Փաստաթուղթ՝ Մոսկվայից․ երբ «ուղղափառ» բառը հայտնվեց «առաքելական»-ի կողքին. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Լուրեր

22.11.2026 | 01:11
Սերգեյ Ջանջոյան. «Դենիս Ջորկաեֆն արդեն հասցրել է իր իսկ հայտարարած սկզբունքներին դեմ գնալ»
21.11.2026 | 23:51
Դենիս Ջորկաեֆ. «Տեղափոխվում եմ Հայաստան, սովորում եմ հայերեն»
21.11.2026 | 21:28
Դենիս Ջորկաեֆը` ՀՖՖ նախագահի թեկնածու
21.11.2026 | 20:05
3,1 միլիոնի շուրջ կասկածներ․ ինչպե՞ս են հաշվում բնակչության թիվը․ ԱՉՔԻ ՏԱԿ
21.11.2026 | 19:41
GTA VI-ն ռեկորդային վաճառք է գրանցել՝ մեկ օրում ապահովելով 3,79 միլիարդ դոլարի եկամուտ
21.11.2026 | 19:12
Քննարկվել են Հայաստան-Մալթա հարաբերությունների հետագա խորացման հարցեր
21.11.2026 | 19:01
Այսօրվա Երևանն ագրեսիվ քաղաք է, մենք ենք փոխվել, դրան զուգահեռ՝ քաղաքը․ Էմ Կալմուխյան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
21.11.2026 | 18:54
Կենտրոնում ամբողջ շաբաթ փոշու պարունակությունը գերազանցել է սահմանային շեմը
21.11.2026 | 18:23
Հայաստանը և Իրանը պայմանավորվել են ընդլայնել համագործակցությունը բարձր տեխնոլոգիաների և նորարարության ոլորտներում
21.11.2026 | 18:02
Փաշինյանն ընդունել է Dell Technologies-ի տարածաշրջանային նախագահին․ քննարկվել են Հայաստանում նոր ներդրումների հնարավորությունները
21.11.2026 | 17:57
Վարչապետը հանդիպում է ունեցել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակակիր Քայլաշ Սաթյարթիի հետ
21.11.2026 | 17:46
ՏԻՄ ընտրությունների նախընտրական փուլում արձանագրվել է 43 միջադեպ և խախտում․ «Անկախ դիտորդ»
21.11.2026 | 17:18
Ինչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերին
21.11.2026 | 16:54
Ակրոպոլիսի թանգարանում բացվել է հին Հայաստանին նվիրված բացառիկ ցուցահանդես
21.11.2026 | 16:37
Հրդեհ Եղվարդ քաղաքում. հրշեջ-փրկարարները կանխել են հրդեհի տարածումը դեպի հարակից բնակելի տուն
Բոլորը

«Ալեքսանդր Նևսկու շքանշանով պարգևատրվում է Եզրաս արքեպիսկոպոսը՝ Հայ Առաքելական Ուղղափառ Սուրբ Եկեղեցու Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի թեմի առաջնորդը»․ պարգևատրման այս արարողությունը տեղի է ունեցել 2025 թվականի նոյեմբերի 4-ին։ Երբ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը պետական մրցանակներ էր հանձնում, հանդիսավարը Տեր Եզրաս արքեպիսկոպոս Ներսիսյանին ներկայացրեց որպես Հայ Առաքելական Ուղղափառ Սուրբ Եկեղեցու թեմի առաջնորդ։ Այդ ժամանակ քչերն ուշադրություն դարձրին փաստին, որ «Առաքելական» բառը համադրված է «Ուղղափառ» արտահայտության հետ։ 

Փետրվարի 5-ին կարգալույծ հռչակված Գևորգ եպիսկոպոս Սարոյանը Radar-ի եթերում կաթողիկոսին ծանր մեղադրանքներ ուղղեց․ «Նրանք բոլորը, ովքեր պաշտպանում են կաթողիկոսին, թող մտածեն՝ ի՞նչ իրավունքով է այս խախտումն արվել, արդյո՞ք միայն Ռուսաստանի թեմի կանոնադրության մեջ է այս փոփոխությունը, թե՞ կան էլի կանոնադրություններ իր կողմից հաստատված, որտեղ Հայ եկեղեցու պաշտոնական անվանումը զեղծված է»։

