Իսրայելն ընդունել է ահաբեկչության համար դատապարտված պաղեստինցիներին մահապատժի ենթարկելու մասին վիճահարույց օրենքը
Քաղաքականություն
31.03.2026 | 13:37
Իսրայելի Քնեսեթը (խորհրդարանը) ընդունել է օրենք, որը ահաբեկչության համար դատապարտվածների մահապատիժ է սահմանում, հաղորդում է «Եդիոտ Ահրոնոտը»: Վիճահարույց օրենքի օգտին երրորդ ընթերցմամբ քվեարկել է 62 պատգամավոր, դեմ՝ 48-ը, փոխանցում է Meduza-ն։
Օրինագիծը մշակվել է ծայրահեղ աջակողմյան «Օցմա Եհուդիտ» կուսակցության կողմից, որը գլխավորում է ազգային անվտանգության նախարար Իտամար Բեն-Գվիրը: Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն աջակցել է նախաձեռնությանը: Հարցի շուրջ քննարկումը խորհրդարանում տևել է մոտ 12 ժամ։
The Jerusalem Post-ի հաղորդմամբ՝ օրենքը սահմանում է, որ ահաբեկիչը, որը դիտավորյալ սպանում է մարդուն ահաբեկչական հարձակման ժամանակ, կդատապարտվի մահապատժի: Դատավճիռը կիրականացվի կախաղան բարձրացնելու միջոցով, մահապատիժը կիրականացվի դատավճռի հրապարակումից հետո 90 օրվա ընթացքում:
Օրենքը սահմանում է, որ որոշում կայացնելիս դատավորը կկարողանա ընտրել մահապատժի և ցմահ բանտարկության միջև (փաստաթղթի առաջին տարբերակում միայն մահապատժի մասին էր խոսվում): Սակայն ռազմական դատարանների կողմից ահաբեկչության համար դատապարտված Արևմտյան ափի բնակիչները կդատապարտվեն միայն մահապատժի:
Այս օրենքը մահապատժի տարբերակը գործնականում ամրագրում է միայն պաղեստինցիների համար, քանի որ այն ակնհայտորեն չի տարածվում Իսրայելի քաղաքացիների կամ բնակիչների վրա: Օրենքի առանձին դրույթ թույլ է տալիս դատարաններին մահապատժի ենթարկել ցանկացած անձի, այդ թվում՝ Իսրայելի քաղաքացիների, սակայն մահապատիժը կարող է կիրառվել միայն նրանց նկատմամբ, որոնք «դիտավորյալ մահ են պատճառել՝ Իսրայել պետության գոյությունը ժխտելու նպատակով»: Այս սահմանումը բացառում է իսրայելցի ահաբեկիչների մահապատիժները, կարծում է The Times of Israel-ը։
Քնեսեթի անդամ Գիլադ Կարիվը հայտարարել է, որ օրենքի դեմ դիմում կներկայացնի Գերագույն դատարան։
Քվեարկության նախօրեին Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան, Գերմանիան և Իտալիան համատեղ հայտարարությամբ «խորը մտահոգություն» էին հայտնել օրենքի հետ կապված՝ նշելով, որ այն կարող է «խաթարել Իսրայելի հավատարմությունը ժողովրդավարական սկզբունքներին»։
Արևմտյան ափը կառավարող Պաղեստինյան ինքնավարությունն էլ դատապարտել է օրենքը՝ ասելով, որ այն «նպատակ ունի օրինականացնել դատական մահապատիժները՝ օրենսդրության քողի տակ»։
ՄԱԿ-ի փորձագետների խումբը նշել է, որ օրենքը պարունակում է «ահաբեկչություն» հասկացության անորոշ սահմանումներ, ինչը կարող է հանգեցնել մահապատժի կիրառման՝ «բնույթով ահաբեկչական չհամարվող» գործողությունների համար։
Իսրայելական B’Tselem իրավապաշտպան կազմակերպությունը պնդում է, որ Արևմտյան ափի ռազմական դատարանները, որտեղ դատվում են պաղեստինցիները, ունեն 96% դատապարտման մակարդակ և խոստովանություններ կորզելու պրակտիկա՝ խոշտանգումների միջոցով։
Իսրայելի քաղաքացիական իրավունքների պաշտպանության ասոցիացիան միջնորդություն է ներկայացրել երկրի Գերագույն դատարան՝ պահանջելով չեղյալ հայտարարել օրենքը։ Այժմ Գերագույն դատարանը կորոշի՝ քննե՞լ դիմումը, թե՞ ոչ։