո՛ն Մելիքյան, իսկապե՞ս աշխարհը հասկացել է՝ ինչ է կատարվում Արցախում։

– Ես ավելի շատ հակված եմ նրան, որ պետությունների մեծ մասի քաղաքական ղեկավարությունը շատ լավ հասկանում է, թե ինչի մասին է խոսքը, և հասկանում է գործընթացի էությունը, հատկապես գերտերություններին է խոսքս վերաբերում։ Այնպես որ՝ այն, ինչ տեղի է ունենում, թերևս, անակնկալ չէ։ Այլ հարց է՝ ով ինչպես է արձագանքում կամ ինչպիսի պահվածք կորդեգրի առաջիկայում։ Մենք տեսանք, որ պատերազմի առաջին օրերին միջազգային արձագանք չեղավ, ապա տեղի ունեցավ ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհրդի նիստ, որին հետևեց համանախագահող պետությունների նախագահների հայտարարությունը, և վերջին հայտարարությունը արդեն արտգործնախարարների համատեղ հայտարարությունն էր, որտեղ կողմերին կոչ էր արվում անհապաղ, առանց նախապայմանների դադարեցնել կրակը։

Մենք հասկանում ենք, որ սա Ադրբեջանի կողմից ահաբեկիչների մասնակցությամբ պատերազմ է, որը հրահրել ու կառավարում է Թուրքիան, և մեծ հաշվով այն ծառայում է անմիջականորեն Թուրքիայի և նախագահ Էրդողանի ընթացիկ շահերին։ Աշխարհը սկսել է դա հասկանալ և արդեն ձայներ են հնչում՝ դատապարտող թուրք-ադրբեջանական ագրեսիան, դատապարտում են նաև վարձկան ջիհադիստների տեղափոխությունը այլ հակամարտ գոտիներից Թուրքիայի միջոցով դեպի Ադրբեջանի տարածք։ Նրանք մասնակցում են այս պատերազմին, բայց այս պատերազմը չէ, որ նրանց վերջնական նպատակն է։

– Թուրքիայի կողմից Ադրբեջան ահաբեկիչներ տեղափոխելը հեռահար ի՞նչ նպատակ է հետապնդում՝ բացի տարածաշրջանի ապակայունացումը։

– Թե՛ Էրդողանի, թե՛ Ալիևի համար այս պատերազմի արդյունքը շատ կարևոր է, ճիշտ է՝ տարբեր արդյունքներով։ Ալիևի համար սա արդեն իսկ կյանքի ու մահվան խնդիր է, այս պարտությունն արդեն նրա ոչ միայն քաղաքական մահը կարող է ազդարարել, պարզապես իր իսկ ժողովուրդը կարող է նրան ոչնչացնել։ Ես կարծում եմ, որ Անկարան Ալիևին համոզել է, որ համատեղ ջանքերով նրանք կարող են մեզ ծնկի իջեցնել, ինչը չեն կարող անել, վատ են հաշվել։ Ուստի, Ալիևի խնդիրն իսկապես ճակատագրական է։

Դառնանք Էրդողանին։ Էրդողանը հմուտ, փորձված քաղաքական գործիչ է, և իր քայլերը ձեռնարկելիս նա, վստահ եմ, հաշվարկում է տարբեր ելքերի հավանականությունը։ Էրդողանը հաշվարկել է նաև Ալիևի պարտության հավանականությունը։ Եվ այս դեպքում Էրդողանը շարունակության նպատակադրում ունի, որը հետևյալն է․ ջիհադիստների՝ Ադրբեջանում հայտնվելու միջոցով նա այնտեղ զինված բազա է ստեղծում՝ Ադրբեջանում իշխանափոխություն իրականացնելու համար։ Պարտության ամբողջ մեղքը բարդվելու է առանց այդ էլ իրեն ինքնաոչնչացման տարած Ալիևի վրա, բայց Ադրբեջանում ստեղծվում է ջիհադիստական պլացդարմ, որը երեք ուղղություններով՝ բացի հայկական աշխարհից, վտանգ է սպառնալու՝ Իրանին, Կենտրոնական Ասիային, Հյուսիային Կովկասին՝ Ռուսաստանին։ Սա իրոք լրջագույն վտանգ է տարածաշրջանի պետությունների համար, բայց թե մնացյալ աշխարհն ինչպե՞ս այդ վտանգին կվերաբերվի, սա խնդիր է։ Այստեղ կլինեն նման զարգացման և՛ համակիրներ, և՛ հակառակորդներ։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում։

Ռոբերտ Անանյան