Թրամփը պատրաստվում է Էրդողանին հայտնել, որ ԱՄՆ-ը կվերականգնի Թուրքիայի հասանելիությունը F-35-ին․ NYT

Ակնկալվում է, որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն Անկարայում Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին կտեղեկացնի, որ Վաշինգտոնը պատրաստ է վերականգնել Թուրքիային F-35 կործանիչների ծրագրում․ քայլ, որը կչեղարկի Թրամփի կողմից յոթ տարի առաջ ազգային անվտանգության նկատառումներից ելնելով սահմանված արգելքը, հաղորդում է The New York Times-ը, որին վկայակոչում է Turkiye today-ը։

Թրամփը մեկնում է Անկարա՝ ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովին։ Մինչ այդ, նա ասել էր, որ պատրաստվում է Էրդողանին տալ մի բան, որը նրան «շատ կուրախացնի»։

Վարչակազմի բարձրաստիճան պաշտոնյաները տարբեր կարծիքներ են հայտնել այն մասին, թե ինչպես է Թրամփը շրջանցելու Կոնգրեսի և իրավական սահմանափակումները, սակայն նշել են, թե ակնկալում են, որ նա առնվազն կազդարարի ինքնաթիռները Թուրքիային փոխանցելու մտադրության մասին, չնայած ժամկետները դեռևս անորոշ են։

Պաշտոնյաները զգուշացրել են, որ Թրամփը դեռևս կարող է փոխել որոշումը։ Վարչակազմի պաշտոնյաները ենթադրել են, որ երկու առաջնորդների միջև նամակների փոխանակումը կարող է սկսել գործընթացը։

2019 թվականին, Թրամփի պաշտոնավարման առաջին ժամկետի ընթացքում, Թուրքիան դուրս էր մնացել F-35-ի ծրագրից՝ Ռուսաստանից առաջադեմ C-400 հակաօդային համակարգեր գնելուց հետո։ Վաշինգտոնը մտավախություն ուներ, որ Թուրքիան կարող է C-400-ները մարզել նոր մատակարարված F-35-երի ներգրավմամբ, ինչը թույլ կտա Ռուսաստանին սովորել՝ ինչպես հակազդել ինքնաթիռի հրթիռներից խուսափելու հնարավորություններին։ Կոնգրեսի կողմից 2020 թվականին ընդունված օրենքն արգելափակում է F-35-երի ցանկացած վաճառք Թուրքիային, եթե վարչակազմը չհաստատի, որ Անկարան այլևս չունի ռուսական համակարգեր։

Այս խոչընդոտը հաղթահարելու համար Թուրքիայի С-400-ները, որոնցից շատերը դեռևս արկղերում են մնում, կարող են փոխանցվել երրորդ կողմի, լրատվամիջոցին ասել է բանակցություններին մասնակցած վարչակազմի պաշտոնյաներից մեկը։ Երկրորդ պաշտոնյան ասել է, որ համապատասխան մեխանիզմը դեռևս չի մշակվել։

Չորս տարի առաջ լուրեր էին շրջանառվում հրթիռներն Ուկրաինային փոխանցելու մասին, բայց այդ ջանքերը ձախողվեցին, և քիչ հավանական է, որ Թրամփը կամ Էրդողանն այսօր կհամաձայնվեն այդ համակարգերը վաճառել Կիևին։ Հաղորդագրության համաձայն՝ քննարկվել է նաև համակարգերի անջատման հարցը՝ հիմնական բաղադրիչները հեռացնելու միջոցով։

«F-35-ը չի կարող համակեցություն ունենալ ռուսական հետախուզական տվյալների հավաքագրման հարթակի հետ, որը կօգտագործվի դրա առաջադեմ հնարավորությունների մասին տեղեկություններ ստանալու համար»,- հայտարարել էր Սպիտակ տունը 2019 թվականին, երբ Թուրքիան հանվեց ծրագրից։

Նախօրեին էլ Fox News-ին տված հարցազրույցում Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն կոչ էր արել ԱՄՆ-ին չվաճառել F-35 կործանիչներ Թուրքիային՝ պնդելով, որ Անկարան չպետք է ստանա առաջադեմ ինքնաթիռները։

«Թուրքիան մեծ երկիր է, բայց այն կառավարվում է մի մարդու կողմից, որը բացահայտորեն կոչ է անում ոչնչացնել Իսրայելը»,- պնդել էր նա։

Թրամփն Անկարայում ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի շրջանակում կհանդիպի Էրդողանի հետ։ Չորեքշաբթի նա կմասնակցի աշխատանքային նիստի, երկկողմ հանդիպում կունենա Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկիի հետ և մամուլի ասուլիս կտա Թուրքիայից մեկնելուց առաջ, ասվում է հրապարակման մեջ։

Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի