ԵՄ-Ն երկրորդ առաքելությունը կունենա Հայաստանում․ Ազատություն Ռ/Կ

Եվրամիության երկրների դեսպաններն այսօր Բրյուսելում ընդունեցին Հայաստան նոր՝ քաղաքացիական առաքելություն գործուղելու որոշումը՝ ճանապարհ հարթելով վերջնական հաստատման համար, որը ակնկալվում է՝ կլինի հաջորդ շաբաթ՝ ԵՄ արտգործնախարարների նիստում։

«Ազատության» տրամադրության տակ է ԵՄ Արտաքին հարաբերությունների և անվտանգության հարցերով բարձրագույն հանձնակատարի առաջարկը՝ առաքելության մանդատի, կառուցվածքի ու ժամկետների վերաբերյալ։ Ըստ այդ փաստաթղթի, առաքելությունը պետք է ամրապնդի Հայաստանի դիմակայունությունը հիբրիդային սպառնալիքներից՝ ռազմավարական, գործնական խորհրդատվություն ու աջակցություն տրամադրելով նախարարություններին ու անվտանգային ոլորտի գործակալություններին։

Այդ խորհրդատվությունները կենտրոնանալու են քաղաքականությունների մշակման, արտաքին տեղեկատվական մանիպուլյացիաների հայտնաբերման ու արձագանքման, կիբերհարձակումների, ինչպես նաև ապօրինի ֆինանսական հոսքերի վրա։ Առաքելությունը պետք է նաև գնահատի՝ ինչ է անհրաժեշտ Հայաստանում անվտանգության ոլորտում կարողությունները զարգացնելու համար, որպեսզի երկիրն առավել արդյունավետ բացահայտի ու արձագանքի հիբրիդային սպառնալիքներին՝ ԵՄ մեթոդաբանությունների և ստանդարտների համաձայն։

Մինչ այդ՝ առաքելության կարիքը հիմնավորող փաստաթղթում ԵՄ արտաքին գործերի նախարարությունը փաստել էր, որ առաջիկա հունիսին Հայաստանում կայանալիք խորհրդարանական ընտրությունները, դրանց հաջորդող ՏԻՄ ընտրությունները, ինչպես նաև հավանական սահմանադրական հանրաքվեն, կարևորագույն քննություն են լինելու ոչ միայն, այլև ներքին կայունության ու տարածաշրջանային խաղաղության համար։

Տարիներ առաջ Բաքուն քննադատել էր իր սահմանին՝ Հայաստանի տարածքում եվրոպացի անզեն դիտորդներ տեղակայելու որոշումն ու ի վերջո հասել նրան, որ Հայաստանի հետ Խաղաղության պայմանագրում հստակ ամրագրվի՝ համատեղ սահմանին երրորդ երկրների ուժեր չեն տեղակայվի։ Հիմա, նոր առաքելություն գործուղելով Հայաստան, Բրյուսելն ընդգծում է՝ դրա նպատակն է «նվազեցնել ու չեզոքացնել Ռուսաստանի ապակայունացնող գործողությունները»։

«Ազատության» տրամադրության տակ առկա փաստաթղթերից մեկը հանձնարարում է Արտաքին հարաբերությունների ծառայությանը «շարունակել քննարկումներն Ադրբեջանի հետ՝ ԵՄ աջակցության նպատակը բացատրելու, խաղաղության գործընթացի վրա հնարավոր բացասական ազդեցությունից խուսափելու համար»։

Ի դեպ, խոսելով հնարավոր վտանգների մասին, փաստաթուղթը Հայաստանում ներքաղաքական զարգացումներից, արտաքին տնտեսական ճնշումներից ու տեղեկատվական մանիպուլյացիաներից բացի առանձնացրել էր նաև Իրանի դեմ պատերազմը, մանրամասնելով՝ «Հայաստանի՝ ընդամենը երկու բաց սահմաններից մեկը Իրանի հետ է և առանցքային նշանակություն ունի Հայաստանի հաղորդակցության ու հյուսիս-հարավ տրանսպորտային և առևտրային միջանցքի համար»։

«Այս լարվածությունը կարող է էլ ավելի մեծացնել Ռուսաստանի ազդեցությունը Հայաստանի տնտեսության և էներգետիկ կարիքների վրա և շահարկվել ընտրությունների շեմին», – արձանագրում է փաստաթուղթը, հավելելով՝ կան նաև հնարավոր միգրացիոն հոսքերի, կազմակերպված հանցագործության կամ այլ անօրինական գործունեության ռիսկեր:

Ակնկալվում է, որ ԵՄ նոր խումբը Հայաստանում տեղակայվելու է երկու տարով, ունենալու է 20-30 միջազգային աշխատակից և գործելու է «Եվրամիության գործընկերության առաքելություն» անվանման ներքո։ Նշվում է, որ այն բաց է լինելու նաև երրորդ երկրների համար, եթե և երբ Բրյուսելը նրանց հետ համաձայնության հասնի այդ ուղղությամբ։

«Առանց ԵՄ որոշումների կայացման ինքնավարությանը և դրա միասնական կիրարկմանը վնաս հասցնելու՝ երրորդ պետությունները կարող են մասնակցել առաքելությանը՝ պայմանով, որ նրանք կհոգան իրենց կողմից գործուղված անձնակազմի ծախսերը», – ասված է այսօր ընդունված փաստաթղթում։