Պարսից ծոցի երկրները քննարկում են խողովակաշարերի կառուցման հարցը՝ Հորմուզի նեղուցով նավթ չմատակարարելու համար. FT

«Պաշտոնյաներն ու արդյունաբերության ղեկավարները նշում են, որ նոր խողովակաշարերը կարող են լինել միակ միջոցը՝ նվազեցնելու Պարսից ծոցի երկրների շարունակական խոցելիությունը նեղուցով մատակարարումների խափանումների նկատմամբ, թեև նման նախագծերը թանկ են, քաղաքականապես բարդ և տարիներ կպահանջեն իրականացման համար»,- նշվում է հրապարակման մեջ։

Հեղինակները նշում են, որ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի պատերազմը Իրանի դեմ ընդգծում է 1200 կիլոմետրանոց «Արևելք-Արևմուտք» նավթատարի ռազմավարական կարևորությունը։ Այն կառուցվել է 1980-ականներին՝ այն մտավախությամբ, որ Իրանի և Իրաքի միջև所谓 «տանկերային պատերազմը» կարող է հանգեցնել Հորմուզի նեղուցի փակմանը։ Այսօր այն դարձել է հիմնական տրանսպորտային զարկերակ՝ օրական մինչև 7 միլիոն բարել նավթ մատակարարելով Կարմիր ծովի Յանբո նավահանգստային քաղաք՝ շրջանցելով Հորմուզի նեղուցը։

Նշվում է, որ Սաուդյան Արաբիան այժմ քննարկում է՝ արդյոք ընդլայնել «Արևելք-Արևմուտք» խողովակաշարը՝ իր օրական 10.2 միլիոն բարել նավթի արտադրությունը սպասարկելու համար, թե կառուցել նոր խողովակաշարեր։

Atlantic Council-ի Մերձավոր Արևելքի ծրագրի ավագ խորհրդական Մեյսոն Կաֆաֆիի խոսքով՝ ամենախոստումնալից տարբերակը ոչ թե մեկ այլընտրանքային խողովակաշարի, այլ խողովակաշարերի ամբողջական ցանցի կառուցումն է։

Պարսից ծոցի երկրներից մեկի անանուն պաշտոնյայի խոսքով՝ հնարավոր տարբերակներից մեկը կարող է լինել ԱՄՆ-ի գլխավորած Հնդկաստան–Մերձավոր Արևելք–Եվրոպա տնտեսական միջանցքի (IMEC) ենթակառուցվածքային նախագծին վերադառնալը։ Լրագրողները հիշեցնում են, որ նախնական նախագիծը ներառում էր նաև նավթամուղ դեպի Իսրայելի Հայֆա նավահանգիստ։

«Արևելք-Արևմուտք» նավթատարը կառուցած լիբանանյան C.A.T. Group մասնավոր ընկերության ղեկավար Քրիստոֆեր Բուշի խոսքով՝ նոր խողովակաշարերի կառուցման նկատմամբ հետաքրքրություն կար դեռևս ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից Իրանի դեմ պատերազմի սկսվելուց առաջ։ Մասնագետը գնահատում է, որ նմանատիպ մեկ այլ խողովակաշարի կառուցման արժեքը կարող է կազմել մոտ 5 միլիարդ դոլար՝ հաշվի առնելով Սաուդյան Արաբիայում՝ Կարմիր ծովի ափին գտնվող Հեջազ լեռնաշղթայի ամուր բազալտե ապարների քանդման անհրաժեշտությունը։

Իրաքի, Հորդանանի, Սիրիայի կամ Թուրքիայի տարածքով խողովակաշարերի կառուցման նախագծերը գնահատվում են 15–20 միլիարդ դոլար։

Իր հերթին ԱՄԷ-ի անանուն բարձրաստիճան պաշտոնյան նշել է, որ Աբու Դաբին «միշտ ունեցել է Բ պլան՝ Ֆուջեյրայում երկրորդ խողովակաշար կառուցելու համար», որը գտնվում է երկրի արևելքում՝ Հորմուզի նեղուցից դուրս։ Սակայն FT-ի աղբյուրը նշել է, որ այս հարցով որոշումներ, ամենայն հավանականությամբ, չեն կայացվի մինչև նեղուցում երկարաժամկետ իրավիճակի հստակեցումը։