Գևորգ եպիսկոպոս Սարոյանի կարծիքով՝ այս բացահայտումը բավարար է, որպեսզի կաթողիկոսը կարգալույծ հռչակվի։ Մայր Աթոռից, սակայն, մեղադրանքները չեն ընդունում։ Տեր Ասողիկ աբեղա Կարապետյանն է գրառում արել՝ պնդելով, որ հակաեկեղեցական արշավի կազմակերպիչները զրպարտում և մոլորեցնում են հավատավոր ժողովրդին: 

Նա ներկայացրել է Մաղաքիա արքեպիսկոպոս Օրմանյանի աշխատություններից մեկը, որտեղ Հայ եկեղեցու հետ միասին օգտագործվում է ուղղափառ ածականը. «․․․Օրմանյանական այս, հիրավի, հուժկու «ապտակը» լիովին բավարար է ընդդեմ Հայոց Եկեղեցու ասպատակածներին: Ամո՛թ է, հազա՛ր ամոթ, որ մթագնած բանականությամբ տրվել եք այս արկածախնդրությանը՝ ընդմիշտ զարնվելով Հայաստանյայց Ընդհանրական Առաքելական Ուղղափառ եւ Սուրբ Եկեղեցու աստվածային ճշմարտության ու արդարության վեմին»։

Իրավապաշտպան, փաստաբան Ռուբեն Մելիքյանը նույնպես պնդում է՝ հայկական եկեղեցին ուղղափառ է, հակառակը պնդողները ոչինչ չեն հասկանում աստվածաբանությունից, և հարցը բացառապես կաթողիկոսի որոշելիքն է. «Ես չեմ կարող ասել՝ պաշտոնական մակարդակում, բայց ժողովրդային մակարդակում այդ խնդիրը միշտ եղել է, որ մեր եկեղեցին հաճախ համարվում է ո՛չ առաքելական, ո՛չ ուղղափառ, և եկեղեցու անվանման մեջ դրա ընդգծումը, կարծում եմ, հատկապես ռուսաստանյան համատեքստում շատ կարևոր է»։

Մելիքյանը պնդում է՝ ուղղափառ նշանակում է՝ ուղիղ կամ նույնն է, թե՝ ճիշտ դավանանք ունեցող։ Այլ ենթատեքստ փնտրել պետք չէ։ Պնդման հետ համաձայն չէ Ազգային ժողովի իշխող խմբակցության պատգամավոր Վահագն Ալեքսանյանը։ Ըստ նրա՝ եկեղեցու անվան մեջ փոփոխություն կարող է լինել միայն ազգային եկեղեցական ժողովի կողմից։ 

«Այո՛, Հայ Առաքելական եկեղեցին ուղղափառ եկեղեցի է, այո՛։ Կաթոլիկ եկեղեցին էլ է ուղղափառ եկեղեցի, ուղղափառ եկեղեցին էլ կաթոլիկ եկեղեցի է, և Հայ Առաքելական եկեղեցին էլ, և՛ կաթոլիկ եկեղեցի է, և՛ առաքելական եկեղեցի է, և՛ ուղղափառ եկեղեցի է։ Բայց դա անունը չի՛, դա դավանաբանությունն է»,- ասում է Ալեքսանյանը։։

Factor TV-ն ուսումնասիրել է Ռուսաստանի իրավաբանական անձանց միասնական պետական ռեեստրում առկա տվյալները։ Քաղվածքում նշված է՝ թեմի կանոնադրությունը փոխվել է երկու անգամ՝ 2013-ին և 2018-ին։ 2013-ին Նոր Նախիջևանի և Ռուսաստանի թեմն անվանափոխվել է և դարձել Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմ, իսկ 2018-ի ամռանը անվանափոխություն է կատարվել, ավելացել է ուղղափառ լինելու վերաբերյալ նշումը։

Թե ինչո՞ւ է այս փոփոխությունը կատարվել, ինչո՞ւ հենց 2018 թվականին, փորձեցինք ճշտել ինչպես Մայր Աթոռից, այնպես էլ Գևորգ եպիսկոպոս Սարոյանից։ Սակայն կողմերը մեր զանգերն անպատասխան թողեցին։

Եկեղեցու պաշտոնական կայքէջում թեմի մասին նշումներում «ուղղափառ» բառը բացակայում է։

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

Եվգենյա Համբարձումյան